Hà Tĩnh điều chỉnh quy hoạch, mở rộng không gian tăng trưởng

Mở rộng không gian, xác lập các động lực tăng trưởng mới

Vừa qua, tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo Quyết định số 1366/QĐ-UBND ngày 30/5/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định, phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ phần lãnh thổ đất liền và không gian biển thuộc thẩm quyền quản lý của tỉnh.

Nội dung điều chỉnh được xây dựng phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, các quy hoạch ngành, Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và yêu cầu phát triển trong bối cảnh Hà Tĩnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Điểm đáng chú ý của quy hoạch điều chỉnh là việc tổ chức lại không gian phát triển theo hướng phát huy rõ hơn lợi thế từng khu vực, tăng liên kết giữa các vùng, hành lang kinh tế và các khu kinh tế; đồng thời xác định những lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2030.

Đến năm 2030, Hà Tĩnh đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng, trung tâm công nghiệp, năng lượng và logistics của vùng và cả nước; xây dựng nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và có sức cạnh tranh cao.

Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) phấn đấu đạt từ 10% trở lên. Cơ cấu kinh tế được định hướng với công nghiệp - xây dựng chiếm 51%, dịch vụ 40% và nông nghiệp 9%. GRDP bình quân đầu người đạt 180-185 triệu đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 80 triệu đồng.

Kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt 4 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 360.000 tỷ đồng. Toàn tỉnh hướng tới có từ 18.000-20.000 doanh nghiệp hoạt động; kinh tế số đóng góp 20% GRDP và hoạt động chính quyền số thuộc nhóm 15/34 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.

Cùng với các mục tiêu về tăng trưởng, Hà Tĩnh đặt ra các chỉ tiêu về đô thị hóa, nông thôn, môi trường và an sinh xã hội. Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt 38%; tối thiểu 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Tỷ lệ che phủ rừng được duy trì trên 52%; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt 98%. Tỉnh hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 85%, trong đó 35-40% có bằng cấp, chứng chỉ.

Hệ thống y tế được định hướng đạt ít nhất 16 bác sĩ, 3,3 dược sĩ đại học, 25 điều dưỡng và 45 giường bệnh trên 1 vạn dân.

Tầm nhìn đến năm 2050, Hà Tĩnh hướng tới trở thành tỉnh phát triển khá, có nền kinh tế xanh, thông minh, bền vững dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời phát huy vai trò cửa ngõ quan trọng kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây với Lào và Thái Lan.

Vũng Áng, Cầu Treo và các hành lang kinh tế

Một trong những nội dung trọng tâm của quy hoạch điều chỉnh là tổ chức không gian kinh tế - xã hội thành 5 vùng phát triển, mỗi vùng có chức năng và thế mạnh riêng.

Vùng trung tâm đảm nhiệm vai trò hành chính, chính trị, kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Khu vực phía Bắc ưu tiên phát triển du lịch, văn hóa, lịch sử, đô thị sinh thái và các dịch vụ ven sông, ven biển.

Phía Nam được xác định là vùng động lực chủ yếu, tập trung phát triển công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics, với hạt nhân là Khu kinh tế Vũng Áng, cụm cảng Vũng Áng - Sơn Dương và đô thị Vũng Áng.

Trong khi đó, khu vực phía Tây giữ vai trò nền tảng về môi trường, sinh thái, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế rừng, tín chỉ carbon, năng lượng tái tạo và du lịch cộng đồng.

Không gian biển được định hướng khai thác tổng hợp, kết hợp phát triển thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, du lịch, năng lượng tái tạo với bảo tồn tài nguyên và hệ sinh thái.

Quy hoạch xác định 4 hành lang kinh tế, trong đó có hành lang động lực ven biển và hành lang Đông - Tây kết nối Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo với hệ thống cảng Vũng Áng - Sơn Dương. Đây được xác định là không gian có ý nghĩa trong mở rộng giao thương của Hà Tĩnh với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.

Mạng lưới đô thị được tổ chức thành 3 vùng trung tâm và 4 trục liên kết. Đến năm 2030, toàn tỉnh dự kiến có 16 đô thị, gồm 2 đô thị loại II và 14 đô thị loại III. Các đô thị Hà Tĩnh, Vũng Áng, Hồng Lĩnh và Nghi Xuân được xác định giữ vai trò hạt nhân, tạo sức lan tỏa tới các khu vực lân cận.

Khu kinh tế Vũng Áng được quy hoạch mở rộng lên khoảng 72.998 ha. Không gian này gắn với nghiên cứu thành lập khu thương mại tự do, phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái và xúc tiến đầu tư Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quốc tế.

Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo có diện tích tự nhiên 56.685 ha, tiếp tục phát huy vai trò cửa ngõ giao thương trên hành lang Đông - Tây. Hà Tĩnh đồng thời nghiên cứu thành lập khu hợp tác kinh tế qua biên giới Hà Tĩnh - Bolikhămxay khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Về giao thông, phương án điều chỉnh ưu tiên các tuyến kết nối Khu kinh tế Vũng Áng, Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, các khu công nghiệp và điểm du lịch với mạng lưới giao thông quốc gia.

