Đẩy mạnh “Hải quan số” để đồng hành cùng doanh nghiệp

Việc xây dựng mô hình “Hải quan số, hải quan thông minh” không chỉ giúp rút ngắn thời gian thông quan mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng phát triển, yêu cầu đặt ra đối với ngành hải quan không chỉ là nâng cao hiệu quả quản lý mà còn phải đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí trong thực hiện thủ tục. Xác định doanh nghiệp là trung tâm phục vụ, thời gian qua Chi cục Hải quan khu vực X đã triển khai nhiều giải pháp cải cách hành chính theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và minh bạch.

Một trong những trọng tâm được đơn vị tập trung thực hiện là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ. Hệ thống thông quan điện tử, dịch vụ công trực tuyến cùng nhiều phần mềm hỗ trợ đã được vận hành đồng bộ, giúp doanh nghiệp có thể thực hiện hầu hết thủ tục trên môi trường điện tử.

Thay vì phải trực tiếp đến cơ quan hải quan như trước đây, doanh nghiệp hiện có thể đăng ký kiểm tra hàng hóa, tra cứu tiến độ xử lý hồ sơ hoặc thực hiện các thủ tục liên quan hoàn toàn trực tuyến. Toàn bộ thủ tục hải quan hiện đã được số hóa với chữ ký số, góp phần giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao tính công khai, minh bạch.

Không chỉ dừng lại ở cải cách quy trình, Chi cục Hải quan khu vực X cũng đang chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, từ “kiểm soát” sang “đồng hành”. Phương châm “Đổi mới tư duy - quản lý hiện đại - đồng hành phát triển” được quán triệt tới từng cán bộ, công chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan

Theo Chi cục Hải quan khu vực X, trong 4 tháng đầu năm 2026, đơn vị tiếp tục tập trung thực hiện chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

Hiện nay, hệ thống quản lý văn bản và điều hành tiếp tục được duy trì hiệu quả, từng bước triển khai mô hình “phòng họp không giấy tờ”. Các hệ thống công nghệ thông tin cốt lõi phục vụ hoạt động nghiệp vụ được vận hành ổn định, qua đó nâng cao hiệu suất xử lý công việc nội bộ.

Cùng với đó, Chi cục Hải quan khu vực X đã phối hợp với các đơn vị phát triển phần mềm khai báo hải quan để tích hợp chức năng thông báo nợ lệ phí ngay trên phần mềm khi doanh nghiệp thực hiện khai báo tờ khai hải quan. Việc tích hợp này giúp tăng hiệu quả cảnh báo, hạn chế phát sinh sai sót trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Đặc biệt, nền tảng cửa khẩu số đang phát huy hiệu quả trong hoạt động quản lý phương tiện và hàng hóa xuất nhập khẩu. Thay vì khai báo thủ công như trước đây, doanh nghiệp và chủ phương tiện có thể khai báo trực tuyến mọi lúc, mọi nơi. Các dữ liệu khai báo được lưu trữ trên hệ thống, giúp giảm thao tác lặp lại trong những lần khai báo tiếp theo.

Ngoài ra, việc ứng dụng trợ lý AI hỗ trợ giải đáp vướng mắc 24/7 cũng đang trở thành điểm mới trong hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của đơn vị. Thông qua hệ thống này, nhiều nội dung liên quan đến chính sách thuế, mã hàng hay thủ tục xuất nhập khẩu được giải đáp nhanh chóng, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.

Song song với ứng dụng công nghệ, Chi cục Hải quan khu vực X còn thành lập các tổ công tác trực tiếp hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Những vướng mắc liên quan đến thủ tục, chính sách thuế hoặc hoạt động xuất nhập khẩu được tiếp nhận và xử lý kịp thời, qua đó góp phần duy trì sản xuất và ổn định chuỗi cung ứng hàng hóa.

Tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách, hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn tiếp tục duy trì tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026.

Theo số liệu của Chi cục Hải quan khu vực X, trong 4 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã thực hiện thủ tục cho 85.354 tờ khai hải quan với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 6,1 tỷ USD. Số thu ngân sách trong lĩnh vực xuất nhập khẩu đạt 7.402 tỷ đồng, bằng 40% chỉ tiêu pháp lệnh do Chính phủ giao.

Kết quả này cho thấy việc đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan đang góp phần tạo thuận lợi thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư và kinh doanh trên địa bàn.

Theo đánh giá của Chi cục Hải quan khu vực X, việc “số hóa” các quy trình quản lý không chỉ giúp tối ưu dòng chảy thương mại qua biên giới mà còn tạo thêm lợi thế cạnh tranh trong thu hút doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.

Nhiều doanh nghiệp sau khi được hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về thủ tục đã mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu và phát triển thêm thị trường mới. Việc rút ngắn thời gian thông quan cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lưu kho, lưu bãi và chủ động hơn trong hoạt động logistics.

Trong thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực X tiếp tục xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hướng tới mô hình “Hải quan số, hải quan thông minh”.

Theo đó, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, đơn giản hóa quy trình, hồ sơ theo đúng quy định pháp luật; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ, xây dựng đội ngũ công chức hải quan chuyên nghiệp, hiện đại và liêm chính.

Cùng với đó, công tác đối thoại, đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ tiếp tục được tăng cường nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động xuất nhập khẩu. Việc quản lý hải quan cũng được thực hiện theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật, đồng thời kiểm soát hiệu quả các rủi ro trong hoạt động thương mại.