Chu kỳ mới của những vòng thép

Nội lực từ những công trường đại dự án

Nhìn vào bức tranh kinh tế Việt Nam những ngày đầu năm 2026, ta thấy một sự chuyển dịch rõ rệt trong cấu trúc động lực tăng trưởng. Nếu những năm trước, ngành thép phải gồng mình chống đỡ trước sự suy giảm của thị trường bất động sản và áp lực xuất khẩu, thì nay, chính những đại công trường hạ tầng đang trở thành dòng máu nóng nuôi dưỡng sự phục hồi.

Những con số về vốn đầu tư công không còn nằm trên những bản kế hoạch khô khan mà đã hiện hữu bằng hình hài của những nhịp cầu, những tuyến đường sắt đô thị và những trục cao tốc xuyên suốt chiều dài đất nước. Quyết tâm chính trị trong việc giải ngân hơn một triệu tỷ đồng vốn đầu tư công chính là lời cam kết mạnh mẽ nhất cho sự hồi sinh của các ngành công nghiệp nặng, mà thép là tiền đề quan trọng nhất.

Sự khác biệt của năm 2026 nằm ở tính thực thi với việc Luật Đầu tư công sửa đổi đi vào thực tế, các điểm nghẽn về thủ tục và giải phóng mặt bằng vốn là rào cản kinh niên đã dần được tháo gỡ. Cơ chế phân quyền mạnh mẽ đã tạo ra một cuộc đua ngầm giữa các địa phương, đẩy nhanh tiến độ tiêu thụ vật liệu xây dựng lên một tầm cao mới.

Khi những dự án giao thông trọng điểm như đường sắt đô thị tại TP.HCM hay các khu công nghiệp thế hệ mới đồng loạt chuyển động, nhu cầu về thép không chỉ tăng về lượng mà còn đòi hỏi cao về chất. Đây không chỉ là câu chuyện của doanh số, mà là câu chuyện về việc khẳng định năng lực cung ứng của các doanh nghiệp nội địa trong việc thay thế hàng nhập khẩu tại những công trình mang tầm vóc quốc gia.

Song hành cùng hạ tầng, thị trường bất động sản dân dụng cũng đang cho thấy những tín hiệu hồi sinh đầy lạc quan. Sự gia tăng đáng kể của số lượng dự án được cấp phép và nguồn cung căn hộ tại các đô thị lớn là minh chứng cho việc niềm tin của nhà đầu tư đã quay trở lại.

Chu kỳ mới của bất động sản không còn dựa trên sự bong bóng giá cả, mà dựa trên nhu cầu thực và sự hoàn thiện của hành lang pháp lý. Khi các dự án nhà ở xã hội và căn hộ tầm trung được đẩy mạnh triển khai, thép xây dựng nghiễm nhiên trở thành mặt hàng được săn đón, tạo ra một làn sóng tiêu thụ ổn định và bền vững cho toàn ngành.

Tấm khiên phòng vệ và vị thế thị trường

Một trong những bước ngoặt lớn nhất của ngành thép trong năm 2026 chính là sự thay đổi trong tương quan lực lượng tại thị trường nội địa. Sau một thời gian dài phải đối mặt với áp lực bán phá giá từ thép ngoại, các doanh nghiệp trong nước nay đã có được những tấm khiên phòng vệ thương mại đủ vững chắc.

Việc áp dụng các biện pháp chống bán phá giá không chỉ giúp bảo vệ sản xuất trong nước mà còn tạo ra một sân chơi công bằng, nơi chất lượng và giá thành thực chất được tôn vinh. Đây là cơ hội vàng để các chủng loại thép quan trọng như thép cuộn cán nóng hay tôn mạ nội địa chiếm lĩnh lại thị phần, giảm bớt sự phụ thuộc vào các nguồn cung từ bên ngoài.

Ở tầm nhìn quốc tế, sự điều chỉnh từ phía công xưởng thép lớn nhất thế giới là Trung Quốc cũng đang tạo ra những tác động tích cực ngoài mong đợi. Chính sách hạn chế cạnh tranh tiêu cực và việc siết chặt hệ thống giấy phép xuất khẩu của quốc gia này đã góp phần làm giảm đáng kể lượng thép thô dư thừa tràn ra thị trường toàn cầu.

Khi nguồn cung từ bên ngoài bị kiểm soát chặt chẽ hơn, áp lực cạnh tranh về giá tại thị trường Việt Nam sẽ dịu bớt, tạo điều kiện cho giá thép nội địa phục hồi và ổn định. Đây là một sự cộng hưởng tuyệt vời giữa chính sách bảo hộ trong nước và xu hướng cắt giảm sản lượng thế giới, giúp các doanh nghiệp thép Việt Nam cải thiện đáng kể biên lợi nhuận sau nhiều năm thắt lưng buộc bụng.

Tuy nhiên, triển vọng tươi sáng không đồng nghĩa với việc chúng ta có thể chủ quan. Trong khi thị trường nội địa là điểm tựa, thì những rào cản thuế quan và các tiêu chuẩn xanh từ châu Âu hay Mỹ vẫn là những bài kiểm tra khó khăn cho tham vọng xuất khẩu.

Ngành thép năm 2026 đang đứng trước yêu cầu phải xanh hóa quy trình sản xuất để duy trì khả năng cạnh tranh quốc tế. Sự phục hồi về giá và sản lượng tiêu thụ trong năm nay chính là nguồn lực tài chính quý báu để các doanh nghiệp tái đầu tư vào công nghệ, chuyển đổi sang sản xuất thép xanh.

Khi giá quặng sắt duy trì ở mức ổn định và nhu cầu nội địa đạt ngưỡng tăng trưởng hai con số, ngành thép Việt Nam không chỉ đơn thuần là phục hồi sau khủng hoảng. Nó đang thực sự bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với sự trưởng thành vượt bậc về tư duy quản trị và khả năng thích ứng.

Thép sẽ tiếp tục là cột trụ vững chắc, không chỉ trong các công trình hạ tầng, mà còn là cột trụ cho sự ổn định của nền kinh tế công nghiệp quốc gia trong những năm tiếp theo.