EU áp thuế chống bán phá giá ván ép Trung Quốc

Thuế cao và hàng rào kỹ thuật siết chặt thị trường EU

Sự sụt giảm này đến từ nhiều nguyên nhân, bao gồm nhu cầu tiêu thụ yếu tại thị trường nội địa, những khó khăn kéo dài của lĩnh vực xây dựng và bất động sản, cùng áp lực dư cung trong ngành chế biến gỗ. Tuy nhiên, yếu tố có tác động mạnh mẽ và mang tính quyết định nhất chính là việc Liên minh châu Âu (EU) chính thức áp dụng thuế chống bán phá giá đối với ván ép gỗ cứng nhập khẩu từ Trung Quốc, buộc các doanh nghiệp xuất khẩu nước này phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược thương mại.

Sau quá trình điều tra kéo dài từ cuối năm 2024, Ủy ban châu Âu (EC) đã kết luận rằng ván ép gỗ cứng xuất xứ Trung Quốc được bán vào thị trường EU với mức giá thấp bất hợp lý, một phần nhờ các hình thức trợ cấp, qua đó gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất ván ép nội khối. Trên cơ sở đó, từ ngày 07/12/2025, EU chính thức áp đặt thuế chống bán phá giá với mức rất cao, lên tới 86,8% đối với hầu hết các nhà xuất khẩu Trung Quốc.

Một số doanh nghiệp hợp tác đầy đủ trong quá trình điều tra được hưởng mức thuế ưu đãi hơn, dao động khoảng 43,2% – 43,3%, song vẫn đủ lớn để làm suy giảm đáng kể khả năng cạnh tranh về giá.

Biện pháp chống bán phá giá đối với ván ép gỗ cứng của Trung Quốc được EU thiết kế với thời hạn áp dụng lên tới 5 năm, đồng thời đi kèm các cơ chế giám sát nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh thuế. Một trong những rủi ro mà EC đặc biệt lưu ý là việc doanh nghiệp thay đổi mã HS bằng cách phủ lớp mặt mỏng để chuyển ván ép gỗ cứng sang các loại ván khác, chẳng hạn như ván gỗ thông, nhằm né thuế. Do đó, các biện pháp kiểm soát nguồn gốc, cấu trúc sản phẩm và chuỗi cung ứng được tăng cường đáng kể.

Thách thức lớn với doanh nghiệp toàn cầu

Đối với EU, quyết định này mang ý nghĩa bảo vệ ngành sản xuất nội địa trước áp lực cạnh tranh kéo dài từ hàng nhập khẩu giá rẻ. Trong bối cảnh ngành công nghiệp gỗ châu Âu đang phải đối mặt với chi phí năng lượng cao, yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe và nhu cầu đầu tư lớn vào sản xuất bền vững, việc duy trì một “sân chơi công bằng” được xem là yếu tố sống còn. Tuy nhiên, hệ quả trực tiếp là các nhà nhập khẩu châu Âu buộc phải tìm kiếm nguồn cung thay thế, từ đó dẫn tới sự tái cấu trúc dòng chảy thương mại ván ép trên quy mô toàn cầu. Một số quốc gia tại Đông Nam Á và Nam Mỹ được dự báo sẽ nổi lên như những nguồn cung tiềm năng mới cho thị trường EU.

Đối với Trung Quốc, việc EU áp thuế chống bán phá giá được coi là một đòn giáng mạnh vào xuất khẩu ván ép gỗ cứng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu chưa thực sự phục hồi. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải chuyển trọng tâm sang quản lý tồn kho, cắt giảm sản lượng hoặc tạm hoãn kế hoạch mở rộng. Trên thị trường, tâm lý người mua trở nên thận trọng hơn, các hợp đồng mới được ký kết với số lượng hạn chế và thời hạn ngắn. Giới phân tích mô tả tháng 12/2025 là giai đoạn “giao dịch thận trọng”, phản ánh sự bất ổn và chờ đợi của cả bên bán lẫn bên mua.

Tác động của chính sách này không chỉ giới hạn trong quan hệ thương mại EU – Trung Quốc. Khi cánh cửa EU trở nên hẹp hơn, các nhà xuất khẩu Trung Quốc có xu hướng đẩy mạnh tìm kiếm thị trường thay thế tại Trung Đông, châu Phi hoặc Mỹ Latinh. Điều này có thể làm gia tăng cạnh tranh tại các khu vực này, đồng thời gây áp lực lên giá cả và thị phần của các nhà sản xuất địa phương. Ngược lại, các quốc gia không bị áp thuế, có chi phí sản xuất cạnh tranh và đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của EU sẽ có cơ hội mở rộng xuất khẩu sang thị trường này.

Quyết định của EU cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét trong việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ ngành công nghiệp nội địa trước làn sóng hàng nhập khẩu giá rẻ. Điều này góp phần tạo ra một môi trường thương mại quốc tế phức tạp hơn, nơi rủi ro chính sách ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là tại Trung Quốc, bài toán đặt ra không chỉ là ứng phó ngắn hạn với thuế cao, mà còn là tái cấu trúc thị trường, đa dạng hóa điểm đến xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm để giảm phụ thuộc vào cạnh tranh về giá.