Giải ngân đầu tư công tăng tốc, hơn 1 triệu tỷ đồng vốn đã được phân bổ

Tuy nhiên, bức tranh chung vẫn cho thấy sự phân hóa lớn giữa các bộ, ngành và địa phương, trong bối cảnh nhiều nguồn vốn mới vẫn đang chờ hoàn thiện thủ tục để đưa vào triển khai.

Giải ngân cải thiện nhưng chưa đồng đều

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao đạt 1.026.662,1 tỷ đồng. Sau khi bổ sung phần vốn cân đối do các địa phương giao tăng thêm 13.599,6 tỷ đồng, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của cả nước đã lên 1.040.261,7 tỷ đồng.

Đến nay, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 1.004.599,6 tỷ đồng, tương đương 96,5% kế hoạch vốn được giao. Dù vậy, vẫn còn hơn 35.735 tỷ đồng chưa được phân bổ tại 15 bộ, cơ quan trung ương và 34 địa phương, chủ yếu do mới được bổ sung kế hoạch vốn trong đầu tháng 6 hoặc đang thực hiện thủ tục điều chỉnh để điều chuyển nguồn vốn.

Lũy kế đến hết ngày 18/6/2026, tổng vốn đầu tư công đã giải ngân đạt 264.224,7 tỷ đồng, tương đương 25,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Đáng chú ý, tiến độ giải ngân đang có tín hiệu tích cực khi riêng tuần từ ngày 12-18/6 ghi nhận giá trị giải ngân 19.169,1 tỷ đồng, cao gấp 1,1 lần so với tuần trước đó. Nếu loại trừ phần vốn địa phương phải tiết kiệm để chuẩn bị đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân đạt 26,6%. Trường hợp không tính phần vốn mới được giao bổ sung, tỷ lệ này đạt 26,9%.

Tuy nhiên, kết quả giải ngân giữa các đơn vị vẫn có sự chênh lệch đáng kể. Chỉ có 7 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân của cả nước.

Trong nhóm các đơn vị có kết quả nổi bật, Ngân hàng Chính sách xã hội dẫn đầu với tỷ lệ giải ngân 75,6%, tiếp theo là Ngân hàng Phát triển Việt Nam đạt 66,3% và Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đạt 56,6%.

Ở khối các bộ, Bộ Quốc phòng dẫn đầu với tỷ lệ giải ngân 53%, tiếp theo là Bộ Ngoại giao đạt 31,7%, Bộ Công an đạt 30% và Bộ Công Thương đạt 25,7%.

Về địa phương, Tây Ninh đang dẫn đầu cả nước với tỷ lệ giải ngân 44,4%, theo sau là Hà Tĩnh (42%), Hà Nội (41,9%), Điện Biên (41,5%) và Hải Phòng (38,6%). Ngoài ra, Cà Mau, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Sơn La, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Đồng Nai, Gia Lai, Lai Châu và Lào Cai cũng nằm trong nhóm có tiến độ giải ngân vượt mức bình quân chung.

Trong khi đó, vẫn còn 28 bộ, cơ quan trung ương và 19 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân cả nước. Một số đơn vị ghi nhận tỷ lệ giải ngân dưới 1%, thậm chí chưa phát sinh giải ngân.

Gỡ điểm nghẽn để thúc đẩy giải ngân

Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều đơn vị chưa đạt tiến độ giải ngân đến từ việc kế hoạch vốn mới được bổ sung vào đầu tháng 6, đặc biệt là nguồn vốn dành cho các Chương trình mục tiêu quốc gia. Do đó, các bộ, ngành và địa phương cần thêm thời gian để hoàn thiện thủ tục đầu tư trước khi triển khai giải ngân.

Bên cạnh đó, không ít cơ quan đang đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn để điều chuyển sang các đơn vị có nhu cầu và khả năng thực hiện tốt hơn. Trong số này, Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Quốc hội đề nghị điều chỉnh giảm toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026 được giao, trong khi nhiều bộ như Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ và Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất điều chỉnh giảm một phần.

Một điểm nghẽn khác tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân là công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều dự án đầu tư xây dựng. Riêng Bộ Xây dựng còn một khoản vốn hơn 63 tỷ đồng chưa thể giải ngân do vướng mắc ở khâu này.

Đối với Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân hiện mới đạt 4,2%, chủ yếu do các dự án chuyển đổi số đang được đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn với tổng giá trị lên tới 5.460,4 tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn đang đề nghị điều chỉnh, tỷ lệ giải ngân của Bộ đạt khoảng 14,8%.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, xử lý dứt điểm các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và kịp thời điều chuyển nguồn vốn từ các dự án triển khai chậm sang các dự án có khả năng hấp thụ tốt sẽ là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, tạo động lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm 2026.