Cơ hội vàng giúp logistics Việt bứt phá vươn tầm

Thời cơ từ làn sóng dịch chuyển dòng vốn đầu tư toàn cầu

Những biến động địa chính trị cùng xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang buộc các tập đoàn đa quốc gia tái cấu trúc chiến lược đầu tư. Sự chuyển dịch này vừa là thách thức nhưng cũng mở ra thời điểm vàng để các quốc gia sở hữu vị trí địa kinh tế chiến lược như Việt Nam vươn lên tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc sở hữu mạng lưới 17 Hiệp định thương mại tự do cùng môi trường đầu tư ổn định giúp quốc gia trở thành điểm đến lý tưởng cho dòng vốn dịch chuyển, đẩy mạnh sản xuất và mở rộng xuất nhập khẩu.

Tại Diễn đàn kết nối logistics khu vực vừa diễn ra, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhận định, quy mô thương mại quốc tế mở rộng đồng nghĩa với yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Năng lực logistics ngày nay không đơn thuần là tốc độ lưu chuyển hàng hóa mà đã trở thành yếu tố then chốt quyết định khả năng thu hút đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đặc biệt, mục tiêu tăng trưởng kinh tế tối thiểu 10% trong năm 2026 với kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng khoảng 8% so với năm 2025 đòi hỏi hệ thống hạ tầng phải nâng cấp mạnh mẽ để đáp ứng sức ép lưu thông hàng hóa ngày càng lớn.

Tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP.HCM đang nỗ lực phát huy vai trò đầu tàu để biến cơ hội thành hiện thực. Đứng trước không gian phát triển mới, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, địa phương tập trung triển khai 4 nhóm giải pháp trọng tâm bao gồm phát triển hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển logistics xanh và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và địa phương trong việc quy hoạch hành lang chiến lược và chia sẻ dữ liệu sẽ là nền tảng hình thành hệ thống logistics thông minh, có sức cạnh tranh vượt trội trong khu vực.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tối ưu hóa hệ sinh thái tích hợp

Dù nắm giữ tiềm năng to lớn, ngành logistics trong nước vẫn đối mặt với những thách thức nội tại cần tháo gỡ triệt để. Chi phí logistics hiện chiếm tới 16 đến 17% GDP, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung trong khu vực. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc vận tải vẫn phụ thuộc quá lớn vào đường bộ, trong khi kết nối đa phương thức giữa cảng biển, sân bay, đường sắt và các trung tâm logistics chưa thực sự đồng bộ.

Chỉ ra bài toán này, ông Jian Dan, Trưởng Bộ phận Đầu tư và Phát triển khu vực Châu Á và Trung Đông thuộc Tập đoàn APM Terminals, đánh giá việc đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng kết nối đa phương thức kết hợp ứng dụng công nghệ số là con đường ngắn nhất để giảm thiểu chi phí cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư lớn trên thế giới khi lựa chọn điểm đến hiện ưu tiên 3 yếu tố cốt lõi: kết nối hàng hải mạnh mẽ, hạ tầng tích hợp và tính ổn định của chính sách pháp lý.

Phân tích ở góc độ nhà đầu tư quốc tế, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc đối ngoại khu vực Mekong của Tập đoàn Maersk, nhận định giới đầu tư không nhìn vào 1 cảng biển hay trung tâm logistics riêng lẻ mà quan tâm đến toàn bộ hệ sinh thái tích hợp. Một hệ sinh thái hoàn chỉnh phải kết nối mượt mà giữa cảng biển, đường thủy nội địa, hệ thống hải quan số, các khu thương mại tự do và khu công nghệ cao.

Đại diện Maersk kiến nghị Chính phủ cần sớm hoàn thiện khung pháp lý cho chuyển đổi xanh và ban hành cơ chế hỗ trợ tài chính để doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào hạ tầng thông minh. Tối ưu hóa các luồng thương mại xuyên biên giới sẽ là chìa khóa giúp logistics Việt Nam thực sự vươn tầm.

Bước vào kỷ nguyên mới của thương mại toàn cầu, ngành logistics Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để thay đổi vị thế từ một chặng dừng chân thuần túy thành một mắt xích không thể thay thế. Hành trình từ tiềm năng địa kinh tế đến sức mạnh cạnh tranh thực tế không nằm ở những tầm nhìn trên giấy, mà phụ thuộc vào tốc độ hành động trong việc tháo gỡ điểm nghẽn chi phí, xanh hóa hạ tầng và thể chế hóa các chính sách hỗ trợ.

Khi chính quyền, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cùng bắt trọn nhịp đập chuyển dịch của dòng vốn quốc tế, logistics Việt Nam chắc chắn sẽ bứt phá mạnh mẽ, trở thành động lực then chốt đưa nền kinh tế vươn tầm thế giới.