Nông nghiệp Việt Nam vượt mốc 30 tỷ USD xuất khẩu sau 5 tháng

Thị trường xuất khẩu chuyển dịch tích cực

Ngành nông nghiệp Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu khởi sắc trong năm 2026 khi hoạt động sản xuất, xuất khẩu và thương mại quốc tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng bất chấp những biến động của kinh tế thế giới.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu đạt 22,28 tỷ USD, tăng 12,6%, giúp toàn ngành duy trì mức xuất siêu 8,41 tỷ USD, tăng 1,1%.

Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực nông nghiệp trong việc đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, ổn định cán cân thương mại và tạo nguồn thu ngoại tệ cho đất nước.

Xét theo cơ cấu ngành hàng, nhóm nông sản tiếp tục đóng góp lớn nhất với kim ngạch xuất khẩu đạt 16,38 tỷ USD. Lâm sản đạt 7,65 tỷ USD, trong khi thủy sản đạt 4,65 tỷ USD.

Đáng chú ý, bên cạnh các nhóm hàng truyền thống, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi và nhóm đầu vào sản xuất đang nổi lên như những điểm sáng mới của ngành. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi tăng tới 43,2%, còn nhóm đầu vào sản xuất ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 83%.

Kết quả này phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu tăng trưởng của ngành nông nghiệp, khi các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao đang dần đóng góp nhiều hơn vào tổng kim ngạch xuất khẩu.

Đối với lĩnh vực chăn nuôi, mức tăng trưởng mạnh được hỗ trợ bởi sự phục hồi tích cực của tổng đàn vật nuôi trong nước. Tổng đàn lợn và đàn gia cầm đều tăng 3,7% so với cùng kỳ, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường nội địa và xuất khẩu.

Song song với đó, việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường xuất khẩu đã giúp nhiều sản phẩm chăn nuôi tiếp cận được các thị trường quốc tế.

Một trong những điểm nổi bật của ngành nông nghiệp trong những tháng đầu năm là sự duy trì tăng trưởng tại hầu hết các thị trường xuất khẩu chủ lực.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam khi chiếm 20,5% tổng thị phần xuất khẩu. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng tới 28,4%, trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của toàn ngành.

Trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc gia tăng, nhiều nhóm hàng nông sản, sản phẩm chăn nuôi và nguyên liệu phục vụ sản xuất đã tận dụng tốt cơ hội để mở rộng thị phần.

Thị trường Liên minh châu Âu (EU) cũng duy trì xu hướng tích cực với mức tăng trưởng 4,2%. Nhật Bản tăng 3,5%, cho thấy các thị trường truyền thống vẫn duy trì nhu cầu ổn định đối với hàng hóa nông sản Việt Nam.

Trong khi đó, Hoa Kỳ là thị trường duy nhất ghi nhận sự sụt giảm khi kim ngạch xuất khẩu giảm 3,6% so với cùng kỳ. Mặc dù chưa có nguyên nhân cụ thể được xác định, nhưng diễn biến này phản ánh phần nào những tác động từ biến động kinh tế toàn cầu, chi phí đầu vào tăng cao và những thay đổi của thị trường quốc tế.

Nhìn tổng thể, việc duy trì tăng trưởng tại các thị trường lớn cho thấy hiệu quả từ chiến lược đa dạng hóa thị trường và khai thác các hiệp định thương mại tự do mà ngành nông nghiệp đang triển khai.

Các FTA tiếp tục đóng vai trò là đòn bẩy quan trọng giúp hàng hóa nông sản Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh, mở rộng thị phần và tận dụng các ưu đãi thuế quan trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Bên cạnh hoạt động thương mại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng chủ động xây dựng các kịch bản tăng trưởng chi tiết theo từng tháng và từng quý nhằm ứng phó với những biến động của thị trường thế giới. Cách tiếp cận này giúp công tác điều hành linh hoạt hơn và tạo cơ sở để duy trì đà tăng trưởng trong những tháng còn lại của năm.

Tăng trưởng đi cùng cải cách thể chế và nông nghiệp xanh

Không chỉ tập trung vào các chỉ tiêu xuất khẩu, năm 2026 còn được xem là giai đoạn ngành nông nghiệp đẩy mạnh cải cách thể chế nhằm tạo nền tảng cho phát triển dài hạn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến tài nguyên và môi trường. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung xây dựng, sửa đổi các dự án luật quan trọng như Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đất đai và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Việc hoàn thiện các bộ luật này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, giải phóng nguồn lực đất đai, tài nguyên và tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Song song với cải cách thể chế, định hướng phát triển nông nghiệp xanh cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Ngành nông nghiệp không còn chỉ hướng đến mục tiêu tăng sản lượng hay gia tăng xuất khẩu, mà đang chuyển dần sang mô hình phát triển cân bằng giữa hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng, phong trào bảo vệ môi trường và các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới hay Tháng hành động vì môi trường được triển khai nhằm lan tỏa tư duy phát triển bền vững trong toàn xã hội.

Theo định hướng điều hành của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, những kết quả đạt được trong 5 tháng đầu năm là nền tảng quan trọng để ngành tiếp tục hướng tới mục tiêu tăng trưởng từ 3,7% đến 4% trong năm 2026.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành sẽ tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời chủ động ứng phó với các rủi ro từ biến động kinh tế thế giới, xung đột địa chính trị và chi phí đầu vào.

Sự kết hợp giữa tăng trưởng thương mại, cải cách thể chế và định hướng phát triển xanh đang tạo nên một giai đoạn chuyển đổi mới của nông nghiệp Việt Nam. Không chỉ hướng đến những con số xuất khẩu cao hơn, ngành đang đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp có khả năng cạnh tranh cao, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài nguyên và phát triển bền vững trong dài hạn.