Bình minh của kỷ nguyên công nghệ tư nhân

Lịch sử kinh tế thế giới từng chứng minh rằng, những cuộc cách mạng công nghiệp thực thụ chỉ bùng nổ khi tri thức khoa học thoát khỏi những ngăn kéo thư viện để bước vào quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Năm 2025, Việt Nam đang chứng kiến một bước ngoặt tương tự.

Khoa học công nghệ không còn là một khái niệm trừu tượng hay những dự án tiêu tốn ngân sách, mà đã trở thành huyết mạch chảy trong huyết quản của nền kinh tế thị trường. Ở đó, khu vực tư nhân không chỉ đóng vai trò là bên thụ hưởng, mà đã vươn lên trở thành người cầm lái, dẫn dắt toàn bộ chu kỳ tăng trưởng dựa trên chất xám.

Sự thay đổi về tư duy bắt nguồn từ một cuộc cải cách bộ máy mang tính lịch sử. Việc hợp nhất các cơ quan quản lý công nghệ và thông tin truyền thông vào đầu năm 2025 đã xóa bỏ những vách ngăn vô hình, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong quản trị số. Khi thể chế không còn là những mảnh ghép rời rạc, doanh nghiệp tư nhân lập tức tìm thấy một điểm tựa vững chắc.

Hàng loạt đạo luật chuyên ngành từ trí tuệ nhân tạo đến sở hữu trí tuệ được thông qua đã phát đi một thông điệp mạnh mẽ là Nhà nước kiến tạo môi trường, còn doanh nghiệp là chủ thể thực hiện. Chính sự minh bạch và đồng bộ này đã kích hoạt nguồn vốn khổng lồ đang chảy trong dân cư và các tập đoàn, biến chúng thành nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển.

Nhìn vào bức tranh toàn cảnh, chúng ta thấy một sự dịch chuyển đầy logic. Những lĩnh vực đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng chấp nhận rủi ro cao như robot, blockchain hay thiết bị bay không người lái vốn không phải là thế mạnh của các mô hình hành chính truyền thống.

Ngược lại, đó lại là mảnh đất màu mỡ để các doanh nghiệp tư nhân vẫy vùng. Bản chất của khu vực tư nhân là sự nhạy bén với thị trường; họ nghiên cứu cái mà xã hội cần chứ không phải cái mà họ có. Nhờ vậy, chu trình từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại được rút ngắn tối đa, tạo ra giá trị gia tăng tức thì cho nền kinh tế.

Con số doanh thu kỷ lục của ngành khoa học công nghệ trong năm qua là minh chứng đanh thép nhất cho sức mạnh này. Khi doanh thu toàn ngành chạm mốc 5,5 triệu tỷ đồng, người ta thấy bóng dáng của các tập đoàn công nghệ lớn và cả những doanh nghiệp nhỏ và vừa trong từng mắt xích.

Việc doanh nghiệp tư nhân chiếm tới hơn 98% số lượng doanh nghiệp khoa học công nghệ được cấp chứng nhận đã phản ánh một sự thật khách quan là nội lực của nền kinh tế hiện nay nằm ở khả năng tự đổi mới của khu vực dân doanh.

Chúng ta đang dần xa rời mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác tài nguyên hay nhân công giá rẻ, để tiến tới một nền kinh tế mà ở đó, lợi nhuận được sinh ra từ những thuật toán và dây chuyền tự động hóa.

Sức sống của chu kỳ tăng trưởng này còn được nuôi dưỡng bởi một hệ sinh thái khởi nghiệp đầy khát vọng. Với khoảng 4.000 startup đang hoạt động, Việt Nam không chỉ là một thị trường tiêu thụ công nghệ mà đã trở thành một xưởng đúc đổi mới sáng tạo của khu vực. Các quỹ đầu tư mạo hiểm đổ về đây không chỉ vì lợi nhuận, mà vì họ nhìn thấy một thế hệ doanh nhân công nghệ mới đầy bản lĩnh.

Việc pháp luật hóa các loại hình tài sản mới như tài sản số đã mở ra một chương mới cho niềm tin kinh doanh. Khi các giá trị vô hình được bảo hộ và thừa nhận, doanh nghiệp sẽ không còn ngần ngại trong việc dồn toàn lực cho những dự án dài hơi mang tính đột phá.

Sự cộng hưởng giữa dòng vốn FDI công nghệ cao và nội lực tư nhân trong nước cũng tạo nên một hiệu ứng lan tỏa sâu sắc. Các tập đoàn đa quốc gia mang đến tiêu chuẩn toàn cầu, còn doanh nghiệp nội địa cung cấp sự thích nghi và khả năng cung ứng linh hoạt.

Sự giao thoa này không chỉ nâng tầm vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới mà còn đào tạo ra một đội ngũ nhân lực chất lượng cao, những người sẽ tiếp tục dẫn dắt làn sóng đổi mới trong những thập kỷ tới.

Khép lại năm 2025, có thể khẳng định rằng khoa học công nghệ đã tìm thấy đúng bệ phóng của mình. Khi khu vực tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm, mọi nguồn lực xã hội sẽ được tối ưu hóa để phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững.

Một chu kỳ tăng trưởng mới đã thực sự bắt đầu, không phải bằng những khẩu hiệu, mà bằng sức sáng tạo mãnh liệt của hàng triệu doanh nghiệp đang nỗ lực mỗi ngày vì một Việt Nam hùng cường dựa trên tri thức.