Hà Tĩnh tăng cường quản lý nghề cá, hướng tới minh bạch chuỗi khai thác

Mới đây, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý tàu cá, kiểm soát và chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Đây là động thái nhằm tiếp tục khắc phục những tồn tại trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản lý nghề cá theo chuẩn mực quốc tế.

Hoàn thiện nền tảng quản lý, khắc phục tồn tại trong chống IUU

Theo đánh giá của UBND tỉnh Hà Tĩnh, thời gian qua các sở, ngành và chính quyền địa phương có tàu cá đã triển khai tương đối đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU. Nhận thức của ngư dân từng bước được nâng lên, việc chấp hành các quy định pháp luật về thủy sản có chuyển biến tích cực. Đáng chú ý, toàn bộ tàu cá trên địa bàn đã được cài đặt hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), tạo nền tảng quan trọng trong quản lý và giám sát hoạt động khai thác.

Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài - một trong những tiêu chí quan trọng trong đánh giá của các cơ quan quốc tế. Kết quả này phản ánh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ cơ quan quản lý đến lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Công tác quản lý các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động ở một số địa phương còn chưa chặt chẽ; việc tuân thủ đầy đủ các quy định về truy xuất nguồn gốc thủy sản chưa đồng đều; công tác kiểm soát sản lượng qua cảng và thực hiện nhật ký khai thác điện tử vẫn còn những bất cập. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt hơn trong thời gian tới.

Đồng bộ giải pháp từ bờ ra biển, tăng cường kiểm soát thực thi

Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về thủy sản, trọng tâm là các nội dung tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về chống khai thác IUU; trách nhiệm thực hiện thủ tục ra, vào cảng trên hệ thống eCDT; triển khai nhật ký khai thác điện tử (eLogbook); quy trình kiểm tra, giám sát tàu cá và sản lượng tại cảng; cũng như quy định về xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản.

Các địa phương được yêu cầu tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân nắm vững và thực hiện đúng quy định, qua đó nâng cao tính tự giác trong tuân thủ pháp luật, hạn chế các vi phạm phát sinh.

Trong triển khai nhiệm vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ hệ thống eCDT tại các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão. Việc hướng dẫn ngư dân thực hiện đầy đủ thủ tục xuất, nhập cảng trên hệ thống điện tử được xác định là yêu cầu bắt buộc, góp phần chuẩn hóa quy trình quản lý.

Cùng với đó, công tác xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản được yêu cầu thực hiện kịp thời, chính xác thông qua hệ thống điện tử, bao gồm cấp giấy biên nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng, giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc cho doanh nghiệp. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch của chuỗi khai thác, phục vụ yêu cầu xuất khẩu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ chủ trì thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra hoạt động của các cơ sở chế biến thủy sản, đặc biệt là những doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu phục vụ xuất khẩu. Hoạt động này nhằm kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, bảo đảm tuân thủ quy định về truy xuất nguồn gốc.

Đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng, nhiệm vụ kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến tiếp tục được siết chặt. Theo đó, các trường hợp tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, thiếu hồ sơ hợp lệ hoặc không có xác nhận rời cảng sẽ kiên quyết không cho xuất bến. Đồng thời, việc phối hợp giữa biên phòng và cơ quan quản lý cảng trong kiểm tra, giám sát tàu cá khi cập bến được thực hiện thường xuyên, liên tục.

Đối với tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên, yêu cầu duy trì hoạt động liên tục của thiết bị giám sát hành trình (VMS) được đặt ra nghiêm ngặt. Việc mất kết nối phải được báo cáo theo quy định, bảo đảm công tác theo dõi, quản lý tàu cá không bị gián đoạn.

Hoạt động tuần tra, kiểm tra trên biển cũng sẽ được tăng cường, đặc biệt tại khu vực ven bờ. Các hành vi vi phạm như khai thác sai vùng, sai tuyến, không có giấy phép hoặc sử dụng phương pháp khai thác mang tính hủy diệt sẽ được phát hiện và xử lý kịp thời.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường có tàu cá được yêu cầu quản lý chặt chẽ đội tàu trên địa bàn, đặc biệt là các tàu không đủ điều kiện hoạt động. Việc phân công cán bộ theo dõi, cập nhật thường xuyên thông tin về tàu cá, vị trí neo đậu là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm quản lý sát thực tế.

Đồng thời, các địa phương phải tổ chức rà soát toàn bộ tàu cá, yêu cầu tàu từ 6m trở lên cập cảng chỉ định để bốc dỡ sản phẩm, thực hiện đánh dấu và đăng ký theo đúng quy định. Thời hạn hoàn thành trước ngày 20/4/2026, sau đó sẽ tiến hành kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu người đứng đầu các sở, ngành và địa phương chủ động, nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ được giao; đồng thời giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc, định kỳ báo cáo kết quả thực hiện và tham mưu xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh.