Lời giải cho bài toán logistics trước áp lực xung đột

Khi nhiên liệu đè nặng chuỗi cung ứng

Cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông đang vẽ nên một bức tranh xám màu cho ngành vận tải toàn cầu, và Việt Nam không phải ngoại lệ. Khi không phận bị đóng cửa và các tuyến hải hành phải đi vòng tránh vùng chiến sự, chi phí vận hành đã bị đẩy lên mức báo động.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng gửi Chính phủ, chi phí nhiên liệu hiện chiếm tới 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không và khoảng 30-40% đối với lĩnh vực hàng hải.

Những con số biết nói từ thị trường Singapore cho thấy giá Jet A-1 đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng và dự báo còn tăng lên 170 USD trong ngắn hạn. Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) cảnh báo, nếu giá nhiên liệu chạm ngưỡng 200 USD/thùng, chi phí khai thác sẽ tăng trên 70%.

Trong khi đó, ở lĩnh vực đường biển, các doanh nghiệp phải đối mặt với việc kéo dài hành trình thêm 14-20 ngày và gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh từ 2.000 đến 4.000 USD cho mỗi container. Những áp lực này ngay lập tức dội vào giá cước vận tải nội địa, với mức tăng kỷ lục lên tới 50% tại một số tuyến đường bộ đi các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên.

Giảm phí để giữ nhịp tăng trưởng

Để hạ nhiệt tình hình, Bộ Xây dựng đã đưa ra những kiến nghị mang tính đột phá và trực diện. Đáng chú ý nhất là đề xuất giảm 50% phí cất hạ cánh và phí điều hành bay là những khoản chi phí cố định đang bào mòn lợi nhuận của các hãng hàng không nội địa.

Cùng với đó, việc miễn giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa được kỳ vọng sẽ tạo ra khoảng thở cần thiết cho ngành hàng hải, giúp ổn định giá dịch vụ logistics vốn đang tăng từ 2 đến 3 lần trên các tuyến đi Mỹ và châu Âu.

Góc nhìn của Bộ Xây dựng không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm phí mà còn mở rộng sang các công cụ tài chính mạnh mẽ hơn. Kiến nghị xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong một giai đoạn phù hợp là một bước đi cần thiết để giảm áp lực trực tiếp lên giá thành hàng hóa.

Đặc biệt, việc đề xuất bổ sung nhiên liệu vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức thấp hơn sẽ là một cú hích quan trọng, giúp các doanh nghiệp vận tải chủ đạo duy trì được hoạt động trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm.

Ở khía cạnh vĩ mô, sự phối hợp giữa các bộ ngành là điều kiện tiên quyết. Ngân hàng Nhà nước được đề nghị nới lỏng giới hạn tín dụng và tăng bảo lãnh L/C để hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu dầu thô, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Thậm chí, phương án sử dụng công hàm ngoại giao để hỗ trợ tàu và thuyền viên Việt Nam tại các vùng lân cận chiến sự cũng đã được tính đến, thể hiện sự bao quát trong công tác quản trị rủi ro quốc tế.

Trong cơn bão giá này, vẫn có những điểm sáng đáng ghi nhận như thị trường taxi điện tại TP. HCM. Với việc chiếm 83% thị phần, các hãng xe điện đang đi ngược xu hướng tăng giá khi chủ động giảm 10% cước phí để hỗ trợ người dân.

Đây chính là minh chứng sống động cho việc ứng dụng công nghệ xanh không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra rào cản phòng vệ vững chắc trước những biến động địa chính trị của thế giới.

Tương lai của ngành vận tải Việt Nam năm 2026 phụ thuộc rất lớn vào tốc độ thực thi các chính sách hỗ trợ này. Nếu những rào cản về thuế và phí được tháo gỡ kịp thời, chúng ta không chỉ bảo vệ được các doanh nghiệp vận tải mà còn giữ vững được sự ổn định cho toàn bộ nền kinh tế trước những biến động phi tuyến tính của thị trường quốc tế.