Khi vị ngọt trái cây viết nên kỳ tích tỷ đô

Khát vọng từ những trái ngọt xuyên đại dương

Bức tranh kinh tế nông nghiệp Việt Nam năm 2025 được tô điểm bởi những gam màu tươi sáng và đầy nghị lực, tựa như một bản giao hưởng của sức lao động và trí tuệ. Nhìn lại hành trình của ngành rau quả trong suốt mười hai tháng qua, ít ai ngờ rằng từ vạch xuất phát đầy khó khăn trong quý đầu năm với đà giảm gần 10%, chúng ta lại có thể lội ngược dòng để cán đích ở một đỉnh cao chưa từng có.

Đó không chỉ là sự tăng trưởng về mặt cơ học của những con số vô hồn, mà thực sự là một cuộc chuyển mình về chất, nơi mỗi trái sầu riêng, quả dừa hay nhành nhãn đều mang theo khát vọng định vị thương hiệu quốc gia trên bản đồ nông sản toàn cầu.

Trọng tâm của kỳ tích này chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sầu riêng, loại trái cây đã thực sự trở thành ngôi sao sáng nhất trên bầu trời xuất khẩu khi đóng góp tới hơn 4 tỷ USD vào tổng kim ngạch chung. Tại thị trường Trung Quốc, rau quả Việt Nam không còn là những mặt hàng tiểu ngạch bấp bênh, phụ thuộc vào vận may tại các cửa khẩu, mà đã hiên ngang chiếm lĩnh thị phần chính ngạch, vượt qua nhiều đối thủ nặng ký từ khu vực để giữ vững vị trí nguồn cung lớn thứ hai.

Sự dịch chuyển từ lượng sang chất được thể hiện rõ nét khi thị phần nhập khẩu của Việt Nam tại quốc gia tỷ dân này tăng trưởng ấn tượng, đạt mức 22% vào những tháng cuối năm. Điều này khẳng định niềm tin mãnh liệt của người tiêu dùng quốc tế vào tiêu chuẩn an toàn, sự chuyên nghiệp trong khâu đóng gói và đặc biệt là hương vị đặc trưng không thể trộn lẫn của nông sản xứ nhiệt đới.

Sức sống của ngành còn lan tỏa mạnh mẽ sang những thị trường khắt khe và khó tính bậc nhất thế giới như Mỹ, Hàn Quốc và Liên minh Châu Âu. Hình ảnh những container nhãn và dừa tươi vẫn giữ nguyên độ thanh khiết, lớp vỏ căng bóng sau hải trình lênh đênh 45 ngày trên biển để cập cảng Hà Lan là lời khẳng định đanh thép cho năng lực công nghệ bảo quản và sự bài bản của các doanh nghiệp nội địa.

Chúng ta không còn chỉ bán những gì mình có một cách thô sơ, mà đang cung cấp những gì thế giới cần với một tinh thần trách nhiệm cao nhất. Sự tăng trưởng đồng đều từ các mặt hàng chủ lực như chuối, xoài, mít và bưởi đã tạo nên một hệ sinh thái xuất khẩu đa dạng, giúp ngành nông nghiệp đứng vững trước những biến động khắc nghiệt của thời tiết và những rào cản kỹ thuật ngày càng tinh vi. Đây chính là thành quả của sự kiên trì, khi doanh nghiệp chấp nhận đầu tư dài hơi vào vùng nguyên liệu, thay vì chỉ chạy theo những giá trị tức thời.

Sự phục hồi kỳ diệu từ sau quý đầu năm còn cho thấy một hệ thống phản ứng linh hoạt của cả bộ máy quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Khi lũ lụt hay yếu tố mùa vụ làm gián đoạn nguồn cung tại một số địa phương, các chuỗi cung ứng đã ngay lập tức có sự điều chỉnh, bù đắp bằng những khu vực canh tác an toàn hơn.

 Sự tăng trưởng bùng nổ trong tháng 9 với doanh thu lên tới 1,3 tỷ USD chính là điểm rơi phong độ tuyệt vời, tạo đà tâm lý cực tốt cho toàn ngành. Khi các vướng mắc về thủ tục kiểm dịch được tháo gỡ, dòng chảy nông sản Việt như một con đập được khơi thông, tuôn trào sức sống đến khắp các châu lục, mang về nguồn ngoại tệ quý giá và nâng cao vị thế của người nông dân Việt Nam.

