Chính phủ ưu tiên kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng hai con số

Ngân sách chia sẻ khó khăn, hướng tới giảm chi phí cho doanh nghiệp

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục có chuyển biến tích cực. Nhiều chỉ tiêu đạt kết quả khá, hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì đà tăng trưởng, thương mại quốc tế ghi nhận dấu mốc mới.

Trong 10 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.010,55 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD. Riêng tháng 10, cán cân thương mại ghi nhận mức xuất siêu trên 7,3 tỷ USD. Kết quả này cho thấy hoạt động thương mại tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.

Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng trưởng, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,5%. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt 19,54 triệu lượt trong 10 tháng, tương đương 78% kế hoạch năm.

Thu ngân sách nhà nước đạt gần 2,45 triệu tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán năm. Cơ cấu thu nội địa tiếp tục chuyển biến tích cực, trong đó thu từ đất chiếm khoảng 21%.

Hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài cũng ghi nhận kết quả khả quan. Vốn FDI đăng ký trong 10 tháng đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng trên 13%.

Đối với đầu tư công, tổng vốn giải ngân đạt 720,5 nghìn tỷ đồng, bằng 75,4% kế hoạch. So với cùng kỳ, số vốn giải ngân tăng gần 230 nghìn tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân tăng 21%.

Công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng tiếp tục được triển khai. Đến nay, các cơ quan chức năng đã xử lý vướng mắc cho 2.982 dự án với tổng vốn đầu tư gần 2,2 triệu tỷ đồng, quy mô gần 94.100 ha. Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, cả nước đang triển khai 947 dự án với quy mô gần 911.000 căn, trong đó 55.600 căn đã hoàn thành.

Dù nhiều chỉ tiêu ghi nhận kết quả tích cực, áp lực lạm phát vẫn là vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ. CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57%, đặt ra yêu cầu thận trọng trong điều hành giá cả, lãi suất, tỷ giá và các chính sách hỗ trợ nền kinh tế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: “Chính phủ quyết tâm, kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; tập trung củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, trước hết là kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đã đề ra, đặc biệt quan tâm và ưu tiên cao nhất cho mục tiêu kiểm soát lạm phát trong 2 tháng cuối năm”.

Theo Thủ tướng, tăng trưởng cao phải đi cùng ổn định giá cả để thành quả phát triển được lan tỏa đến nền kinh tế và người dân. “Nếu chúng ta tăng trưởng cao nhưng không kiểm soát được lạm phát, không giữ được ổn định giá cả thì những thành quả tăng trưởng không lan toả được tới nền kinh tế và tới người dân”, Thủ tướng nêu rõ.

Để hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và góp phần bình ổn giá cả, Chính phủ tiếp tục sử dụng các công cụ tài khóa và tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt.

Trong 10 tháng, tổng giá trị miễn, giảm và gia hạn thuế, phí để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đạt khoảng 366.600 tỷ đồng. Từ ngày 1/11/2026, giá điện được điều chỉnh giảm 2% sau khi đánh giá tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Chính sách thuế đối với xăng dầu cũng được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ người tiêu dùng. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại được giảm về 0% trong thời gian từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Theo báo cáo tại phiên họp, biện pháp này giúp giá xăng trong nước giảm từ 1.575-1.804 đồng/lít, đồng thời làm giảm thu ngân sách khoảng 7.672,5 tỷ đồng.

Thủ tướng khẳng định ngân sách nhà nước cần chia sẻ khó khăn với nền kinh tế trong bối cảnh phải ưu tiên kiểm soát lạm phát và ổn định giá cả. “Nhưng vì mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả, ổn định kinh tế vĩ mô thì ngân sách nhà nước phải có trách nhiệm chia sẻ với nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành linh hoạt lãi suất và tỷ giá, góp phần ổn định giá trị đồng tiền. Hệ thống ngân hàng cần tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, hướng tới giảm mặt bằng lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực ưu tiên.

Việc giảm chi phí vốn có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu thị trường và yêu cầu duy trì sản xuất đặt ra áp lực lớn. Cùng với chính sách tín dụng, Chính phủ yêu cầu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, rà soát hiệu quả các dự án đầu tư công và triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.

Điều chuyển vốn đầu tư công, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Trong hai tháng cuối năm, giải ngân đầu tư công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ đặt ra. Với kết quả đạt 75,4% kế hoạch sau 10 tháng, các bộ, ngành và địa phương cần tập trung xử lý những dự án chậm tiến độ, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục dự án, kiên quyết điều chuyển vốn từ những dự án triển khai chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt. Việc bố trí vốn cần tập trung vào các công trình hạ tầng thiết yếu, có khả năng tạo tác động lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với các dự án xây dựng trụ sở tại địa phương, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tối đa việc đầu tư mới để dành nguồn lực cho cao tốc, đường sắt, cảng hàng không và các công trình trọng điểm.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu cương quyết điều chuyển vốn, “nhất là cương quyết với các dự án xây dựng trụ sở ở các tỉnh, thành phố, để tập trung nguồn lực cho các dự án hiệu quả lan tỏa, phục vụ các hạ tầng thiết yếu”.

Bên cạnh nguồn vốn, công tác giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng cần được xử lý kịp thời. Đây là những vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các dự án giao thông, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh phía Nam.

Đối với hoạt động xuất khẩu, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường và khai thác hiệu quả 18 hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Việc thúc đẩy ký kết Hiệp định Thương mại đối ứng với Hoa Kỳ cũng được xác định là nhiệm vụ cần tập trung thực hiện nhằm mở rộng hợp tác và phát triển thương mại cân bằng, bền vững.

Các cơ quan chức năng cần phối hợp tổ chức lại chuỗi cung ứng nông sản, theo dõi sát nhu cầu thị trường trong và ngoài nước để cân đối nguồn hàng. Bộ Công Thương được giao hoàn thiện Nghị định về kinh doanh xăng dầu trong tháng 11/2026 theo hướng cắt giảm khâu trung gian, giảm chi phí lưu thông và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành đúng hạn kế hoạch 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn. Các bộ, ngành tiếp tục phối hợp với Quốc hội hoàn thiện 44 dự án luật, nghị quyết quy phạm pháp luật nhằm thể chế hóa các chủ trương mới.

Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, Chính phủ yêu cầu tập trung hoàn thành chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026, theo dõi diễn biến thị trường bất động sản và kiểm soát nguy cơ tác động tiêu cực đến hệ thống tài chính, ngân hàng. Các chính sách an sinh xã hội cũng cần được triển khai hiệu quả, ưu tiên nhóm yếu thế và các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Với mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiệm vụ điều hành trong hai tháng cuối năm đặt ra yêu cầu đồng thời về kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định vĩ mô và thúc đẩy các động lực tăng trưởng. Tiến độ giải ngân đầu tư công, khả năng giảm chi phí cho doanh nghiệp và hiệu quả khai thác thị trường xuất khẩu sẽ là những nội dung cần được các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện.