Kinh tế Ninh Bình tăng tốc nhờ "ba trụ cột" công nghiệp, du lịch và xuất khẩu

Công nghiệp và dịch vụ tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Ninh Bình tiếp tục duy trì đà phục hồi mạnh mẽ với nhiều chỉ tiêu đạt kết quả tích cực. Theo báo cáo của UBND tỉnh Ninh Bình, GRDP ước đạt 188.555 tỷ đồng, tăng 11,44% so với cùng kỳ năm trước, xếp thứ hai cả nước. Kết quả này không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế sau giai đoạn phục hồi mà còn cho thấy hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành, tạo nền tảng quan trọng để tỉnh phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 11% trở lên.

Động lực tăng trưởng chủ yếu tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng với giá trị đạt 89.445 tỷ đồng, chiếm 47,44% cơ cấu GRDP, giữ tỷ trọng lớn nhất trong nền kinh tế. Đây là lĩnh vực đóng vai trò "đầu tàu", góp phần tạo sức lan tỏa sang các ngành kinh tế khác.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 27,26%, phản ánh xu hướng phục hồi rõ nét của hoạt động sản xuất. Đáng chú ý, nhiều ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có tốc độ tăng trưởng cao, cho thấy quá trình chuyển dịch theo hướng nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng đang phát huy hiệu quả. Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực ghi nhận mức tăng ấn tượng như máy tính xách tay tăng 90,3%; điện sản xuất tăng 40,5%; xe ô tô tải tăng 35,4% so với cùng kỳ.

Bên cạnh công nghiệp, khu vực thương mại và dịch vụ tiếp tục duy trì vai trò là trụ cột tăng trưởng của nền kinh tế. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 161.288 tỷ đồng, phản ánh sức mua trong nước tiếp tục được cải thiện.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi toàn tỉnh đón 17,6 triệu lượt khách, tăng 23,3% so với cùng kỳ năm trước, hoàn thành khoảng 88% kế hoạch năm. Doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 17.966 tỷ đồng, cho thấy sức hút ngày càng lớn của các sản phẩm, điểm đến và chuỗi dịch vụ du lịch trên địa bàn. Sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP mà còn tạo thêm việc làm, thúc đẩy tiêu dùng và phát triển các ngành dịch vụ liên quan.

Hoạt động kinh tế đối ngoại cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 17.255 triệu USD, tăng 52,3% so với cùng kỳ, trong khi cán cân thương mại tiếp tục duy trì mức xuất siêu khoảng 2.033 triệu USD.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, dù tỷ trọng không lớn nhưng vẫn giữ vai trò là nền tảng ổn định của nền kinh tế. Vụ Xuân năm 2026 đạt năng suất lúa bình quân trên 68,7 tạ/ha. Toàn tỉnh đã xây dựng được 105 cánh đồng lớn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện, tạo động lực cho khu vực doanh nghiệp phát triển. Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh có 3.048 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 18,5% so với cùng kỳ; 811 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đồng thời, tỉnh cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu cho 84 dự án, cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư của địa phương tiếp tục được củng cố.

Tháo gỡ điểm nghẽn để duy trì đà tăng trưởng

Bên cạnh những kết quả tích cực, bức tranh kinh tế của Ninh Bình vẫn còn những khó khăn, thách thức cần sớm được tháo gỡ để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, tình hình thương mại toàn cầu chưa thực sự ổn định cùng với giá nguyên, nhiên vật liệu ở mức cao tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất, vận chuyển và hoạt động của doanh nghiệp.

Một số ngành công nghiệp truyền thống vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. Sản lượng đạm urê giảm 6,9%, trong khi sản lượng xe ô tô dưới 10 chỗ giảm 15,4% do tác động của cạnh tranh thị trường và sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng. Điều này cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp vẫn cần thêm thời gian để tạo ra sự bứt phá đồng đều giữa các ngành.

Đầu tư công tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn. Tính đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh mới giải ngân được 8.650,39 tỷ đồng, đạt 24,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tiến độ giải ngân chậm không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn tác động đến khả năng lan tỏa của đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế.

Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án trọng điểm vẫn còn chậm, trong khi nguồn cung vật liệu san lấp và cát xây dựng có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu, ảnh hưởng đến tiến độ thi công nhiều công trình hạ tầng giao thông.

Thu ngân sách nhà nước cũng còn nhiều áp lực khi mới đạt 42,03% dự toán. Nguồn thu từ tiền sử dụng đất chưa đạt kỳ vọng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, khai thác tốt hơn các nguồn thu bền vững.

Ở cấp cơ sở, năng lực thực thi công vụ tại một số địa phương vẫn còn hạn chế, đặc biệt là tình trạng thiếu cán bộ có chuyên môn về đất đai, quy hoạch và đầu tư. Điều này phần nào ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Để hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, UBND tỉnh Ninh Bình đã xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện theo phương châm "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả", phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.

Song song với đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa liên thông trên nền tảng số nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trong 6 tháng cuối năm, Ninh Bình sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng để đưa bốn cụm công nghiệp gồm Khánh Lợi, Hải Vân, Giao Thiện và Thanh Côi vào hoạt động; đồng thời tăng cường thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ vào Khu Đại học Nam Cao và Khu Công nghệ cao.

Về dài hạn, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD), đẩy nhanh quá trình đô thị hóa và từng bước hoàn thiện các tiêu chí để hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.