Nâng sức đề kháng cho doanh nghiệp nông thủy sản

Những gam màu tương phản trong bức tranh vĩ mô

Nhìn vào các con số thống kê, nông sản và thủy sản vẫn đang kiên cường khẳng định vai trò trụ cột trong cỗ xe xuất khẩu của Việt Nam. Với dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt mức khoảng 8%, triển vọng về mặt lý thuyết là rất sáng sủa. Tuy nhiên, nếu soi chiếu kỹ vào thực tế tại các vùng nguyên liệu trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, chúng ta sẽ thấy những gam màu tương phản đầy thách thức.

Những chỉ số tích cực trên bảng cân đối vĩ mô chưa phản ánh hết những "cơn gió ngược" mà doanh nghiệp đang phải đối mặt hàng ngày: từ áp lực lạm phát, biến động tỷ giá hối đoái cho đến những rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các thị trường khó tính như Mỹ hay EU.

Thách thức không chỉ đến từ thị trường bên ngoài mà còn từ nội tại hệ thống pháp lý đang thay đổi nhanh chóng. Giai đoạn 2025-2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi các quy định về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và đặc biệt là thuế tối thiểu toàn cầu bắt đầu đi vào thực thi.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, việc đáp ứng điều kiện thuế suất 0% hay hồ sơ hoàn thuế không còn là câu chuyện hành chính đơn thuần, mà là bài kiểm tra về năng lực minh bạch hóa tài chính. Sự thiếu hụt trong quản trị nội bộ hoặc chậm trễ trong chuẩn hóa chứng từ có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng, trực tiếp bào mòn lợi nhuận và uy tín của doanh nghiệp trên trường quốc tế.

Trong cơn sóng dữ, tư duy tận dụng thị trường theo kiểu ngắn hạn đã không còn phù hợp. Các chuyên gia kinh tế hàng đầu đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép: doanh nghiệp phải chuyển mạnh sang tư duy củng cố nội lực.

Quản trị tài chính không chỉ là việc vay vốn và trả nợ, mà phải được nâng tầm thành một chiến lược phòng vệ rủi ro chủ động. Việc xây dựng một nền tảng tài chính vững mạnh lúc này chính là lớp "áo giáp" thiết yếu nhất để doanh nghiệp không bị đánh gục trước những cú sốc bất ngờ từ môi trường kinh tế thế giới.

Khi ngân hàng trở thành người bạn đồng hành

Thấu hiểu những áp lực đè nặng lên vai doanh nghiệp, các định chế tài chính lớn như Ngân hàng ACB đã bắt đầu thay đổi cách tiếp cận. Thay vì cung cấp các gói tín dụng đại trà, một hệ sinh thái giải pháp chuyên biệt đã được thiết kế dựa trên đặc thù của chuỗi giá trị nông thủy sản.

Điểm sáng của mô hình này nằm ở khả năng thấu hiểu chu kỳ sinh học và mùa vụ của sản phẩm. Từ giai đoạn thu mua nguyên liệu, chế biến cho đến khi bộ chứng từ xuất khẩu được thanh toán, mỗi mắt xích đều cần một dòng vốn lưu động linh hoạt.

Việc cho phép tiếp cận khoản vay tín chấp lên đến 80% giá trị hợp đồng là một bước đi táo bạo, giúp giải tỏa cơn khát vốn trong những mùa vụ cao điểm khi cơ hội thị trường thường đi kèm với áp lực thanh khoản. Bên cạnh nhu cầu về vốn, quản trị ngoại hối chính là tử huyệt của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trong thời gian qua. Những biến động khó lường của tỷ giá có thể cuốn phăng toàn bộ lợi nhuận của một lô hàng chỉ sau một đêm.

Các công cụ phòng vệ rủi ro tỷ giá, kết hợp với các giải pháp số hóa như giữ tỷ giá trong vòng 48 giờ hay chuyển tiền quốc tế trực tuyến đã giúp doanh nghiệp lấy lại thế chủ động. Khi chi phí vận hành được tối ưu hóa thông qua các giải pháp thanh toán QR code hay kết nối hệ thống kế toán hiện đại, bộ máy của doanh nghiệp sẽ trở nên tinh gọn và minh bạch hơn, đáp ứng hoàn hảo các yêu cầu khắt khe về kiểm toán và thuế.

Đặc biệt, sự xuất hiện của dòng tín dụng xanh quy mô 5.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi sâu là một tín hiệu tích cực cho thấy sự dịch chuyển của dòng vốn hướng về phát triển bền vững. Trong cuộc chơi toàn cầu hiện nay, xanh hóa không còn là một lựa chọn trang trí cho đẹp hồ sơ, mà là tấm vé thông hành bắt buộc để vào được những thị trường cao cấp.

Những khoản đầu tư vào giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp hưởng lãi suất thấp hơn từ 2 đến 3% so với thông thường, mà còn là sự đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn.

Nâng cao sức đề kháng tài chính cho doanh nghiệp nông thủy sản không phải là câu chuyện ngày một ngày hai. Đó là một hành trình bền bỉ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà quản lý chính sách, định chế tài chính và bản thân doanh nghiệp.

Khi nền tảng quản trị được củng cố, dòng vốn được khơi thông đúng lúc và đúng chỗ, các trụ cột nông thủy sản sẽ không chỉ dừng lại ở việc trụ vững trước sóng gió, mà sẽ còn vươn xa hơn trên con đường hội nhập quốc tế bền vững. Điểm tựa tài chính vững chắc hôm nay chính là tiền đề để viết tiếp những chương mới cho nông sản trong những năm tới.