Quảng Trị hướng tới công nghiệp vật liệu công nghệ cao

Từ cát thạch anh đến vật liệu phục vụ bán dẫn

Quảng Trị đang mở rộng hướng chế biến cát thạch anh thành các sản phẩm vật liệu có giá trị gia tăng cao, từ thạch anh siêu tinh khiết đến những vật liệu chuyên dụng phục vụ bán dẫn, quang điện và quang học. Đây là hướng tiếp cận gắn nguồn nguyên liệu tại chỗ với công nghệ chế biến sâu, qua đó mở rộng chuỗi giá trị thay vì dừng ở khai thác và cung cấp nguyên liệu.

Tại Khu công nghiệp Quán Ngang, Công ty Cổ phần Vietnam Wafer đang triển khai dự án sản xuất vật liệu thạch anh siêu tinh khiết. Trên nền tảng giai đoạn 1, doanh nghiệp đề xuất phát triển giai đoạn 2 với sản phẩm nồi (chén) nung thạch anh siêu tinh khiết - loại vật liệu được sử dụng trong sản xuất trụ silicon tinh thể cho ngành bán dẫn, quang điện và sản xuất thấu kính cao cấp.

Giai đoạn 2 được xem là một cấu phần của Khu liên hợp sản xuất vật liệu bán dẫn Vietnam Wafer, với định hướng bổ sung công đoạn và sản phẩm có mức độ chuyên dụng cao hơn trong chuỗi vật liệu công nghệ cao. Dự án được đề xuất triển khai tại Khu công nghiệp Quán Ngang và Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị, quy mô khoảng 1,5 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 100 tỷ đồng.

Thông tin về dự án được đưa ra tại cuộc làm việc ngày 7/8/2026 giữa lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, Công ty Cổ phần Vietnam Wafer và Tập đoàn Kanematsu Corporation (Nhật Bản), trong bối cảnh địa phương tìm kiếm thêm các dự án về vật liệu xây dựng và vật liệu công nghệ cao.

Nếu giai đoạn 1 tập trung sản xuất cát thạch anh siêu tinh khiết, giai đoạn 2 chuyển sang một sản phẩm chuyên dụng hơn, được sử dụng ở các công đoạn liên quan đến sản xuất silicon tinh thể. Cấu trúc phát triển theo từng nhóm sản phẩm cho phép khai thác sâu hơn giá trị của nguồn nguyên liệu, đồng thời tạo thêm mắt xích trong chuỗi cung ứng vật liệu phục vụ các ngành công nghệ cao.

Giai đoạn 1 của Khu liên hợp sản xuất vật liệu bán dẫn Vietnam Wafer được triển khai tại Khu công nghiệp Quán Ngang, xã Gio Linh, trên diện tích khoảng 9.500 m². Nhà máy có công suất thiết kế 1.500 tấn sản phẩm/năm, tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 96 tỷ đồng, sản xuất cát thạch anh siêu tinh khiết phục vụ các lĩnh vực bán dẫn, quang học và quang điện. Dự án dự kiến hoàn thành, đưa vào hoạt động trong quý III/2026.

Với nguồn nguyên liệu cát thạch anh, dư địa của Quảng Trị không chỉ nằm ở khai thác mà còn ở khả năng phát triển các công đoạn chế biến sâu, tạo ra sản phẩm đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật cao hơn. Thạch anh siêu tinh khiết là một trong những vật liệu đầu vào được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghệ, trong khi các sản phẩm chuyên dụng từ thạch anh có thể tiếp tục mở rộng phạm vi tham gia vào chuỗi sản xuất.

Theo định hướng của tỉnh, việc phát triển các dự án vật liệu thạch anh siêu tinh khiết gắn với mục tiêu nâng cao giá trị tài nguyên, đồng thời tạo nền tảng để thu hút thêm các dự án vật liệu công nghệ cao. Cách tiếp cận này đặt nguồn nguyên liệu, công nghệ chế biến và nhu cầu của các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao trong cùng một chuỗi phát triển.

Từ dự án giai đoạn 1 đang được triển khai đến phương án giai đoạn 2, hướng đi của Vietnam Wafer tại Quảng Trị cho thấy sự chuyển dịch từ sản phẩm nguyên liệu có độ tinh khiết cao sang vật liệu chuyên dụng hơn. Nếu được triển khai theo kế hoạch, chuỗi sản phẩm này sẽ góp phần mở rộng năng lực chế biến sâu của địa phương và tạo thêm dư địa tham gia vào chuỗi cung ứng vật liệu cho bán dẫn, quang điện và quang học.

