Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế: Hướng đi chiến lược để tạo đà tăng trưởng bền vững cho Việt Nam

Chiều và tối ngày 22/7/2025, Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã diễn ra với sự tham dự của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng – Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp. Hội nghị là dịp để nhìn lại kết quả 6 tháng đầu năm và xác định trọng tâm công tác ngoại giao kinh tế cho 6 tháng cuối năm 2025.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng, trong 6 tháng đầu năm, công tác ngoại giao kinh tế đã được Bộ Ngoại giao cùng các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai quyết liệt, chủ động, cụ thể và thực chất, mở ra nhiều hướng đi mới và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Đặc biệt, ngoại giao kinh tế đã góp phần huy động tối đa nguồn lực bên ngoài, khai thác hiệu quả các mối quan hệ chính trị đối ngoại để thúc đẩy cả các động lực tăng trưởng truyền thống lẫn động lực tăng trưởng mới, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025.

Thông qua gần 50 hoạt động đối ngoại của lãnh đạo chủ chốt, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 10 quốc gia và ký kết 253 thỏa thuận hợp tác, trong đó tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ. Các động lực tăng trưởng truyền thống như thương mại và đầu tư tiếp tục được duy trì, củng cố thông qua tăng cường hợp tác với các đối tác then chốt như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, EU và các nước ASEAN. Đồng thời, việc mở rộng thị trường cũng được chú trọng với các bước tiến rõ rệt tại Mỹ Latinh, Trung Đông – châu Phi, Trung Á và Trung Đông Âu.

Cùng với đó, công tác đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) với các thị trường tiềm năng được triển khai mạnh mẽ. Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan tích cực xúc tiến đàm phán các FTA mới với MERCOSUR, GCC, SACU, Brazil, Bangladesh, Ai Cập…, đồng thời đẩy mạnh khai thác hiệu quả các FTA đã ký kết, tháo gỡ rào cản thị trường, vận động phê chuẩn EVIPA, gỡ “thẻ vàng” IUU và tiếp tục đề nghị Hoa Kỳ đưa Việt Nam ra khỏi nhóm D1-D3, sớm công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường.

Ngoại giao khoa học công nghệ cũng được xác định là một trọng tâm chiến lược. Việt Nam đã chủ động triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71/NQ-CP, đẩy mạnh hợp tác quốc tế về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ. Thông qua sự tham gia tích cực tại các diễn đàn đa phương như ASEAN, WEF, Hội nghị Đại dương Liên Hợp Quốc, BRICS, Tiểu vùng Mekong, P4G… Việt Nam tiếp tục khẳng định tâm thế, vị thế mới trên trường quốc tế và đạt nhiều kết quả hợp tác kinh tế cụ thể.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế: "Chúng ta còn chưa tận dụng được hiệu quả và đầy đủ nhất kết quả của việc nâng tầm, nâng cấp quan hệ cũng như quan hệ chính trị ngoại giao tốt đẹp với các đối tác để tạo đột phá." Bên cạnh đó, việc triển khai các cam kết quốc tế vẫn còn chậm, công tác dự báo và tham mưu trong một số trường hợp chưa chủ động, chưa theo kịp diễn biến thực tế.

Về nhiệm vụ trong 6 tháng cuối năm, công tác ngoại giao kinh tế sẽ tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết 59-NQ/TW, đẩy mạnh nội dung kinh tế trong các hoạt động đối ngoại cấp cao, giữ đà quan hệ với các đối tác chủ chốt và mở rộng đối tác tiềm năng. Trên tinh thần “đã nói là làm, đã cam kết là thực hiện”, các bộ ngành sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập cơ chế trao đổi triển khai các cam kết cấp cao, phát huy hiệu quả cơ chế tổ công tác, kịp thời xử lý khó khăn và vấn đề phát sinh.

Ngoại giao kinh tế thời đại mới cũng sẽ tập trung tạo đột phá về thương mại – đầu tư – du lịch – lao động, thúc đẩy thương mại bền vững với các đối tác lớn, đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng. Đồng thời, công tác đầu tư sẽ hướng đến thu hút các dự án FDI chiến lược, công nghệ cao và tăng cường liên kết doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bài phát biểu kết luận Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Chúng ta kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa…; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.” Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu “tăng tốc, bứt phá, cụ thể hóa, triển khai ngay các thỏa thuận cấp cao, tận dụng tối đa các thời cơ, cơ hội”.

Thủ tướng đặt ra loạt nhiệm vụ then chốt: tổ chức tốt các hoạt động đối ngoại cấp cao đến cuối năm; đẩy mạnh xúc tiến thương mại; kết nối chuỗi cung ứng; thúc đẩy ký kết các FTA với các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Châu Phi, Mỹ Latinh, Trung Á, Brazil…; sớm kết thúc đàm phán FTA với MERCOSUR, khởi động đàm phán với GCC, Bangladesh, Pakistan; thúc đẩy các dự án đường sắt liên kết với Trung Quốc, Trung Á.

Về đầu tư, Thủ tướng yêu cầu tháo gỡ khó khăn cho các dự án FDI chất lượng cao, đẩy mạnh các ngành chế biến, chế tạo trọng điểm và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng ra thị trường quốc tế. Đồng thời, ông nhấn mạnh việc phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, triển khai các biên bản ghi nhớ hợp tác với Abu Dhabi, Singapore…

Thủ tướng cũng lưu ý các cơ quan ngoại giao cần đẩy mạnh ngoại giao khoa học công nghệ, đặc biệt là ngoại giao bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, chuyển đổi số… Đây là những lĩnh vực mang tính chiến lược và là đột phá mới của ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên số. Các đại sứ, trưởng cơ quan đại diện cần nắm chắc tình hình, tham mưu kịp thời, chính xác, không để bị động, bất ngờ về đối ngoại.

Cuối cùng, Thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống thực hiện nghiêm túc phương châm hành động: “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tăng tốc sáng tạo, hiệu quả bền vững”, “không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm”, “chỉ bàn làm, không bàn lùi”, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 từ 8,3 – 8,5%, tạo thế và lực để đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Nguồn: baochinhphu.vn