Đầu tư vào nhân lực công nghệ là đòn bẩy cho mục tiêu 50.000 kỹ sư bán dẫn đến 2030

Từ ý tưởng toàn cầu đến hành động tại Việt Nam

Để hiện thực hóa mục tiêu này, không thể chỉ trông chờ vào hệ thống giáo dục đại học truyền thống, mà cần sự chung tay từ các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu. Một trong những mô hình hợp tác tiêu biểu chính là Dự án Phát triển Nhân tài Công nghệ – Samsung Innovation Campus (SIC) do Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) triển khai. Lễ tổng kết năm học 2024–2025, diễn ra tại cơ sở NIC Hòa Lạc, không chỉ là điểm dừng kỹ thuật của một khóa đào tạo, mà còn là minh chứng rõ rệt cho chiến lược “đầu tư vào con người” như một khoản đầu tư mang tính dài hạn và bền vững.

Ra mắt lần đầu trên toàn cầu vào năm 2019, Samsung Innovation Campus đã có mặt tại hơn 40 quốc gia, từ Mỹ, Đức, Tây Ban Nha cho đến Singapore, Thái Lan, Malaysia… với mục tiêu chung: trang bị cho giới trẻ kỹ năng công nghệ và kỹ năng mềm để sẵn sàng cho thị trường lao động tương lai. Tại Việt Nam, SIC được triển khai từ năm 2019 và đến nay đã đào tạo hơn 12.000 học viên đến từ hơn 140 trường học tại 18 tỉnh, thành phố.

Năm học 2024–2025 đánh dấu năm thứ hai Samsung và NIC phối hợp triển khai chương trình tại Hòa Lạc. Chỉ trong vòng một năm, đã có 330 sinh viên đến từ nhiều trường đại học lớn tham gia, bao gồm Đại học Công nghệ (ĐHQGHN), Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học FPT, Đại học Thương mại, Học viện Chính sách và Phát triển… Các khóa học được chia thành 5 lớp Trí tuệ nhân tạo (AI), 3 lớp Internet vạn vật (IoT) và 4 lớp Dữ liệu lớn (Big Data) – những lĩnh vực đang đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi số toàn cầu.

Điểm đặc biệt là chương trình đào tạo không đơn thuần truyền đạt kiến thức chuyên môn, mà kết hợp giữa kỹ năng công nghệ cốt lõi và kỹ năng mềm, từ làm việc nhóm, lãnh đạo, đến giải quyết vấn đề. Nội dung được thiết kế dựa trên khảo sát xu hướng ngành nghề và nhu cầu tuyển dụng của các tập đoàn lớn, đảm bảo tính ứng dụng và khả năng đáp ứng thị trường.

Mô hình hợp tác công -tư trong đào tạo nhân lực công nghệ

Một trong những thách thức lớn của thị trường lao động Việt Nam là sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Nhiều sinh viên ra trường thiếu kỹ năng ứng dụng, dẫn tới thời gian thích nghi dài và hiệu suất lao động thấp. Mô hình hợp tác giữa Samsung và NIC đã giải quyết phần nào khoảng trống này.

Với hạ tầng và mạng lưới của NIC – đơn vị thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cùng chuyên môn và kinh nghiệm thực chiến của Samsung, chương trình SIC cung cấp môi trường học tập gần với môi trường làm việc thực tế. Học viên không chỉ học lập trình, xử lý dữ liệu hay thiết kế hệ thống IoT, mà còn được tiếp cận với quy trình phát triển sản phẩm, quản lý dự án, và xu hướng công nghệ mới nhất.

Điểm đáng chú ý khác là học viên còn được hỗ trợ đào tạo tiếng Hàn miễn phí, giúp mở rộng cơ hội nghề nghiệp tại các tập đoàn đa quốc gia. Việc gặp gỡ kỹ sư Samsung trong các buổi giao lưu nghề nghiệp cũng mang lại trải nghiệm trực tiếp, giúp định hình rõ hơn con đường phát triển cá nhân.

Phản hồi từ chính người học cho thấy hiệu quả của chương trình, sinh viên Mai Đình Đức Trung (Đại học Khoa học Tự nhiên) chia sẻ rằng khóa IoT không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn, mà còn rèn luyện kỹ năng mềm, mở ra nền tảng vững chắc để tự tin bước vào “tương lai số”. Từ góc độ giảng viên, thầy Vũ Thành Vinh (Đại học Thủy Lợi) đánh giá SIC phù hợp với bối cảnh 4.0, tạo ra “điểm cộng” rõ rệt cho sinh viên khi tham gia thị trường lao động.

Sự thành công của SIC tại Việt Nam không thể tách rời chiến lược công nghiệp quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn hiện đang được xem là “xương sống” của nền kinh tế số. Khi Chính phủ đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, những chương trình như SIC đóng vai trò “lực đẩy” quan trọng, bổ sung cho hệ thống giáo dục đại học và đào tạo nghề.

Ở góc độ kinh tế, đầu tư vào nhân lực công nghệ cao không chỉ phục vụ mục tiêu tự chủ về công nghệ, mà còn nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất toàn cầu. Việt Nam hiện là cứ điểm sản xuất quan trọng của Samsung, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và thiết bị di động. Việc tập đoàn này trực tiếp tham gia đào tạo nhân lực tại chỗ không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo nguồn cung lao động chất lượng, mà còn góp phần xây dựng hệ sinh thái công nghệ nội địa.

Ông Kim Yong Sup – Phó Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, khẳng định: “SIC không chỉ cung cấp kiến thức công nghệ tiên tiến mà còn tạo sân chơi sáng tạo, giúp thế hệ trẻ Việt Nam sẵn sàng dẫn dắt cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc đào tạo nhân lực chất lượng cao.”

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, những quốc gia thành công trong công nghiệp công nghệ cao như Hàn Quốc, Singapore, hay Israel đều dựa trên nền tảng nhân lực có kỹ năng vượt trội. Việc kết hợp đào tạo kỹ năng cứng (công nghệ) và kỹ năng mềm (làm việc nhóm, sáng tạo, giải quyết vấn đề) giúp tạo ra thế hệ lao động không chỉ “làm được việc” mà còn “tạo ra giá trị mới”.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, lợi thế về chi phí lao động rẻ sẽ nhanh chóng mất đi. Lợi thế về trí tuệ, sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ mới là yếu tố bền vững hơn. SIC đang góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho lợi thế đó tại Việt Nam.