Những vụ hỏa hoạn nghiêm trọng gây mất mát, đau thương quá lớn cho các gia đình có người thương vong, trở thành nỗi ám ảnh lâu dài đối với xã hội. Không có phép màu xảy ra trong những vụ cháy vừa qua tại TP. Hà Nội. Và, bài học cũ vẫn gây ra những nỗi đau mới.
Hiện trường vụ cháy ngôi nhà số 207 phố Định Công Hạ khiến 4 người thiệt mạng
Chưa đầy 1 tháng sau vụ cháy kinh hoàng ở phố Trung Kính (Cầu Giấy) ngày 24/5, khiến 14 người tử vong thương tâm, ngày 16/6, tại khu vực tầng 4 của ngôi nhà số 207 phố Định Công Hạ (phường Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội) tiếp tục xảy ra hỏa hoạn nghiêm trọng khiến 4 người tử vong trong sự bàng hoàng, xót xa của người dân cả nước.
Có lẽ, không riêng sự cố hỏa hoạn nghiêm trọng này mới khiến người ta phải giật mình. Còn nhớ thời điểm tháng 9/2023, vụ cháy chung cư mini Khương Hạ khiến 56 người tử vong là một thảm hoạ kinh hoàng vẫn chưa hết tính thời sự. Chưa đầy 1 năm sau, hai vụ cháy liên tiếp đã khiến hàng chục sinh mạng người bỗng chốc bị cướp đi. Sau mỗi một sự cố xảy ra, chúng ta đều rút ra những bài học. Bài học lần nào cũng đau xót nhưng có những nguyên nhân vẫn lặp lại. Vì đâu?
Khi những tranh luận trái chiều của dư luận về công tác cấp phép phòng cháy, chữa cháy đối với karaoke, nhà trọ, chung cư mi ni… chưa lắng xuống thì sự cố cháy nổ lại xảy ra. Tuy nhiên, những cái chết thương tâm dường như vẫn chưa đủ cảnh tỉnh cộng đồng cũng như công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng, chống cháy nổ. Để hôm nay, xã hội lại phải rơi nhiều nước mắt khi nhận thêm tin dữ về hỏa hoạn và những cái chết đầy oan uổng của những sinh linh vô tội trên phố Định Công Hạ.
Thực tế, khi sự cố cháy nổ xảy ra mới xem xét nguyên nhân, quy trách nhiệm. Cháy nhà ở một vài địa phương thì các địa phương khác mới quan tâm đến công tác phòng chống cháy nổ. Đáng buồn là khi quy trách nhiệm lại có tình trạng đổ lỗi, trên đổ lỗi cho dưới là không chấp hành, dưới đổ lỗi cho trên là không hướng dẫn. Người dân cho là chính quyền không quan tâm, chính quyền cho là người dân không chấp hành. Hãy dừng đổ lỗi để truy xét trách nhiệm rõ hơn, nhận trách nhiệm nghiêm túc hơn, từ đó mới có thể tìm ra giải pháp phù hợp hơn.
Sẽ có nhiều cái “giá như” được đặt ra…, giá như chính những nạn nhân không chủ quan với sinh mạng của chính mình, giá như họ ý thức được những nguy cơ mà cổ nhân từng cảnh báo về những tai họa “thủy, hỏa, đạo, tặc” có thể ập đến bất cứ lúc nào; giá như chủ sở hữu chung cư này coi trọng việc đảm bảo an toàn cho những người sinh sống trong chung cư trước những nguy cơ “thủy, hỏa, đạo, tặc”; giá như cơ quan quản lý nhà nước nghiêm khắc hơn trong công tác cấp phép xây dựng; cấp phép phòng cháy, chữa cháy; giá như an ninh trật tư, an toàn được đảm bảo tốt hơn; và có lẽ vẫn còn những “giá như” muộn màng và đáng tiếc… sau sự cố này.
Phòng cháy, chữa cháy là bài học không mới, nhưng thực tế hỏa hoạn vẫn tiềm ẩn từng giờ. Vấn đề đặt ra là ý thức của người dân trong phòng hỏa còn thấp; nhận thức về công tác phòng cháy chữa cháy của những người đứng đầu các cơ sở còn chủ quan, lơ là, thậm chí coi thường kỷ cương pháp luật. Những vụ hỏa hoạn vừa qua thường để lại hậu quả nặng nề, vì là nơi tập trung đông người, khó thoát hiểm. Thế nhưng, thật đáng lo ngại khi có nhiều chủ đầu tư nhà cao tầng lại phớt lờ các tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy.
