Nghị định 20 tạo cú hích cho kinh tế tư nhân

Từ cơ chế đặc biệt đến động lực tăng trưởng thực tế

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên vươn mình, việc củng cố nội lực cho khu vực kinh tế tư nhân trở thành nhiệm vụ chiến lược hàng đầu. Sự ra đời của Nghị định 20/2026/NĐ-CP, hướng dẫn thi hành Nghị quyết 198/2025/QH15, chính là lời giải cho bài toán tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, giàu tính hỗ trợ.

Điểm sáng nổi bật nhất của Nghị định nằm ở chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp một cách quyết liệt và thực chất. Cụ thể, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và các tổ chức trung gian hỗ trợ đổi mới sáng tạo sẽ được hưởng ưu đãi thuế theo thời hạn quy định.

Điểm tinh tế trong chính sách này là cách tính thời gian miễn, giảm thuế: tính liên tục từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế. Thậm chí, nếu trong 3 năm đầu có doanh thu nhưng chưa có thu nhập chịu thuế, thời gian ưu đãi sẽ bắt đầu tính từ năm thứ 4.

Cách tiếp cận này cho thấy sự am hiểu sâu sắc của các nhà hoạch định chính sách về đặc thù của hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Thực tế, giai đoạn đầu của các dự án đổi mới sáng tạo thường là quá trình đốt tiền để nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như chiếm lĩnh thị trường.

Việc cho phép lùi thời hạn ưu đãi giúp doanh nghiệp bảo toàn nguồn lực tài chính quý giá, để dành dư địa cho việc tái đầu tư vào công nghệ và con người thay vì phải loay hoay với áp lực nghĩa vụ thuế ngay khi vừa mới manh nha có lãi.

Bên cạnh đó, ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu với việc miễn thuế trong 3 năm liên tiếp kể từ khi cấp giấy chứng nhận là một thông điệp cổ vũ mạnh mẽ.

Đối với một doanh nghiệp mới ra đời, mỗi đồng vốn tiết kiệm được từ thuế đều có giá trị gấp nhiều lần trong việc duy trì bộ máy và mở rộng sản xuất. Điều này giúp giảm gánh nặng chi phí vay vốn, từ đó trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng sống sót trong môi trường thị trường đầy biến động.

Hiện thực hóa mục tiêu chiến lược

Nhìn sâu hơn vào các tầng nấc ý nghĩa của Nghị định 20, có thể thấy đây là một công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết kinh tế vĩ mô và định hướng dòng vốn vào các khu vực ưu tiên.

Theo nhận định của GS.TS Hoàng Văn Cường, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội, việc giảm gánh nặng thuế trong giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp có thêm khả năng chống chịu rủi ro và mạnh dạn đầu tư vào đổi mới sáng tạo. Đây chính là gốc rễ của sự phát triển bền vững, khi doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn có khả năng tự tái tạo và nâng cấp trình độ sản xuất.

Một giá trị cộng thêm đáng kể khác là chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất. Song hành cùng ưu đãi thuế, việc Nhà nước ưu tiên cho thuê nhà, đất và giảm giá thuê cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp đã giải quyết đúng điểm nghẽn lớn nhất của kinh tế tư nhân hiện nay là chi phí mặt bằng quá cao. Một môi trường làm việc ổn định, giá rẻ sẽ là cái nôi lý tưởng để các ý tưởng kinh doanh nảy nở và phát triển thành những doanh nghiệp lớn mạnh trong tương lai.

Đặc biệt, Nghị định này được xem là đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy làn sóng các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Hiện nay, cả nước có hàng triệu hộ kinh doanh cá thể - một nguồn lực khổng lồ nhưng còn phân tán và chưa tối ưu hóa được năng suất lao động.

Khi các rào cản về thuế và chi phí mặt bằng được gỡ bỏ, các hộ kinh doanh sẽ tự tin hơn trong việc chính quy hóa hoạt động, tiếp cận các nguồn tín dụng chính thức và nâng tầm quy mô quản trị.

Sự chuyển dịch này là yếu tố sống còn để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược tại Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị. Với kỳ vọng đạt mốc 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 và vươn tới con số 3 triệu vào năm 2045, Việt Nam cần những bước đi cụ thể, quyết liệt như Nghị định 20/2026/NĐ-CP.

Việc nuôi dưỡng doanh nghiệp ngay từ khi còn là những mầm xanh sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế tư nhân đa dạng, giàu sức sống và có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Nghị định 20/2026/NĐ-CP không chỉ là một chính sách hỗ trợ tài chính đơn thuần, mà còn là một liệu pháp tâm lý quan trọng, củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp.

Khi Nhà nước sẵn sàng chia sẻ rủi ro và nhường lợi ích trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để dấn thân, sáng tạo và cống hiến. Đây chính là nền tảng để kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin và chủ động.