Định hình tầm nhìn phát triển quốc gia kỷ nguyên mới

Bước ngoặt thể chế và khát vọng tăng trưởng bứt phá

Hội nghị toàn quốc quán triệt các nội dung của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV với sự tham gia của hơn 5,3 triệu đảng viên trên khắp cả nước đã ghi dấu một mốc lịch sử quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước. Việc thông qua Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam không đơn thuần dừng lại ở những điều chỉnh kinh tế ngắn hạn, mà chính thức xác lập mô hình phát triển tổng thể quốc gia cho giai đoạn mới.

Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới, Việt Nam đã gặt hái được những thành tựu to lớn khi bước vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2025 với Tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người đạt 4.970 USD. Dẫu vậy, mô hình tăng trưởng cũ vốn dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, gia công lắp ráp và lao động giá rẻ đang dần chạm trán những giới hạn. Thực tế đó đòi hỏi một phương thức vận hành quốc gia mới, chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo phát triển.

Điểm cốt lõi trong tư duy chiến lược lần này là quyết tâm không chấp nhận mức tăng trưởng thấp, kiên trì theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số liên tục và bền vững. Đúng như phát biểu định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đổi mới mô hình phát triển không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật tăng trưởng mà là đổi mới toàn diện cách thức tạo ra, phân bổ và thụ hưởng thành quả, lấy con người và Nhân dân làm trung tâm, chủ thể và động lực của sự phát triển.

Nghị quyết đưa ra năm quan điểm chỉ đạo then chốt, xác định khoa học, công nghệ, dữ liệu số, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực cốt lõi. Đồng thời, việc chuyển đổi mô hình quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Nhà nước, thị trường và xã hội được coi là khâu đột phá nhằm giải phóng toàn diện các lực lượng sản xuất mới trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Khơi thông nguồn lực bảo đảm các trụ cột phát triển

Để hiện thực hóa những mục tiêu mang tính chiến lược, việc giải bài toán nguồn lực và năng lực thực thi trở thành yếu tố mang tính quyết định. Đánh giá từ góc độ thực tiễn doanh nghiệp, ông Nguyễn Tử Quảng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghệ Bkav cho rằng, người Việt Nam có khả năng sáng tạo và làm chủ nhiều công nghệ lõi quan trọng như an ninh mạng, AI hay điện thoại thông minh không thua kém các nước phát triển. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở khâu thực thi chính sách và đưa các giải pháp công nghệ vào ứng dụng thực tế.

Trong khi đó, PGS.TS Lê Xuân Bá, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương nhấn mạnh, mọi mục tiêu đổi mới sáng tạo sẽ khó thành hiện thực nếu thiếu nguồn lực tài chính đủ mạnh. Muốn khơi thông nguồn vốn trong dân lẫn dòng vốn FDI, Việt Nam phải duy trì niềm tin vào đồng nội tệ, kiểm soát lạm phát và cải thiện mạnh mẽ hiệu quả sử dụng vốn, vốn còn hạn chế khi hệ số ICOR giai đoạn 2015-2024 vẫn duy trì ở mức khá cao từ 5,80 đến 6,42.

Song song với bài toán tài chính và công nghệ, an ninh năng lượng được xác định là trụ cột hạ tầng không thể tách rời của mô hình phát triển mới. Phân tích về khía cạnh này, PGS.TS Lê Bộ Lĩnh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược kinh tế chỉ ra rằng việc chuyển dịch sang các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao và kinh tế số đòi hỏi nguồn cung ứng điện năng cực kỳ lớn và liên tục.

Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia phải được nhìn nhận là trụ cột của an ninh kinh tế, giữ vai trò huyết mạch duy trì sự vận hành thông suốt cho toàn bộ nền kinh tế. Sự kết hợp đồng bộ giữa khai thông thể chế, huy động hiệu quả các nguồn vốn và bảo đảm vững chắc hạ tầng năng lượng chính là nền tảng để Việt Nam vươn mình, hướng tới mốc phát triển thu nhập cao vào năm 2045 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2130.

Việc xác lập mô hình phát triển mới tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV không chỉ đánh dấu bước ngoặt thể chế mang tính lịch sử, mà còn khơi dậy mạnh mẽ khát vọng vươn mình của cả dân tộc trong kỷ nguyên mới. Khai thông mọi nguồn lực, làm chủ công nghệ và bảo đảm vững chắc các trụ cột hạ tầng chiến lược chính là chìa khóa vàng để chuyển hóa tầm nhìn thành hành động thực tiễn.

Với bản lĩnh, trí tuệ và sự đồng lòng của toàn Đảng, toàn dân và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có thể bứt phá tăng trưởng hai con số, tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng và khẳng định vị thế quốc gia tự chủ, thu nhập cao trên bản đồ thế giới vào năm 2045.