Áp lực chính sách và cuộc đua giá trị trong ngành gỗ

Xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Indonesia suy giảm; Nga kéo dài thời gian áp thuế xuất khẩu cao đối với gỗ nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước; trong khi đó, Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 17 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ, bất chấp không ít rào cản kỹ thuật và áp lực cạnh tranh. Những diễn biến này cho thấy ngành gỗ toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu sâu, nơi yếu tố giá trị gia tăng, tính bền vững và khả năng thích ứng thị trường ngày càng giữ vai trò quyết định.

Xuất khẩu đồ nội thất gỗ Indonesia suy giảm, thị trường phân hóa rõ nét

Theo số liệu thống kê, trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Indonesia đạt khoảng 1,3 tỷ USD, giảm 5,5% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 115,3 triệu USD, giảm 10,7% so với cùng kỳ năm trước. Mức sụt giảm này phản ánh rõ những khó khăn chung của ngành nội thất gỗ trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn chưa phục hồi mạnh.

Xuất khẩu tới các thị trường chủ lực đều ghi nhận xu hướng giảm. Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất, song kim ngạch chỉ đạt hơn 708 triệu USD trong 11 tháng, giảm 7,1% và kéo tỷ trọng xuống còn 55,4%. Các thị trường truyền thống khác như Nhật Bản, Hà Lan, Bỉ và Pháp cũng đồng loạt suy giảm, trong đó xuất khẩu sang Pháp giảm tới gần 16%, cho thấy nhu cầu tại châu Âu vẫn ở mức thấp.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn ảm đạm khi một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Xuất khẩu đồ nội thất gỗ của Indonesia sang Anh tăng hơn 9%; Ma-lai-xi-a tăng gần 38%; Thụy Điển tăng gần 47%; đặc biệt xuất khẩu sang Bồ Đào Nha tăng hơn 240%. Sự phân hóa này cho thấy các doanh nghiệp Indonesia đang nỗ lực tìm kiếm và mở rộng các thị trường ngách nhằm bù đắp sự suy giảm tại các thị trường truyền thống.

Những diễn biến trên phản ánh thách thức chung của ngành đồ nội thất gỗ toàn cầu: áp lực cạnh tranh gay gắt, nhu cầu chưa ổn định và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc tại các thị trường phát triển.

Nga kéo dài thuế xuất khẩu gỗ, tái định hình dòng chảy nguyên liệu

Một diễn biến đáng chú ý khác trên thị trường gỗ thế giới là việc Nga quyết định gia hạn chính sách áp thuế xuất khẩu cao đối với một số sản phẩm lâm nghiệp đến hết năm 2028. Chính sách này áp dụng cho các loại ván gỗ lá kim, ván gỗ lá rộng quý hiếm và gỗ hộp, với mức thuế suất 10% kèm ngưỡng thuế tối thiểu tính theo mét khối.

Việc kéo dài thời gian áp thuế cho thấy Nga tiếp tục ưu tiên bảo vệ nguồn nguyên liệu trong nước và thúc đẩy chế biến sâu, thay vì xuất khẩu thô. Trong bối cảnh nhu cầu quốc tế đối với sản phẩm lâm nghiệp của Nga vẫn ở mức cao, chính sách này được xem là công cụ nhằm kiểm soát chặt chẽ xuất khẩu, hạn chế tình trạng khai thác và xuất khẩu gỗ trái phép.

Thực tế, các cơ quan chức năng Nga đã tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các vụ vi phạm liên quan đến xuất khẩu gỗ, cho thấy sự quyết liệt trong quản lý tài nguyên rừng. Việc duy trì thuế xuất khẩu cao không chỉ giúp ổn định nguồn cung nội địa mà còn góp phần tái định hình dòng chảy nguyên liệu gỗ trên thị trường quốc tế, tạo thêm áp lực lên các quốc gia nhập khẩu phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga.

Xuất khẩu gỗ Việt Nam vượt mốc 17 tỷ USD, cơ cấu thị trường chuyển dịch

Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam năm 2025 ghi nhận kết quả tích cực. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 17,2 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm 2024, lần đầu tiên vượt mốc 17 tỷ USD. Riêng tháng 12/2025, xuất khẩu đạt 1,66 tỷ USD, tăng mạnh so với tháng trước và cùng kỳ năm trước.

Động lực tăng trưởng đến từ nỗ lực đa dạng hóa thị trường và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, đạt gần 9,5 tỷ USD, tăng 4,4% dù tỷ trọng giảm nhẹ. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng mạnh hơn 23%, nâng tỷ trọng lên 12,5%, cho thấy dư địa mở rộng tại các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và thiết kế.

Xuất khẩu sang Trung Quốc, Canada và Anh duy trì đà tăng trưởng ổn định, trong khi xuất khẩu sang một số thị trường như Hàn Quốc, Ấn Độ và Pháp lại sụt giảm do nhu cầu yếu và chính sách nhập khẩu thắt chặt. Sự dịch chuyển này cho thấy cơ cấu thị trường xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam đang điều chỉnh theo hướng bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Với kết quả đạt được trong năm 2025, triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực. Việc thích ứng với các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững, cùng xu hướng chuyển dịch từ gia công sang sản phẩm tự thiết kế, được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao biên lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Trái ngược với bức tranh tăng trưởng chung, thị phần đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam tại thị trường Hàn Quốc trong 11 tháng năm 2025 lại thu hẹp. Việt Nam vẫn là nhà cung cấp lớn thứ hai, song lượng và trị giá xuất khẩu đều giảm, kéo tỷ trọng theo lượng từ 12,6% xuống còn 11,2%.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục gia tăng thị phần nhờ lợi thế giá thành, chiếm hơn 83% tổng lượng nhập khẩu đồ nội thất gỗ của Hàn Quốc. Áp lực cạnh tranh từ hàng giá rẻ khiến nhiều mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như nội thất phòng ngủ, phòng khách và phòng ăn bị thu hẹp thị phần đáng kể.

Diễn biến này cho thấy, trong bối cảnh thị trường Hàn Quốc có xu hướng cạnh tranh về giá, các doanh nghiệp Việt Nam cần rà soát lại danh mục sản phẩm, tối ưu hóa chi phí sản xuất và đầu tư nhiều hơn vào thiết kế, tiêu chuẩn bền vững để tạo sự khác biệt. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, giá trị gia tăng, thiết kế và tính bền vững sẽ tiếp tục là trụ cột quyết định vị thế của ngành gỗ Việt Nam trên thị trường quốc tế.