Tầm nhìn chiến lược và lộ trình mười tỷ đô

Bước sang giai đoạn mới, ngành rau quả Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của những vận hội lớn lao hơn bao giờ hết. Con số 10 tỷ USD không còn là một mục tiêu xa vời hay lời hứa suông trên các báo cáo, mà đã hiện hữu rõ rệt trong lộ trình phát triển bền vững. Điểm tựa cho niềm tin ấy chính là sự thay đổi căn bản trong cấu trúc giá trị của ngành.

Thay vì chỉ dựa vào xuất khẩu tươi vốn đầy rủi ro và chịu áp lực thời gian, nhóm hàng rau quả chế biến đã bắt đầu cất cánh mạnh mẽ. Việc các doanh nghiệp mạnh tay đầu tư vào những nhà máy quy mô lớn, trang bị dây chuyền sấy lạnh, sấy thăng hoa và đóng hộp hiện đại đã tạo ra một cú hích thực sự.

Rau quả chế biến không đơn thuần là giải pháp cứu cánh cho những lúc dư thừa sản lượng, mà chính là chìa khóa để mở toang cánh cửa vào các siêu thị cao cấp trên toàn cầu. Những sản phẩm này không chỉ giúp kéo dài thời hạn sử dụng mà còn nâng giá trị gia tăng lên gấp nhiều lần so với hàng thô, giúp người nông dân và doanh nghiệp thoát khỏi nỗi lo canh cánh về cảnh được mùa mất giá vốn đã tồn tại bấy lâu.

Với trị giá xuất khẩu nhóm hàng chế biến đạt khoảng 1,65 tỷ USD, chúng ta đang chứng kiến sự hình thành của một nền công nghiệp nông sản thực thụ, nơi sự sáng tạo và công nghệ kết hợp với tinh túy từ lòng đất mẹ.

Chính phủ và các cơ quan quản lý cũng đã nhanh chóng bắt nhịp với xu thế minh bạch hóa toàn cầu, vốn là điều kiện tiên quyết để tồn tại trong kỷ nguyên số. Kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc cho quả sầu riêng thông qua các công nghệ hiện đại như mã QR hay xác thực điện tử là một bước đi mang tính bước ngoặt, thể hiện tầm nhìn dài hạn.

Nhìn lại chặng đường dài từ kim ngạch khiêm tốn 3,34 tỷ USD của năm 2022 đến con số kỷ lục 8,5 tỷ USD của năm nay, chúng ta thấy một sự bứt phá đầy nội lực và tính toán. Sự thành công này là kết tinh của một tư duy mới: bán ít giá cao, tập trung vào chiều sâu thay vì chiều rộng. Nông nghiệp Việt Nam đang dần rũ bỏ chiếc áo cũ của lối sản xuất truyền thống, tự phát để khoác lên mình diện mạo của một ngành kinh tế kỹ thuật cao, hiện đại và tràn đầy nhân văn.

 Với sự đồng lòng từ người nông dân trên cánh đồng đến doanh nhân trên thương trường, hành trình chinh phục những cột mốc kỷ lục mới của rau quả Việt Nam chắc chắn sẽ còn tiếp diễn đầy hào hứng, mang lại sự phồn vinh và niềm tự hào cho những miền quê đang từng ngày thay da đổi thịt.

Tương lai của ngành rau quả không chỉ dừng lại ở những con số tăng trưởng mà còn là câu chuyện về sự bền vững của môi trường và sự ổn định của sinh kế nông thôn. Khi chúng ta kiểm soát được chất lượng và khẳng định được thương hiệu, nông sản Việt sẽ không còn phải chịu cảnh ép giá hay phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất.

Sự đa dạng hóa thị trường và sản phẩm chính là tấm lá chắn vững chắc nhất trước mọi sóng gió của kinh tế thế giới. Kỳ tích năm 2025 chính là bệ phóng hoàn hảo để chúng ta tự tin bước vào một kỷ nguyên mới, nơi nông nghiệp Việt Nam thực sự trở thành trụ đỡ vững chắc và đầy tự hào của nền kinh tế nước nhà.