Theo đó, Bộ đề xuất thép cốt bê tong nhập khẩ giảm từ 20% xuống 15%; thép góc, khuôn, hình và thép có răng khía từ 15% xuống 10%; giảm từ 25% xuống 15% là nhóm sắt thép không hợp kim cán phẳng. Đồng thời, thuế xuất khẩu với phôi thép từ 0% lên 5% cũng sẽ được áp dụng.
Giá thép được điều tiết bằng công cụ thuế
Nếu đề xuất này được triển khai, nhiều doanh nghiệp trong ngành thép sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ và thách thức vì các dây chuyển sản xuất thép hiện nay đang mất ổn định khi đại dịch Covid – 19 bùng phát phức tạp.
Hiện nay, giá thép đã quay đầu giảm và đang dần đi vào ổn định, song đại dịch diễn ra đã khiến lượng bán hàng chậm, hàng tồn kho tăng lên. Do đó, nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm 1/3 lượng sản xuất và đứng trước nguy cơ không thể đảm bảo sản xuất. Theo các doanh nghiệp, không nên dùng chính sách thuế để điều tiết những biến động giá ngắn hạn của thị trường vì giá thép tăng mang tính ngắn hạn.
Tổng Giám đốc Công ty thép Vina Kyoel cho biết, giá thép thành phẩm đang giảm từng ngày, thậm chí còn thấp hơn so với các nước trong khu vực, do đó, đề xuất liên quan đến thuế nhập khẩu các loại thép sẽ không có ý nghĩa gì vào thời điểm này. Giá thép trong nước vẫn bị ảnh hưởng bởi giá thị trường thế giới kể cả thời điểm hiện tại và tương lai, vì vậy, nếu áp dụng chính sách sẽ làm tăng áp lực đến doanh nghiệp trong nước.
Đại diện Công ty Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung cho hay, nhu cầu xây dựng trong nước giảm mạnh do đại dịch Covid – 19, chính vì thế, sản lượng tiêu thụ thép xây dựng trong nước đang ở mức thấp kỷ lục. Để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, công ty phải thực hiện xuất khẩu phôi thép vì nhu cầu phôi thép trong nước gần như không có. Nếu tăng thuế xuất khẩu phôi thép cùng với sản phẩm làm ra không tiêu thụ hết sẽ khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn.
Cần có chính sách nhất quán
Trong khoảng một thập kỷ qua, xu hướng bảo hộ ngành thép luôn gia tăng trên toàn cầu, ngay cả ở các quốc gia phát triển như Mỹ, EU,… Các FTA mà Việt Nam đã và sẽ ký cũng là thách thức đối với ngành thép Việt. Để cải thiện sức cạnh tranh, ngành thép trong nước đang từng bước phát triển đồng bộ và hiện đại hóa.
Điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu được áp dụng đồng nghĩa với việc lượng thép bên ngoài tràn vào một cách mạnh mẽ sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất thép trong nước. Do đó, Chính phủ cần có những chính sách nhất quán để bảo vệ ngành sản xuất thép tại Việt Nam.
Theo thống kê, trong tháng 6/2021, sản lượng bán hàng thép thành phẩm trong nước giảm 20% so với với tháng 5 và chỉ tăng 1% so với tháng 6/2020. Tiêu thụ phôi thép đạt hơn 1,5 triệu tấn, giảm 13,5% so với tháng 5. Trong đó, phôi thép xuất khẩu chỉ đạt hơn 110.000 tấn, giảm gần 67% so với cùng kỳ năm 2020 cùng với đó là hàng tồn kho của các doanh nghiệp ở mức cao.
Chính vì lượng tiêu thụ trong nước giảm, xuất khẩu thép sẽ là giải pháp tốt nhất để tiếp tục duy trì sản xuất, đảm bảo công việc cho lao động cũng như mang lại nguồn thu cho doanh nghiệp và đất nước trong bối cảnh đại dịch Covid – 19 diễn ra hoành hành.
Hiện nay, Hiệp hội Thép Việt Nam cùng các doanh nghiệp đã có văn bản chỉ ra khó khăn khi triển khai tăng giảm thuế. Đồng thời, Hiệp hội cũng kiến nghị Bộ Tài chính xem xét không điều chỉnh tăng thuế với xuất khẩu phôi thép và không giảm thuế với nhập khẩu thép thành phẩm.
Huy Thu
