Khơi thông tín dụng, tạo dư địa cho tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ lực, yêu cầu đặt ra là giảm chi phí vốn, đổi mới phương thức cho vay và đa dạng hóa nguồn vốn, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Tập trung vốn vào lĩnh vực ưu tiên

Tại buổi làm việc ngày 10/8/2026 do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì về tháo gỡ khó khăn, tăng cường tiếp cận vốn tín dụng, các giải pháp khơi thông dòng vốn được đặt trong tổng thể mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo số liệu tại buổi làm việc, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đến cuối tháng 7 đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, tín dụng đối với doanh nghiệp chiếm 53,4%, đạt trên 10,7 triệu tỷ đồng. Quy mô này cho thấy tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong khi các kênh huy động vốn khác cần tiếp tục được hoàn thiện.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ các giải pháp về thể chế, điều hành chính sách tiền tệ và cải cách thủ tục nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Ba luật quan trọng gồm Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền đã được sửa đổi, bổ sung; các hình thức cấp tín dụng điện tử, cho thuê tài chính được mở rộng. Cùng với đó, 142 thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa và 37 thủ tục được phân cấp cho khu vực.

Về điều hành lãi suất, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Dòng vốn được định hướng vào những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng. Chương trình tín dụng phục vụ lĩnh vực nông, lâm, thủy sản có doanh số giải ngân lũy kế khoảng 225.577 tỷ đồng. Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP đạt khoảng 13.665 tỷ đồng; chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ mới đạt khoảng 11.649 tỷ đồng.

Đối với chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao tại Đồng bằng sông Cửu Long, doanh số đạt khoảng 4.400 tỷ đồng. Ngoài ra, ngành Ngân hàng đang triển khai các chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, xuất khẩu, xăng dầu, tiêu dùng, tín dụng xanh, giáo dục và đào tạo; đồng thời đề xuất giải pháp tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp phát triển nhà ở cho thuê.

Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là đổi mới phương thức cấp tín dụng, giảm sự phụ thuộc vào tài sản thế chấp truyền thống. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu nghiên cứu sản phẩm cho vay theo ngành, chuỗi giá trị và mức độ rủi ro; đẩy mạnh cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền, tài trợ đơn hàng, chuỗi cung ứng, tài trợ khoản thu, bao thanh toán và hạn mức tín dụng quay vòng.

Việc sử dụng dữ liệu thanh toán và dòng tiền được kỳ vọng tạo thêm cơ sở đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp có thị trường, đơn hàng nhưng gặp hạn chế về tài sản bảo đảm. Các tổ chức tín dụng cũng được định hướng linh hoạt hình thức bảo đảm, ưu tiên nguồn vốn cho doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ mới hoặc chuyển đổi xanh.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đa dạng hóa nguồn vốn

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu vốn phải đến “đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng”. Theo đó, những doanh nghiệp có thị trường, có đơn hàng nhưng thiếu vốn tạm thời cần được ưu tiên tháo gỡ. Với các dự án gặp khó khăn trong ngắn hạn nhưng có triển vọng, ngân hàng cần chủ động phối hợp với doanh nghiệp để cơ cấu lại dòng tiền và khoản vay phù hợp.

Đối với 35 dự án trọng điểm có tổng nhu cầu vốn khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh một số tỷ lệ an toàn nhằm tạo thêm dư địa cung ứng vốn. Trong đó, tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ LDR được nâng lên 50%; tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn được nâng lên 40%.

Cùng với đó, cơ chế Chính phủ bảo lãnh cho các dự án đầu tư trọng điểm và công trình quan trọng quốc gia đang được nghiên cứu, với yêu cầu phù hợp với khung khổ quản lý an toàn nợ công và nợ nước ngoài.

Tuy nhiên, dòng vốn chỉ có thể giải ngân hiệu quả khi những vướng mắc của dự án được xử lý. Các vấn đề liên quan đến đất đai, quy hoạch, đầu tư và pháp lý cần được phân định rõ trách nhiệm giữa bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Vấn đề thuộc thẩm quyền của cơ quan nào thì cơ quan đó phải chủ động xử lý dứt điểm.

Bên cạnh tín dụng ngân hàng, phát triển thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp được xác định là giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán được đặt trong định hướng phát triển thị trường vốn lành mạnh, tạo thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp. Các tập đoàn, tổng công ty lớn được khuyến khích chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua thị trường chứng khoán.

Ở chiều ngược lại, năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp cũng là yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách tín dụng. Sức chống chịu và năng lực quản trị của một bộ phận doanh nghiệp còn hạn chế; nhiều dự án vẫn vướng mắc về pháp lý, đất đai và quy hoạch. Do đó, doanh nghiệp cần nâng cao tính minh bạch tài chính, sử dụng vốn đúng mục đích và cải thiện năng lực quản trị.

Trong thời gian tới, việc điều hành chính sách tiền tệ và lãi suất sẽ tiếp tục được thực hiện linh hoạt, phù hợp với lạm phát và tỷ giá; các tổ chức tín dụng được yêu cầu tiết giảm chi phí hoạt động, chi phí trung gian và nâng cao năng suất để tạo dư địa giảm lãi suất cho vay. Chuyển đổi số cũng được đẩy mạnh nhằm đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí vận hành.

Các ngân hàng thương mại được yêu cầu công bố các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ngay trong tháng 8/2026. Cùng với đó, việc kết hợp giảm chi phí vốn, đổi mới phương thức cho vay, xử lý điểm nghẽn pháp lý và phát triển các kênh huy động vốn khác được kỳ vọng giúp dòng vốn đến đúng địa chỉ, tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030.