Chìa khóa phát triển bền vững ngành nông nghiệp

Cụ thể như HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Hòa Lộc (Bến Tre) đã xây dựng mô hình sản xuất chôm chôm hữu cơ, áp dụng quy trình canh tác không sử dụng hóa chất, thay bằng phân hữu cơ và vi sinh, giúp sản phẩm đạt chứng nhận hữu cơ của Mỹ (USDA) và châu Âu (EU Organic), xuất khẩu sang Hà Lan và Canada với giá trị cao hơn 20-30% so với sản phẩm thông thường.

Hay như HTX Tân Bình (Đồng Tháp) sản xuất lúa theo hướng xanh, tái chế phụ phẩm rơm rạ thành giá thể hữu cơ, hoặc HTX cà phê Bích Thao (Sơn La) ứng dụng chế biến khép kín, phơi nhà kính, đạt chuẩn OCOP 5 sao và xuất khẩu 97% sản lượng sang các thị trường khó tính như Đức, Mỹ, Nhật Bản… khoảng 70% HTX nông nghiệp trong vùng nguyên liệu thí điểm đã áp dụng ít nhất một hình thức công nghệ số.

Ông Trần Thanh Dũng Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Kiên Giang cho biết, nhiều ngành, nhiều địa phương đã xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và đạt kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Hệ thống chính sách, pháp luật hỗ trợ cho kinh tế tập thể được quan tâm xây dựng và từng bước hoàn thiện. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và nhất là sự trỗi dậy của CMCN 4.0 thì chuyển đổi số trong nông nghiệp là xu hướng tất yếu, là “chìa khóa” cho phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam.

Tham luận trong diễn đàn, báo cáo của ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, thời gian qua bám sát chủ trương, các Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về KTTT và HTX, NHNN đã xác định khu vực KTTT nói chung và HTX nói riêng là một trong những đối tượng ngành ngân hàng ưu tiên đầu tư tín dụng, chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp mở rộng tín dụng, hỗ trợ HTX phát triển nói chung và chuyển đổi sản xuất theo hướng bền vững nói riêng.

NHNN đã hoàn thiện các quy định, định hướng về ngân hàng xanh và tín dụng xanh phù hợp với những mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững. Nhiều cơ chế, chính sách tiền tệ, tín dụng ưu đãi có đối tượng thụ hưởng là HTX hoạt động trong cả lĩnh vực nông nghiệp và phi nông nghiệp như: Quy định mức cho vay không có tài sản đảm bảo (TSBĐ) từ 100 triệu đến 3 tỷ đồng tùy theo đối tượng các nhân, hộ gia đình, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; Mức cho vay không có TSBĐ lên đến 70% - 80% giá trị phương án sản xuất kinh doanh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, chuỗi giá trị nhằm khuyến khích hỗ trợ khách hàng phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững.

Đồng thời có chính sách xử lý nợ đặc thù trong trường hợp khách hàng gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, thiên tai dịch bệnh trên phạm vi rộng (cơ cấu nợ giữ nguyên nhóm nợ; khoanh nợ); Chính sách giảm lãi suất cho vay với mức tối thiểu 0,2%/nămso với lãi suất của các khoản cho vay cùng loại và có thời hạn tương ứng khi khách hàng mua bảo hiểm trong nông nghiệp.

Song hành với đó, NHNN đã chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn của HTX. Từ việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn, linh hoạt trong việc áp dụng cơ chế bảo đảm tiền vay, đa dạng hóa các chương trình, sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù loại hình HTX; Đẩy mạnh triển khai chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp tại các tỉnh, thành phố; tổ chức các Hội nghị tín dụng chuyên đề, trong đó khu vực KTTT, HTX để kịp thời nắm bắt và tháo gỡ các khó khăn vướng mắc trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Tính đến hết tháng 1/2025, có 35 TCTD tham gia cho vay đối với HTX, liên hiệp HTX với dư nợ đạt 6.428 tỷ đồng. Bên cạnh dư nợ cho vay chủ thể là HTX, LHHTX nêu trên, các TCTD còn cho vay đối với các cá nhân, hộ gia đình là thành viên HTX để đáp ứng nhu cầu sản xuất của HTX, LHHTX. Theo đó, tín dụng của ngành ngân hàng phục vụ hoạt động SXKD của HTX có thể cao hơn nhiều, dưới hình thức khoản vay của cá nhân thành viên HTX.

Theo thống kê của NHNN, đến cuối tháng 1/2025 dư nợ cho vay đối với cá nhân, hộ gia đình hoạt động sản xuất kinh doanh trong khu vực nông nghiệp, nông thôn là 2,51 triệu tỷ đồng chiếm 68,03% tổng dư nợ nông nghiệp, nông thôn.