Khơi thông dòng chảy kinh tế vi mô và tinh thần khởi nghiệp

Sức sống mới cho kinh tế hộ gia đình

Việc Quốc hội khóa XV vừa thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) không chỉ là một động thái kỹ thuật lập pháp, mà còn là một quyết sách mang tính chiến lược, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc và cam kết mạnh mẽ của Nhà nước đối với khối kinh tế vi mô nền tảng vững chắc của xã hội.

Trọng tâm của sự điều chỉnh lần này, không nghi ngờ gì nữa, chính là việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm. Đây không chỉ là một con số tăng thêm 300 triệu đồng trên giấy tờ. Đặt trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi và phát triển, sự điều chỉnh này mang ý nghĩa của một đòn bẩy tinh thần và vật chất vô cùng lớn.

Hàng triệu hộ kinh doanh cá thể, những người bán hàng online, những tiệm tạp hóa nhỏ, các dịch vụ gia đình... vốn chiếm một tỷ lệ đáng kể trong cơ cấu kinh tế và giải quyết sinh kế cho một lượng lớn lao động, sẽ được giảm bớt gánh nặng tuân thủ thuế quan, đặc biệt là sự phức tạp trong việc tính toán và kê khai.

Với 500 triệu đồng, trong thực tế kinh doanh của các hộ nhỏ lẻ thường là mức doanh thu cần thiết để bù đắp chi phí sinh hoạt, thuê mặt bằng, nhập hàng và tái đầu tư nhỏ. Việc miễn thuế ở ngưỡng này cho phép họ giữ lại được nguồn vốn quý giá để mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, hoặc đơn giản là ổn định cuộc sống gia đình.

Thay vì một phần doanh thu phải chảy vào ngân sách dưới dạng thuế, nay được giữ lại trong chính chu trình kinh doanh, tạo thành một dòng chảy nội sinh thúc đẩy tăng trưởng vi mô. Đây chính là cách tốt nhất để nuôi dưỡng "cây non" kinh tế, để chúng đủ sức lớn mạnh và trở thành doanh nghiệp trong tương lai.

Đồng thời, sự bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí) đối với các hộ có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng, cùng với mức thuế suất ưu đãi 15% (tương đương doanh nghiệp nhỏ), đã tạo ra một cầu nối hợp lý giữa kinh tế hộ và kinh tế doanh nghiệp.

Điều này cũng khuyến khích sự minh bạch, chuyên nghiệp hóa trong quản lý sổ sách, mà vẫn đảm bảo sự linh hoạt cho người nộp thuế được lựa chọn phương pháp tính theo tỷ lệ trên doanh thu. Qua đó, vừa tăng tính công bằng, vừa mở đường cho các hộ kinh doanh tiềm năng phát triển thành những chủ thể kinh doanh có tổ chức hơn, dần dần hòa nhập vào dòng chảy quản lý chung của nền kinh tế.

Hài hòa tinh thần của biểu thuế mới

Bên cạnh những cải cách mang tính đột phá cho khu vực kinh tế hộ, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) còn tinh chỉnh nhiều điểm quan trọng khác, nổi bật là việc điều chỉnh Biểu thuế và mức giảm trừ gia cảnh, thể hiện một triết lý thuế khóa cân bằng, nhân văn và hài hòa.

Việc giảm mức thuế suất ở bậc 2 từ 15% xuống 10% và ở bậc 3 từ 25% xuống 20% là một bước đi hết sức khéo léo và cần thiết. Thuế suất thu nhập cá nhân thường được thiết kế theo nguyên tắc lũy tiến, nhưng đôi khi, sự tăng đột ngột giữa các bậc có thể tạo ra "bẫy" thuế, khiến người lao động cảm thấy mức tăng thu nhập không tương xứng với mức tăng gánh nặng thuế.

Sự điều chỉnh này đã làm cho Biểu thuế giảm thiểu sự chênh lệch đột ngột, đảm bảo tính hợp lý và tạo tâm lý tích cực cho người lao động, đặc biệt là tầng lớp trung lưu đang có thu nhập ổn định và dần đi lên.

Về mức giảm trừ gia cảnh, Luật đã chính thức hóa mức 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Điều đáng chú ý là sự ủy quyền linh hoạt cho Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức này dựa trên biến động giá cả và thu nhập.

Đây là một quy định thể hiện sự thực tế và linh hoạt, giúp chính sách thuế không bị lạc hậu trước tốc độ thay đổi của đời sống kinh tế. Đồng thời, đảm bảo rằng, gánh nặng thuế sẽ không đè nặng lên chi phí sinh hoạt thiết yếu của người dân, giữ vững ý nghĩa của thuế thu nhập cá nhân là thu vào phần thu nhập vượt quá mức chi tiêu cơ bản.

Cuối cùng, việc quy định thu thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng với mức 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, dù cần thêm quy định chi tiết từ Chính phủ về ngưỡng chịu thuế cho thấy, nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc minh bạch hóa và quản lý chặt chẽ thị trường vàng. Đây là một bước đi thận trọng nhưng cần thiết để đồng bộ hóa quản lý tài sản và thu nhập trong nền kinh tế.

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) là một bản nâng cấp toàn diện, vừa mang tính nhân văn sâu sắc qua việc tăng giảm trừ gia cảnh, vừa mang tính kinh tế vĩ mô qua việc tạo điều kiện cho hộ kinh doanh phát triển, khơi dậy tiềm năng tăng trưởng bền vững của đất nước.