Chính phủ tăng cường đối thoại, gỡ vướng cho doanh nghiệp

Hỗ trợ doanh nghiệp bằng những con số cụ thể

Ngày 8/8, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm giải quyết những khó khăn, kiến nghị trong lĩnh vực thuế và hải quan. Đây là một trong các cuộc làm việc chuyên đề được Chính phủ triển khai sau Hội nghị Thường trực Chính phủ gặp gỡ doanh nghiệp ngày 18/7/2026.

Theo Phó Thủ tướng, thuế và hải quan tác động trực tiếp đến chi phí, dòng tiền và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn về thể chế, cải cách hành chính, chuyển đổi số và quản lý rủi ro. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn phản ánh nhiều vướng mắc liên quan đến chính sách thuế và thủ tục hải quan.

Trong lĩnh vực thuế, các vấn đề được doanh nghiệp quan tâm gồm thuế giá trị gia tăng, hoàn thuế, hóa đơn điện tử, thuế thu nhập doanh nghiệp, chính sách đối với doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và nhà thầu nước ngoài. Với hải quan, kiến nghị tập trung vào thủ tục, kiểm tra chuyên ngành, phân loại hàng hóa, mã số và trị giá hải quan, cũng như thời gian thông quan.

Điểm đáng chú ý là qua rà soát, nhiều kiến nghị của doanh nghiệp xuất phát từ quá trình tổ chức thực hiện, cách hiểu và áp dụng quy định chưa thống nhất giữa các cơ quan. Điều này cho thấy cải cách chính sách cần đi cùng với cải cách khâu thực thi, bởi một quy định dù được thiết kế theo hướng thuận lợi nhưng nếu áp dụng không thống nhất vẫn có thể tạo thêm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đạt khoảng 173.600 tỷ đồng, góp phần cải thiện dòng tiền và giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp. Cùng với đó, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế giảm khoảng 51% so với năm 2024, tương đương khoảng 4.400 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cũng tiếp tục mở rộng dịch vụ thuế điện tử, dịch vụ công trực tuyến toàn trình, ứng dụng VNeID, hóa đơn điện tử và các nền tảng số; đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế. Toàn ngành Thuế đã tổ chức 375 lớp tập huấn với hơn 91.000 lượt người tham gia và 500 hội nghị đối thoại với hơn 60.000 lượt người nộp thuế, hiệp hội và doanh nghiệp.

Ở lĩnh vực hải quan, cải cách thủ tục và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh. Việc số hóa chứng từ, triển khai mô hình thông quan tập trung giúp giảm tiếp xúc trực tiếp giữa người khai hải quan và công chức, hướng tới quy trình xử lý thuận lợi, minh bạch hơn. Đến ngày 30/7, ngành Hải quan đã tổ chức 122 hội nghị, hội thảo, tọa đàm đối thoại với doanh nghiệp và trực tiếp hỗ trợ 1.917 lượt doanh nghiệp.

Việc xử lý kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp cũng được đẩy nhanh. Theo tổng hợp của VCCI, doanh nghiệp có 53 kiến nghị thuộc 10 nhóm vấn đề; Bộ Tài chính xác định 15 kiến nghị liên quan trực tiếp đến thuế, hải quan và tiếp cận tín dụng thuộc phạm vi quản lý. Đến ngày 31/7/2026, hầu hết các kiến nghị đã được hướng dẫn, giải đáp hoặc tiếp thu trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Đối với các kiến nghị thuộc lĩnh vực thuế, đến ngày 31/7, Bộ Tài chính đã ban hành 10 văn bản hướng dẫn, trả lời doanh nghiệp, hiệp hội. Trong lĩnh vực hải quan, Bộ đã hoàn thành 100% việc nghiên cứu, xử lý các kiến nghị thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao theo yêu cầu của Chính phủ.

Từ tháo gỡ chính sách đến xử lý từng vướng mắc

Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh trọng tâm hiện nay không chỉ là ban hành thêm chính sách mà phải bảo đảm chính sách được thực thi thống nhất và các vướng mắc được xử lý đến cùng. Hỗ trợ doanh nghiệp cần được thể hiện bằng những kết quả cụ thể: hồ sơ được giải quyết đúng hạn, thủ tục được rút ngắn và chi phí được cắt giảm.

Theo đó, các cơ quan thực thi được yêu cầu tuân thủ bốn nguyên tắc: áp dụng đúng pháp luật, đúng thẩm quyền và thống nhất; doanh nghiệp chỉ cung cấp một thông tin một lần, cơ quan nhà nước chủ động khai thác, chia sẻ dữ liệu; tăng cường quản lý theo rủi ro, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt; đồng thời mỗi kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Đối với các vướng mắc thuộc thẩm quyền Bộ Tài chính, yêu cầu đặt ra là khẩn trương xử lý hoặc ban hành hướng dẫn trước ngày 31/8/2026. Các nhóm vấn đề được yêu cầu rà soát gồm hoàn thuế giá trị gia tăng, hóa đơn điện tử, chi phí được trừ, ưu đãi thuế và giao dịch liên kết. Trong lĩnh vực hải quan, cần tiếp tục xử lý các vướng mắc về thông quan, quản lý rủi ro, doanh nghiệp chế xuất, kho ngoại quan và kiểm tra chuyên ngành.

Ngoài ra, các cơ quan Thuế, Hải quan và địa phương không được yêu cầu doanh nghiệp bổ sung thành phần hồ sơ, điều kiện, thủ tục ngoài quy định; không yêu cầu cung cấp lại dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có. Đồng thời, phải công khai đầu mối, tiến độ và lý do chậm xử lý; người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy hoặc gây phiền hà cho doanh nghiệp.

Về phía doanh nghiệp, Chính phủ đề nghị thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, hải quan, khai báo trung thực, lưu giữ chứng từ, sử dụng hóa đơn và dịch vụ điện tử đúng quy định, đồng thời chủ động chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực tuân thủ. Các trường hợp bị yêu cầu hồ sơ ngoài quy định, chậm xử lý không có lý do hoặc có biểu hiện gây phiền hà, nhũng nhiễu cần được phản ánh để cơ quan chức năng xử lý.

Bộ Tài chính xác định tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, hải quan theo hướng tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ; đẩy mạnh cải cách thủ tục, chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý. Cùng với đó là nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường đối thoại và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế, hải quan.

Thời gian tời, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, hải quan theo hướng tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường động lực đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, chủ động rà soát, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và quy trình nghiệp vụ trong lĩnh vực thuế, hải quan…

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý thuế và hải quan, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ số, mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, triển khai hiệu quả hóa đơn điện tử, eTax Mobile, mô hình thông quan tập trung và các nền tảng số phục vụ thực hiện thủ tục hành chính.

Khẩn trương hoàn thiện Đề án thống nhất đầu mối kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải XNC theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Thứ tư, nâng cao chất lượng phục vụ và đồng hành cùng doanh nghiệp, người dân, tăng cường đối thoại, tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật, hướng dẫn và giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, hải quan; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thu, chống thất thu, gian lận thương mại và gian lận thuế…