FDI tạo lực đẩy cho không gian công nghiệp Gia Lai

Nguồn vốn ngoại và hiệu ứng lan tỏa đối với các khu công nghiệp

Tính đến cuối năm 2025, các khu kinh tế và khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thu hút 53 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 2,11 tỷ USD. Riêng 9 khu công nghiệp đang hoạt động đã có 46 dự án FDI được triển khai, đóng góp hơn 75.199 tỷ đồng vốn đăng ký và gần 32.982 tỷ đồng vốn thực hiện.

Một trong những tác động trực tiếp và dễ nhận thấy nhất của FDI là đóng góp nguồn vốn đầu tư quy mô lớn, giúp nâng tỷ trọng đầu tư công nghiệp trong tổng vốn xã hội. Trong bối cảnh ngân sách địa phương còn hạn chế, dòng vốn ngoại trở thành nguồn lực quan trọng để Gia Lai đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, nhất là tại các khu công nghiệp trọng điểm.

Sự hiện diện của các nhà đầu tư nước ngoài đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, nâng cao tỷ lệ lấp đầy và sức cạnh tranh của các khu công nghiệp. Tại KCN Nhơn Hội khu A, việc thu hút thành công các dự án trong và ngoài nước đã giúp tỷ lệ lấp đầy đạt 82,67% với 61 dự án đang hoạt động. Đây là chỉ báo rõ ràng cho thấy vai trò dẫn dắt của FDI trong việc kích hoạt dòng vốn đầu tư thứ cấp và tạo sức hút đối với các nhà đầu tư mới.

Không chỉ dừng ở các khu công nghiệp đã vận hành ổn định, FDI còn được xác định là mục tiêu trọng tâm trong chiến lược phát triển các khu công nghiệp mới và mở rộng. Các khu như Becamex, Nhơn Hòa hay Hòa Hội đều được giao chỉ tiêu thu hút dự án có chọn lọc, ưu tiên quy mô lớn, công nghệ cao và thân thiện môi trường. Cách tiếp cận này cho thấy tỉnh Gia Lai không chạy theo số lượng dự án, mà chú trọng nâng chất lượng dòng vốn, qua đó từng bước hình thành các cụm sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Ở góc độ dài hạn, các dự án FDI còn góp phần cải thiện cơ cấu ngành công nghiệp, mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Việc xuất hiện những dự án có tổng vốn hàng nghìn tỷ đồng, như dự án tại KCN Tây Giang với vốn hơn 1.797 tỷ đồng, đang tạo nền tảng cho Gia Lai xây dựng hình ảnh một điểm đến công nghiệp mới của khu vực Tây Nguyên.

Hoàn thiện hạ tầng và nâng chuẩn môi trường để đón dòng vốn lớn

Song hành với mục tiêu thu hút FDI, tỉnh Gia Lai đặt ra yêu cầu rất cụ thể đối với việc phát triển hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của các nhà đầu tư quốc tế.

Về môi trường, hệ thống xử lý nước thải và quan trắc tự động được xác định là tiêu chí bắt buộc. Các khu công nghiệp phải đầu tư hoàn thiện nhà máy xử lý nước thải với công suất phù hợp quy mô, như KCN Bình Nghi 500 m3/ngày đêm hay KCN Phù Mỹ 4.500 m3/ngày đêm. Cùng với đó là việc lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động và hoàn tất các thủ tục cấp phép môi trường đúng tiến độ. Những yêu cầu này không chỉ nhằm tuân thủ quy định pháp luật, mà còn tạo niềm tin cho các nhà đầu tư FDI vốn đặc biệt coi trọng yếu tố phát triển bền vững.

Hạ tầng cấp nước sạch cũng được nâng cấp đồng bộ để đáp ứng nhu cầu sản xuất. Điển hình như KCN Nhơn Hòa được yêu cầu nâng công suất hệ thống cấp nước từ 3.000 lên tối thiểu 7.000m3/ngày đêm. Việc bảo đảm nguồn nước ổn định được xem là điều kiện thiết yếu để thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn, sử dụng nhiều lao động và công nghệ hiện đại.

Cùng với hạ tầng kỹ thuật, không gian xanh đang trở thành một tiêu chí quan trọng trong quy hoạch khu công nghiệp. Tỉnh Gia Lai giao chỉ tiêu trồng hàng chục nghìn cây xanh tại các khu công nghiệp, trong đó KCN Becamex phải trồng bổ sung hơn 30.000 cây, còn KCN Trà Đa hoàn thiện hệ thống cây xanh cảnh quan. Định hướng này phản ánh sự chuyển dịch tư duy từ khu công nghiệp thuần sản xuất sang khu công nghiệp sinh thái, phù hợp với xu thế toàn cầu.

Bên cạnh đó, các yêu cầu về an toàn và quản lý cũng được siết chặt. Chủ đầu tư hạ tầng phải hoàn thiện hệ thống điện chiếu sáng, camera an ninh, trang thiết bị phòng cháy chữa cháy, đồng thời bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng và san lấp để sẵn sàng quỹ đất sạch cho các dự án FDI. Tất cả được đặt trong khung 5 tiêu chí quản lý khu công nghiệp gồm hạ tầng kỹ thuật, thu hút đầu tư, môi trường, giá thuê đất và phí, cùng năng lực quản lý vận hành.

Trong tổng thể chiến lược này, KCN Becamex được xác định là đầu tàu thu hút dòng vốn lớn của tỉnh. Với mục tiêu tối thiểu 12.000 tỷ đồng, khu công nghiệp này được giao chỉ tiêu cao nhất về số lượng và quy mô dự án, phải thu hút ít nhất 20 dự án mới trong hai năm 2025–2026. Đồng thời, Becamex đóng vai trò chủ lực trong việc mở rộng hạ tầng, hoàn thiện thêm 100 ha để nâng tổng diện tích hạ tầng đồng bộ lên 600 ha vào cuối năm 2026.

Thực tiễn cho thấy, FDI tại Gia Lai không còn đơn thuần là nguồn vốn bổ sung, mà đã trở thành lực đẩy tái cấu trúc không gian công nghiệp, nâng chuẩn hạ tầng và quản trị môi trường. Khi các khu công nghiệp được phát triển theo hướng bài bản và bền vững, dòng vốn ngoại sẽ tiếp tục đóng vai trò chất xúc tác quan trọng, giúp Gia Lai từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp của khu vực.