Điểm tựa từ dòng vốn và áp lực phía sau những cột mốc

Khi những con số biết nói về sức sống nội tại

Nhìn vào bức tranh kinh tế Việt Nam những ngày cuối năm 2025, con số 19% tăng trưởng tín dụng không đơn thuần là một chỉ số thống kê. Đó là biểu hiện sinh động của một nền kinh tế đang khát khao chuyển mình và phục hồi mạnh mẽ.

Theo nhận định từ ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, đây là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh sự phối hợp nhịp nhàng giữa điều hành chính sách và nhu cầu thực tế từ thị trường. Việc Ngân hàng Nhà nước giao chỉ tiêu tín dụng công khai, minh bạch ngay từ đầu năm đã tạo ra một lực đẩy tâm lý quan trọng, giúp các tổ chức tín dụng chủ động khơi thông dòng vốn vào những mạch máu huyết mạch của quốc gia.

Sự chuyển dịch của dòng vốn trong năm qua mang đậm dấu ấn của tính định hướng. Thay vì chảy vào những lĩnh vực đầu cơ rủi ro, tín dụng đã tìm đúng địa chỉ tại các khu vực sản xuất kinh doanh, nông lâm thủy sản và các dự án hạ tầng chiến lược.

Đặc biệt, sự thành công của chương trình tín dụng nông lâm thủy sản với quy mô nâng từ 15.000 tỷ lên 185.000 tỷ đồng là minh chứng cho thấy khi chính sách đi sát với nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, hiệu quả giải ngân sẽ đạt mức tối ưu. Những con số về dư nợ hơn 18,40 triệu tỷ đồng cho thấy một hệ thống mạch máu tài chính đang vận hành hết công suất để nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, trong sự hân hoan của những con số tăng trưởng, các chuyên gia cũng chỉ ra một thực tế cần được nhìn nhận thấu đáo. Hệ số tín dụng trên GDP dự kiến đạt khoảng 146%, mức cao nhất trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.

Điều này cho thấy nền kinh tế vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn vốn ngân hàng. Khi gánh nặng cung ứng vốn cho sự phát triển dài hạn vẫn đặt nặng lên vai hệ thống tín dụng, một áp lực âm thầm về rủi ro hệ thống bắt đầu hiện hữu. Câu chuyện không chỉ là bơm bao nhiêu tiền ra thị trường, mà là làm sao để cấu trúc vốn của quốc gia trở nên đa dạng và vững chãi hơn.

Bài toán đánh đổi và tầm nhìn về một sự cân bằng bền vững

Trong bối cảnh thanh khoản hệ thống đôi khi gặp khó khăn, việc duy trì mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao đồng thời nỗ lực giảm lãi suất cho vay được coi là một bài toán đầy tính đánh đổi. Lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ đã thẳng thắn thừa nhận áp lực này, nhất là khi tốc độ tăng trưởng huy động vốn thường thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Sự chênh lệch này, cộng với áp lực từ các kênh đầu tư cạnh tranh khác, khiến bài toán điều hành trở nên tinh tế hơn bao giờ hết. Ngân hàng Nhà nước đã phải sử dụng linh hoạt các công cụ từ thị trường mở đến bán ngoại tệ để đảm bảo huyết mạch tài chính không bị đứt gãy, giúp dòng vốn luôn thông suốt đến tay người cần.

Một điểm nghẽn khác cần được hóa giải trong năm tới là sự lệch pha về kỳ hạn. Với 80% nguồn vốn huy động là ngắn hạn nhưng có tới 50% dư nợ cho vay thuộc trung và dài hạn, hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với rủi ro mất cân đối tiềm tàng.

Để giải quyết gốc rễ vấn đề này, việc phát triển các thị trường huy động vốn khác như thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết. Tín dụng ngân hàng nên đóng vai trò là đòn bẩy ngắn hạn và trung hạn, trong khi các dự án hạ tầng điện, giao thông hay công nghệ chiến lược cần những nguồn vốn dài hơi và ổn định hơn từ thị trường tài chính.

Hướng tới năm 2026, thông điệp từ cơ quan điều hành rất rõ ràng: không chủ quan trước những biến động địa chính trị và rủi ro bất định từ bên ngoài. Mục tiêu trọng tâm sẽ là điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt nhưng phải đảm bảo an toàn hệ thống.

Việc sẵn sàng nguồn lực 500.000 tỷ đồng cho hạ tầng và công nghệ cho thấy một tầm nhìn xa, ưu tiên những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao và thúc đẩy chuyển đổi số. Sau 1 năm tăng trưởng bùng nổ, nền kinh tế cần một giai đoạn nén lại để tự điều chỉnh chất lượng tín dụng, xử lý nợ xấu và củng cố nội lực, chuẩn bị cho những bước tiến vững chắc hơn trên hành trình vươn mình ra biển lớn.