Doanh nghiệp Việt trước áp lực siết chuẩn bao bì tại Italia

Bao bì hàng hóa trước yêu cầu mới tại Italia

Ngày 7/8/2026, Chính phủ Italia chính thức ban hành Sắc lệnh số 143/2026, có hiệu lực từ ngày 8/8, đưa các yêu cầu về môi trường vào những tiêu chí cụ thể đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường. Văn bản này nội luật hóa khung quy định của Liên minh châu Âu về bao bì và chất thải bao bì, đồng thời siết thêm yêu cầu đối với một số nhóm sản phẩm.

Theo đó, nhóm chịu tác động rõ nét là bao bì dùng một lần và bao bì thực phẩm, nhất là những sản phẩm gắn với chất thải hữu cơ. Đáng chú ý, màng mỏng, túi và vật liệu bọc sử dụng cho nông sản tươi sống tại hệ thống bán lẻ thuộc nhóm cần được doanh nghiệp lưu tâm. Đây vốn là vật liệu phổ biến trong quá trình đóng gói rau quả, phục vụ đồng thời nhu cầu bảo quản, vận chuyển và trưng bày sản phẩm.

Phạm vi điều chỉnh còn bao gồm một số đồ dùng phục vụ dịch vụ ăn uống như cốc, đĩa, thìa, dĩa trong lĩnh vực hàng không, nhà hàng, khách sạn và lưu trú. Các loại bao bì dành cho khẩu phần đơn lẻ như túi gia vị, sốt, đường hay kem sữa cũng nằm trong quá trình chuyển đổi vật liệu.

Đặc biệt, yêu cầu mới không chỉ được xác định bởi tên gọi hay nguồn gốc của vật liệu mà còn nằm ở khả năng chứng minh các đặc tính kỹ thuật. Bao bì thuộc phạm vi điều chỉnh khi lần đầu đưa vào thị trường Italia phải đáp ứng tiêu chí về khả năng phân hủy sinh học và compost theo tiêu chuẩn UNI EN 13432:2000 được dẫn chiếu trong sắc lệnh.

Sự thay đổi về tiêu chuẩn bao bì diễn ra trong bối cảnh thương mại song phương Việt Nam - Italia tiếp tục tăng trưởng. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Italia đạt khoảng 5,3 tỷ USD, tăng 7,2%, trong khi xuất khẩu hàng hóa sang toàn EU đạt 56,2 tỷ USD.

Khi quy mô thương mại ngày càng mở rộng, những thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật cũng có thể tạo ra tác động lớn hơn đối với doanh nghiệp. Yêu cầu mới không chỉ ảnh hưởng đến hàng hóa vào thị trường này mà còn có thể trở thành tiêu chí được các nhà nhập khẩu và thương hiệu châu Âu áp dụng rộng hơn, kéo theo yêu cầu điều chỉnh về vật liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ kỹ thuật.

Nâng cao lợi thế cạnh tranh để giữ vị thế trong chuỗi cung ứng

Trên thực tế, áp lực tuân thủ tại EU có xu hướng gia tăng khi các yêu cầu về chất lượng và môi trường được kiểm soát chặt chẽ hơn. Trong bối cảnh đó, tiêu chuẩn xanh có thể trở thành một trong những yếu tố doanh nghiệp cần tính đến để duy trì khả năng tiếp cận thị trường và quan hệ với đối tác châu Âu.

Với doanh nghiệp xuất khẩu, các tuyên bố như “thân thiện với môi trường”, “phân hủy sinh học” hay “có thể làm phân hữu cơ” phải có hồ sơ kỹ thuật và chứng nhận phù hợp để chứng minh. Việc châu Âu siết kiểm soát quảng cáo xanh sai lệch cũng đặt ra yêu cầu mọi thông tin trên bao bì phải có căn cứ rõ ràng. Nếu không đáp ứng, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi đưa hàng vào thị trường Italia.

Yêu cầu này tác động đến bao bì, vật liệu, cách đóng gói và hồ sơ kỹ thuật. Với doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng xuyên biên giới, đây có thể trở thành tiêu chí của nhà nhập khẩu và các thương hiệu châu Âu, tác động trực tiếp đến chi phí và khả năng duy trì đơn hàng. Vật liệu thay thế phải đáp ứng yêu cầu môi trường, đồng thời bảo đảm khả năng bảo quản, lưu trữ và vận chuyển, kéo theo việc điều chỉnh quy trình sản xuất và logistics.

Thiết kế bao bì cũng là một cách để giảm chi phí. Bao bì vừa với sản phẩm, sử dụng ít vật liệu hơn sẽ giảm chi phí sản xuất, vận chuyển và xử lý sau tiêu dùng. Khi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất gắn nghĩa vụ tài chính với lượng bao bì đưa ra thị trường, tối ưu ngay từ khâu thiết kế sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ việc rà soát lại toàn bộ vật liệu bao bì đang sử dụng. Những loại có nguy cơ không còn phù hợp cần được nhận diện sớm để doanh nghiệp chủ động làm việc với nhà cung ứng thay vì chờ yêu cầu từ phía nhập khẩu. Hồ sơ kiểm định, chứng nhận và nguồn gốc vật liệu cũng cần được chuẩn hóa nhằm giúp việc cung cấp thông tin cho đối tác hoặc cơ quan chức năng thuận lợi hơn khi cần.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc rà soát toàn bộ vật liệu bao bì đang sử dụng. Những loại không còn phù hợp cần được nhận diện sớm để doanh nghiệp chủ động làm việc với nhà cung ứng thay vì chờ yêu cầu từ phía nhập khẩu. Việc này cũng giúp doanh nghiệp chuẩn hóa thông tin về nguồn gốc, kiểm định và chứng nhận của vật liệu, tạo cơ sở kiểm soát chất lượng ngay từ đầu chuỗi cung ứng.

Ở khâu xuất khẩu, hồ sơ kỹ thuật cần được chuẩn bị rõ ràng theo từng nhóm sản phẩm, nhất là các thông tin liên quan đến vật liệu và chứng nhận. Trao đổi sớm với đối tác nhập khẩu về hướng dẫn thực hiện tại Italia, cùng việc cập nhật danh mục hàng hóa và mã HS, sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh khi hàng đã sản xuất hoặc đang vận chuyển.

Yêu cầu môi trường đang trở thành một phần của điều kiện tiếp cận thị trường, từ tiêu chuẩn sản phẩm, bao bì đến trách nhiệm của doanh nghiệp sau tiêu dùng. Với hàng xuất khẩu, đáp ứng tiêu chuẩn xanh không chỉ giúp hạn chế rủi ro tuân thủ mà còn góp phần củng cố quan hệ với nhà nhập khẩu và nâng cao vị thế trong chuỗi phân phối tại châu Âu.