Đối với Quảng Trị, bài toán quan trọng tiếp theo không chỉ là thu hút dự án mà còn là bảo đảm nguồn nguyên liệu, công nghệ, tiêu chuẩn môi trường và nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu của ngành vật liệu công nghệ cao. Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng hình thành một chuỗi sản xuất có chiều sâu và giá trị gia tăng cao từ nguồn cát thạch anh tại địa phương.

Mở rộng thu hút đầu tư vào vật liệu công nghệ cao

Từ dự án của Vietnam Wafer, nội dung làm việc giữa tỉnh Quảng Trị với doanh nghiệp và Tập đoàn Kanematsu Corporation còn tập trung vào việc thu hút đầu tư các dự án phát triển ngành vật liệu xây dựng, vật liệu công nghệ cao trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến cho rằng việc phát triển các dự án sản xuất vật liệu công nghệ cao phù hợp với chủ trương của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, việc triển khai các dự án này đồng thời góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về tài nguyên, từng bước hình thành ngành công nghiệp chế biến sâu và công nghiệp vật liệu bán dẫn tại Quảng Trị.

Đối với phương án đầu tư Nhà máy sản xuất nồi (chén) nung thạch anh siêu tinh khiết Vietnam Wafer, tỉnh đề nghị nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và sớm có đề xuất chính thức đối với những nội dung liên quan đến nguồn nguyên liệu, công nghệ, môi trường và lộ trình triển khai dự án.

Trên cơ sở hồ sơ và đề xuất chính thức của nhà đầu tư, các cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu, hướng dẫn và hỗ trợ theo quy định.

UBND tỉnh Quảng Trị cũng xác định các sở, ngành và địa phương sẽ phối hợp trong quá trình triển khai, kịp thời tháo gỡ những khó khăn và tạo điều kiện để các dự án được thực hiện theo kế hoạch.

Với giai đoạn 1, dự án đã được triển khai trên diện tích khoảng 9.500 m² và có công suất thiết kế 1.500 tấn sản phẩm/năm. Tổng vốn đầu tư ban đầu của nhà máy hơn 96 tỷ đồng. Sản phẩm cát thạch anh siêu tinh khiết được xác định phục vụ ba nhóm lĩnh vực gồm bán dẫn, quang học và quang điện.

Trong khi đó, phương án giai đoạn 2 được đề xuất với tổng vốn khoảng 100 tỷ đồng, quy mô khoảng 1,5 ha, sản xuất nồi (chén) nung thạch anh siêu tinh khiết để sử dụng trong sản xuất trụ silicon tinh thể của ngành bán dẫn, quang điện và sản xuất thấu kính cao cấp.

Đối với Quảng Trị, các dự án này được đặt trong định hướng phát triển công nghiệp chế biến sâu từ nguồn nguyên liệu cát thạch anh. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến nhấn mạnh lợi thế về nguồn nguyên liệu của địa phương và yêu cầu nâng cao giá trị tài nguyên thông qua phát triển các sản phẩm phục vụ công nghiệp công nghệ cao.

Cùng với việc hỗ trợ các dự án đang được triển khai và hoàn thiện hồ sơ, tỉnh Quảng Trị cho biết sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và phát triển hạ tầng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, địa phương cũng sẽ chuẩn bị nguồn nhân lực và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai các dự án. Đây là những nội dung được tỉnh xác định nhằm thu hút thêm các dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao.

Các dự án vật liệu thạch anh siêu tinh khiết được triển khai tại Khu công nghiệp Quán Ngang và Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị. Giai đoạn 1 có diện tích khoảng 9.500 m², công suất thiết kế 1.500 tấn sản phẩm/năm, tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 96 tỷ đồng và dự kiến hoàn thành, đưa vào hoạt động trong quý III/2026.

Giai đoạn 2 được đề xuất với quy mô khoảng 1,5 ha, tổng vốn khoảng 100 tỷ đồng. Sản phẩm dự kiến là nồi (chén) nung thạch anh siêu tinh khiết, ứng dụng trong sản xuất trụ silicon tinh thể của ngành bán dẫn, quang điện và sản xuất thấu kính cao cấp.

Bên cạnh hai dự án thành phần của Khu liên hợp sản xuất vật liệu bán dẫn Vietnam Wafer, Quảng Trị tiếp tục đặt vấn đề thu hút các dự án phát triển vật liệu xây dựng và vật liệu công nghệ cao trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến đề nghị nhà đầu tư hoàn thiện các nội dung liên quan đến nguồn nguyên liệu, công nghệ, môi trường và lộ trình triển khai để các cơ quan chức năng có cơ sở nghiên cứu, hướng dẫn, hỗ trợ theo quy định.

Tỉnh Hà Tĩnh cũng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp trong quá trình thực hiện dự án, từ hoàn thiện hồ sơ đến tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án triển khai hiệu quả.