“Nước xa không cứu được lửa gần”; “phòng hỏa hơn cứu hỏa”. Đến lúc, cơ quan quản lý không thể dung túng cho những trường hợp sai phép, vi phạm an toàn phòng cháy chữa cháy. Không thể chỉ phạt rồi cho hợp thức hóa sai phạm. Cần thường xuyên kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy ở cơ sở, kiên quyết đình chỉ hoạt động, xử lý nghiêm nếu phát hiện không bảo đảm an toàn.
Các cấp, ngành, địa phương cần đẩy mạnh thực hiện công tác phòng cháy, phát huy hiệu quả phòng cháy chữa cháy tại chỗ; tuyên truyền nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy trong đời sống nhân dân, cơ quan, doanh nghiệp; đưa giáo dục kỹ năng phòng cháy chữa cháy vào nhà trường... để hình thành ý thức mỗi cá nhân biết chủ động bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
“Rà soát” là cụm từ được nhắc đến và sử dụng nhiều sau mỗi sự cố vừa qua. Thế nhưng, không biết rồi tới đây có tìm ra sai sót nào không trong quản lý, cấp phép xây dựng? Không biết sau những thảm họa cháy lớn, có còn tồn tại những hạn chế, lỗ hổng trong công tác cấp phép, quản lý về xây dựng và phòng cháy chữa cháy cho các loại hình nhà dân, chung cư mini, nhà trọ nhiều tầng... hiện nay hay không?
Song có một thực tế là không thể cứ để mãi xảy ra thảm họa và càng không thể cứ để “mất bò, rồi mới lo làm chuồng”. Làm sao, chúng ta không phải chạy theo đuôi mỗi vụ cháy để khắc phục, sữa chữa? Điều đó đòi hỏi ý thức của người dân phải được nâng lên nhưng rất quan trọng vẫn phải là việc nêu cao trách nhiệm, quy trách nhiệm cho các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, khi vẫn để những đơn vị quản lý trên địa bàn không đáp ứng điều kiện quy định về phòng cháy chữa cháy hoạt động. Nếu không quyết liệt, thảm họa đau lòng từ những vụ cháy lớn kinh hoàng vẫn có thể sẽ không chấm dứt.
Để hạn chế những thiệt hại về người và tài sản do cháy nổ gây ra, thời gian qua, các quận huyện trên địa bàn TP Hà Nội đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, tập huấn, hội thi nhằm nâng cao kỹ năng, kiến thức về phòng cháy, chữa cháy cho người dân. Mới đây, quận Hoàng Mai đã tổ chức thành công Hội thi nghiệp vụ chữa cháy và cứu nạn c
Hạ tầng phòng cháy và chữa cháy đóng vai trò quan trọng trong kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cần được đầu tư đồng bộ, từng bước hiện đại góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Từ thực trạng cháy nổ, hỏa hoạn với những diễn biến phức tạp, gây hậu quả thiệt hại vô cùng lớn cả về vật chất và tinh thần, thậm chí là tính mạng con người. Các cơ quan chức năng luôn chỉ đạo quyết liệt trong công tác ngăn ngừa, phòng chống, kiểm tra, giám sát, xử lý những cơ sở vi phạm an toàn phòng cháy, chữa cháy. Tuy nhiên, tại quận Long Biên (Hà Nội) vẫn tồn tại nhiều công trình vi phạm.
Theo các chuyên gia, nếu xảy ra chập điện hoặc tiếp xúc gần nguồn lửa thì xe điện và xe động cơ đốt trong có nguy cơ cháy như nhau, nhưng thực tế là chữa cháy xe điện khó hơn xe xăng rất nhiều. Pin lithium được dùng phổ biến cho các dòng xe đạp, xe máy điện hiện nay, nếu xảy ra cháy sẽ rất khó dập tắt bằng những bình chữa cháy thông thường, nếu dùng nước để chữa cháy còn có thể gây nổ.
Mới đây, Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) đã có công văn yêu cầu các Cục QLTT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường kiểm tra, xử lý những vi phạm liên quan tới các mặt hàng phòng cháy chữa cháy.
Hiện nay, trên cả nước ta có trên 3.500 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH). Việc thành lập Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, quy tụ, gắn kết và lan tỏa, góp phần hỗ trợ thúc đẩy phát triển sản xuất các phương tiện PCCC và CNCH, phát triển công nghiệp PCCC và CNCH tại Việt Nam.
