Cơ hội bứt phá từ đề xuất giảm 30% thuế

Phao cứu sinh tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp

Sức ép từ các biến động kinh tế vĩ mô quốc tế như xung đột địa chính trị, biến động tỷ giá và chi phí logistics leo thang đang dồn áp lực lớn lên khu vực kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ. Nhóm đối tượng này sở hữu nguồn lực tài chính mỏng, sức chống chịu kém trước các cú sốc thị trường.

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm 2026 và 2027 dành cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được đánh giá là một chính sách mang tính thực tiễn cao, thiết thực và đúng thời điểm.

Tác động lớn nhất của chính sách không chỉ dừng lại ở con số tiền thuế được miễn giảm, mà nằm ở việc nguồn lực tài chính được giữ lại trực tiếp tại cơ sở sản xuất kinh doanh. Phân tích về ý nghĩa dòng tiền, ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH đại lý thuế BCTC nhấn mạnh, giá trị cốt lõi của chính sách là khoản tiền được giữ lại trực tiếp giúp giải quyết ngay các nhu cầu cấp bách như trả lương người lao động, mua sắm nguyên vật liệu và bổ sung vốn lưu động mà không phải phụ thuộc vào các kênh tín dụng chi phí cao. Đồng thời, việc giảm nghĩa vụ thuế còn tạo ra tâm lý tích cực, củng cố niềm tin để cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục duy trì và mở rộng đầu tư.

Bên cạnh yếu tố dòng tiền, chính sách còn mang ý nghĩa lớn đối với công tác quản lý thuế và tính tuân thủ pháp luật. Ông Trần Văn Quân, CEO Công ty TNHH Vietnam Tax Accounting Consultancy (VNTAC) cho rằng, cần nhìn nhận bản chất đây là một chính sách tài khóa có mục tiêu chiến lược rõ ràng chứ không đơn thuần là biện pháp giảm thuế cơ học. Đối với khu vực hộ kinh doanh, đề xuất này phát đi thông điệp rõ ràng: sự minh bạch hóa về hóa đơn, sổ sách kế toán không phải để tận thu, mà để tạo dựng một môi trường thuế công bằng, hợp lý. Để thụ hưởng chính sách ưu đãi, người nộp thuế cũng cần đáp ứng các điều kiện về theo dõi sổ sách minh bạch theo phương pháp kê khai.

Đáng chú ý, ông Quân lưu ý chính sách không áp dụng với cá nhân người nước ngoài cho thuê bất động sản do không thỏa mãn điều kiện cư trú, đồng thời đánh giá cao việc Chính phủ nghiên cứu nâng ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm nhằm tránh tạo ra hiệu ứng vách đá thuế kìm hãm đà phát triển của doanh nghiệp.

Mục tiêu mở rộng cơ sở thuế dài hạn

Dưới góc độ quản lý ngân sách, dự thảo dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 6.701 tỷ đồng trong 2 năm, cụ thể năm 2026, giảm khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 giảm khoảng 3.510 tỷ đồng. Nhìn nhận ở khía cạnh tài khóa, ông Trần Văn Quân đánh giá, con số 6.701 tỷ đồng này chính là khoản chi tiêu thuế (tax expenditure) khi Nhà nước chủ động nhường một phần nguồn thu ngắn hạn để phục vụ mục tiêu kinh tế lớn hơn. Dòng tiền thuế được giữ lại không biến mất khỏi nền kinh tế mà tiếp tục xoay vòng qua chi trả tiền lương, mua sắm đầu vào, từ đó kích thích tiêu dùng và tạo ra các nguồn thu gián tiếp mới.

Hiệu quả của chính sách cần được nhìn nhận qua hiệu ứng động dài hạn thay vì chỉ tập trung vào khoản hụt thu trước mắt. Ông Nguyễn Văn Thức khẳng định, việc duy trì sự tồn tại của doanh nghiệp và hộ kinh doanh giúp bảo vệ công ăn việc làm cho người lao động, ngăn chặn làn sóng rút lui khỏi thị trường. Khi doanh nghiệp phục hồi, biên lợi nhuận tăng lên và quy mô kinh doanh mở rộng, cơ sở thuế cho các năm tiếp theo sẽ tự động được củng cố và gia tăng bền vững.

Tuy nhiên, để đảm bảo nguồn lực tài khóa bỏ ra mang lại giá trị đo lường được, ông Trần Văn Quân đề xuất cần có báo cáo đánh giá sau mỗi năm triển khai dựa trên hệ thống chỉ tiêu cụ thể. Các tiêu chí cần theo dõi bao gồm: số lượng người nộp thuế thụ hưởng, tốc độ tăng doanh thu, số hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, số việc làm tạo mới và mức độ đóng góp nghĩa vụ thuế trong các giai đoạn tiếp theo.

Chính sách hỗ trợ thuế giai đoạn 2026-2027 thể hiện sự đồng hành thực chất của Nhà nước cùng khu vực kinh tế tư nhân. Nếu khoản giảm thu hơn 6.700 tỷ đồng được các chủ thể kinh doanh sử dụng hiệu quả để tái đầu tư và mở rộng sản xuất, đây sẽ là khoản đầu tư tài khóa mang lại tỷ suất sinh lời cao cho sự phát triển ổn định của nền kinh tế.