Cảng hàng không tiềm năng được đề xuất tại khu vực xã Thiên Cầm và xã Yên Hòa, đạt cấp 4C, công suất thiết kế 1 triệu hành khách mỗi năm.

Quy hoạch xác định 3 khâu đột phá gồm chuyển đổi số toàn diện trên các trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; hoàn thiện kết cấu hạ tầng và thu hút các dự án chiến lược.

Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Nguyễn Duy Lâm khẳng định, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh đã định hình rõ hơn không gian phát triển của Hà Tĩnh, gắn kết giữa phát triển các ngành, lĩnh vực và các hành lang kinh tế; đồng thời phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế, vị trí chiến lược, hệ thống hạ tầng, nguồn nhân lực và các khu kinh tế của tỉnh.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, quy hoạch đặt ra những mục tiêu cao cho giai đoạn 2026-2030, thể hiện khát vọng phát triển lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu và quyết tâm cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.

Cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị được yêu cầu tổ chức thực hiện Quy hoạch tỉnh nghiêm túc, đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả. Trong đó, cần tuyên truyền, phổ biến những nội dung cốt lõi, điểm mới và định hướng lớn của quy hoạch đến các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Tỉnh cũng yêu cầu khẩn trương xây dựng và thực hiện Kế hoạch thực hiện Quy hoạch tỉnh; rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện quy hoạch đô thị, nông thôn, quy hoạch ngành, lĩnh vực và các quy hoạch liên quan, bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tỉnh.

Các chương trình, đề án và danh mục dự án trọng điểm đã được xác định theo thứ tự ưu tiên, nguồn lực, tiến độ và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Do đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ cụ thể; thường xuyên rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp.

Đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư đã được tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả; đồng thời mong muốn tiếp tục mở rộng đầu tư, giới thiệu các đối tác đến nghiên cứu, đầu tư và sản xuất kinh doanh tại Hà Tĩnh.

Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh cũng yêu cầu tập trung cao nhất cho mục tiêu tăng trưởng năm 2026, phát huy năng lực các dự án, nhà máy hiện có, đẩy nhanh tiến độ các dự án mới và kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Tỉnh đặt mục tiêu khẩn trương hoàn thành kho dữ liệu dùng chung gắn với xây dựng Hệ thống giám sát, điều hành dựa trên dữ liệu và đưa vào vận hành thử nghiệm trong tháng 8/2026.

Cùng với phát triển kinh tế, Hà Tĩnh yêu cầu các địa phương chủ động phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn theo phương châm “bốn tại chỗ”; bảo đảm an toàn hồ chứa, đê điều, công trình thủy lợi và các khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập lụt.

Trong lĩnh vực xã hội, tỉnh yêu cầu quyết liệt thực hiện phương án sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập đã được phê duyệt, hoàn thành trước ngày 30/8/2026; hoàn thiện các điều kiện để đưa 2 trường phổ thông nội trú liên cấp Sơn Kim 1 và Hương Khê vào vận hành; triển khai Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho Nhân dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định, khẳng định UBND tỉnh sẽ tập trung cao nhất để tổ chức thực hiện thành công quy hoạch, lấy kết quả thực hiện, sự phát triển của doanh nghiệp, sự thuận lợi của người dân và những chuyển biến thực tế tại từng địa phương, ngành làm thước đo hiệu quả điều hành.

Theo đó, tỉnh sẽ hoàn thiện hồ sơ để công bố, công khai và cập nhật cơ sở dữ liệu quy hoạch; cung cấp đầy đủ nội dung, hệ thống sơ đồ, bản đồ, cơ sở dữ liệu, danh mục và thông tin cần thiết theo quy định. Chương trình thực hiện quy hoạch được yêu cầu ban hành trong tháng 8/2026.

UBND tỉnh cũng sẽ rà soát, bảo đảm Quy hoạch tỉnh được cụ thể hóa thống nhất trong toàn bộ hệ thống quy hoạch và kế hoạch phát triển. Các sở, ngành tập trung rà soát, lập mới hoặc điều chỉnh quy hoạch đô thị, nông thôn, khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các quy hoạch khác phù hợp với Quy hoạch tỉnh.

Về nguồn lực, tỉnh tiếp tục cơ cấu lại đầu tư công theo hướng trọng tâm, trọng điểm, phát huy vai trò dẫn dắt để huy động các nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công - tư, thu hút FDI, ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Một định hướng được nhấn mạnh là thay đổi mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, chuyển từ “xúc tiến đầu tư” sang “đồng hành để dự án thành công”. Tỉnh sẽ rà soát toàn bộ các dự án đã được chấp thuận, phân loại theo tiến độ, khó khăn, vướng mắc và xây dựng phương án tháo gỡ đối với từng dự án, nhất là các dự án trọng điểm, dự án động lực.

Hà Tĩnh cũng cam kết lựa chọn, ưu tiên hỗ trợ các nhà đầu tư có năng lực tài chính, công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, uy tín về tiến độ, bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời, tỉnh sẽ xử lý các dự án chậm tiến độ, chiếm dụng đất, không thực hiện đúng cam kết, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường, an sinh xã hội và lợi ích lâu dài để lấy tăng trưởng ngắn hạn.