Hơn 1,3 triệu tỷ đồng kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội

Hạ tầng khung cho một không gian phát triển mới

Theo quy hoạch tổng thể được Hà Nội phê duyệt tháng 5/2026, hệ thống giao thông công cộng hiện đại lấy đường sắt đô thị làm hạ tầng khung chiến lược, cùng với phát triển nhà ở, được xác định là hai trụ cột quan trọng tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của Thủ đô.

Trong bối cảnh đó, việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị có tổng chiều dài khoảng 303,5 km và tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.315.256 tỷ đồng được xem là dấu mốc đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là chương trình đầu tư hạ tầng giao thông lớn nhất từ trước tới nay của Hà Nội mà còn là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị có quy mô lớn nhất cả nước.

Năm tuyến mới gồm tuyến số 1, số 2, số 8, số 10 và số 14, kết nối sân bay Nội Bài, ga Hà Nội, Hòa Lạc, Đông Anh, Gia Lâm, Ngọc Hồi cùng nhiều khu vực động lực phát triển mới của Thủ đô. Các dự án nằm trong quy hoạch mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979 km, hướng tới mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và kết nối đồng bộ với các tuyến số 3 và số 5 đang triển khai.

Dưới góc độ phát triển kinh tế đô thị, giá trị lớn nhất của hệ thống đường sắt không nằm ở quy mô vốn đầu tư hay chiều dài tuyến mà ở khả năng tái cấu trúc không gian phát triển. Khi mạng lưới giao thông công cộng trở thành trục kết nối chính, Hà Nội có điều kiện mở rộng không gian đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), giảm áp lực lên khu vực nội đô và hình thành các hành lang tăng trưởng mới theo hướng Bắc - Nam và Đông - Tây.

Hệ thống này cũng tạo điều kiện kết nối đồng bộ sân bay Nội Bài, ga Hà Nội với các cực tăng trưởng như Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Gia Lâm và các địa phương trong Vùng Thủ đô, qua đó nâng cao năng lực liên kết vùng và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế Hà Nội trong dài hạn.

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: "Mục tiêu cơ bản hoàn thành 5 tuyến đường sắt đô thị vào năm 2030 không chỉ là kế hoạch phát triển của Thành phố mà còn là cam kết của Hà Nội trước Chính phủ, trước Nhân dân Thủ đô và trước tương lai phát triển của Thành phố."

Cam kết này cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc chuyển từ cách tiếp cận đầu tư từng tuyến đơn lẻ sang xây dựng một mạng lưới giao thông công cộng liên thông, hiện đại và đồng bộ.

Nhà ở cho thuê: Từ chính sách an sinh đến chiến lược phát triển thị trường

Nếu đường sắt đô thị là hạ tầng khung của tăng trưởng thì các dự án nhà ở cho thuê được xem là hạ tầng xã hội thiết yếu để bảo đảm khả năng tiếp cận nhà ở của lực lượng lao động.

Tại lễ khởi công, Hà Nội đồng thời triển khai 3 dự án nhà ở cho thuê với tổng quy mô hơn 8.300 căn hộ. Trong đó, dự án tại khu nhà ở Pháp Vân - Tứ Hiệp cung cấp 1.176 căn hộ với tổng mức đầu tư khoảng 1.396 tỷ đồng; dự án tại khu nhà ở giãn dân phố cổ Hà Nội tại phường Việt Hưng có quy mô 1.166 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 3.563 tỷ đồng; còn dự án khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên dành hơn 11 ha đất để phát triển khoảng 6.000 căn hộ, trong đó khoảng 4.000 căn hộ cho thuê dài hạn, với tổng mức đầu tư khoảng 29.000 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là Hà Nội không coi nhà ở cho thuê đơn thuần là một giải pháp an sinh trước mắt. Theo định hướng của Chính phủ, đây được xác định là một phân khúc chiến lược và dài hạn.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định: "Nhà ở cho thuê phải được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý."

Quan điểm này phản ánh sự thay đổi trong tư duy phát triển thị trường nhà ở, từ chỗ ưu tiên sở hữu sang đa dạng hóa các hình thức tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng chi trả và nhu cầu thực tế của người dân.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, đây là những dự án đầu tiên trong chương trình phát triển nhà ở cho thuê của Thành phố, tạo tiền đề hình thành một phân khúc nhà ở mới. Mục tiêu được đặt ra là xây dựng thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp, chất lượng cao, giá cả phù hợp, đồng thời giảm áp lực sở hữu nhà ở bằng mọi giá và hướng tới một thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững hơn.

Ông Dương Công Minh, cổ đông chủ chốt của Công ty Him Lam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Sacombank, cho rằng nhu cầu thuê nhà ở của người dân hiện rất lớn nhưng nguồn cung chuyên nghiệp còn hạn chế. Ông nhận định: "Phần lớn hiện nay vẫn là các loại hình nhà trọ tự xây, manh mún, thiếu ổn định, chưa đáp ứng được kỳ vọng của người dân về một nơi ở chất lượng, an toàn và lâu dài." Đồng thời nhấn mạnh: "Đây thực sự là một khoảng trống lớn trong cơ cấu thị trường nhà ở, đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ hơn của các doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm và tâm huyết."

Với dự án Him Lam Long Biên, doanh nghiệp cam kết phát triển mô hình nhà ở cho thuê có chất lượng tương đương nhà ở thương mại để bán, từ kỹ thuật, thẩm mỹ đến hệ thống tiện ích đô thị. Đây được xem là một thử nghiệm quan trọng trong việc hình thành thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp tại Việt Nam.

Việc triển khai đồng thời hệ thống đường sắt đô thị và các khu nhà ở cho thuê cho thấy Hà Nội đang theo đuổi cách tiếp cận phát triển tích hợp giữa hạ tầng kinh tế và hạ tầng xã hội. Nếu các tuyến đường sắt mở rộng không gian tăng trưởng thì các khu nhà ở cho thuê sẽ bảo đảm nguồn nhân lực có điều kiện tiếp cận chỗ ở phù hợp ngay tại các khu vực phát triển mới. Sự kết hợp này không chỉ giải quyết các nhu cầu hiện tại mà còn tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời củng cố vai trò của Hà Nội như một cực tăng trưởng và trung tâm động lực phát triển của cả nước.