Hợp tác Việt Nam - Singapore mở rộng dư địa phát triển ngành bán dẫn

Thúc đẩy kết nối đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng ngành bán dẫn

Diễn đàn Hợp tác Việt Nam - Singapore về công nghiệp bán dẫn 2026 đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia trong lĩnh vực công nghệ cao. Sự kiện tập trung vào mục tiêu tăng cường kết nối doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư, mở rộng hợp tác nghiên cứu - phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo thông tin từ diễn đàn, các doanh nghiệp Singapore dành sự quan tâm lớn tới các lĩnh vực thiết kế vi mạch, đóng gói, kiểm thử chip, nghiên cứu phát triển và xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Đây đều là những mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Quan hệ kinh tế song phương cũng tạo nền tảng thuận lợi cho hợp tác. Singapore hiện có hơn 4.500 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký trên 84 tỷ USD. Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 23,3 tỷ SGD, phản ánh xu hướng mở rộng hợp tác giữa hai nền kinh tế.

Một trong những điểm nhấn của diễn đàn là việc Công ty Phần mềm Quang Trung (QTSC) và Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Singapore (SSIA) ký kết biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Hoạt động này được kỳ vọng góp phần hình thành hệ sinh thái bán dẫn có tính liên kết cao, đáp ứng nhu cầu của các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), mạng 5G/6G, Internet vạn vật (IoT) và trung tâm dữ liệu.

Trong chiến lược phát triển ngành bán dẫn, TP.HCM được xác định là địa phương có nhiều lợi thế nhờ hệ sinh thái công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo tài liệu, thành phố hiện dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn với 54 dự án có tổng vốn hơn 5,1 tỷ USD. Để đón làn sóng đầu tư mới, TP.HCM đang triển khai đề án mở rộng khu công nghệ số tập trung với quy mô hơn 1.134 ha, đồng thời phát huy vai trò của QTSC như một hạt nhân kết nối doanh nghiệp, trường đại học, trung tâm dữ liệu và các quỹ đầu tư.

Song song với đầu tư hạ tầng, thành phố cũng xây dựng các cơ chế hỗ trợ tài chính nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp công nghệ cao phát triển. Trong đó có Quỹ phát triển nguồn nhân lực thiết kế chip quy mô 5 triệu USD và Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ 500 tỷ đồng, cùng các chính sách hỗ trợ lãi suất dành cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 của Quốc hội và Nghị định 354 về khu công nghệ số tập trung được kỳ vọng sẽ tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho các dự án bán dẫn.

Lợi thế khác của TP.HCM nằm ở nguồn nhân lực. Với khoảng 50 trường đại học và mỗi năm cung cấp từ 38.000-45.000 lao động trình độ đại học trở lên, thành phố được đánh giá có điều kiện thuận lợi để đáp ứng nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp công nghệ cao.

Nhân lực và chính sách là chìa khóa cho mục tiêu dài hạn

Bên cạnh thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực được xem là yếu tố quyết định khả năng tham gia sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao gắn với hoạt động nghiên cứu, thiết kế và sản xuất chip. Riêng TP.HCM hướng tới đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn vào năm 2030.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều mô hình hợp tác đào tạo đã được triển khai. Liên minh Phát triển Nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn Việt Nam (SEVINA) được thành lập nhằm kết nối doanh nghiệp và cơ sở đào tạo. Đồng thời, SSIA, SEVINA và Trường Cao đẳng FPT Polytechnic đã ký kết hợp tác đào tạo kỹ sư và chuyên gia theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Ở quy mô quốc gia, ngành bán dẫn Việt Nam đang trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển nhưng đã thu hút hơn 170 dự án FDI với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ quốc tế. Lĩnh vực đóng gói và kiểm thử chip ghi nhận bước tiến rõ nét, trong khi cả nước hiện có khoảng 60-70 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế vi mạch. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển và ngành vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI.

Theo định hướng phát triển, đến năm 2030, ngành bán dẫn Việt Nam phấn đấu đạt doanh thu trên 25 tỷ USD mỗi năm, hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, một nhà máy chế tạo quy mô nhỏ, 10 nhà máy đóng gói - kiểm thử và đội ngũ trên 50.000 kỹ sư, cử nhân. Xa hơn, mục tiêu đến năm 2050 là xây dựng hệ sinh thái bán dẫn tự chủ với doanh thu trên 100 tỷ USD mỗi năm.

Để đạt được các mục tiêu này, các giải pháp được đặt ra gồm phát triển hệ sinh thái công nghệ, xây dựng nhà máy chế tạo chip, hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường kết nối với các trung tâm bán dẫn trong khu vực. Trong đó, hợp tác giữa Việt Nam và Singapore được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để nâng cao năng lực công nghệ, mở rộng chuỗi cung ứng và từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam trong ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.