AI sẽ là chất xúc tác then chốt của nền kinh tế Việt Nam

Báo cáo “Nền kinh tế AI Việt Nam 2025” do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Tập đoàn Tư vấn Boston Consulting Group (BCG) vừa công bố.

Báo cáo Nền kinh tế AI của Việt Nam là kết quả hợp tác hiệu quả của NIC - JICA và BCG, là tài liệu đầu tiên cung cấp một bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế AI tại Việt Nam, cung cấp một số kinh nghiệm, bài học quốc tế để phát triển AI và phân tích cơ hội trong những ngành kinh tế trọng điểm, đề xuất các trụ cột phát triển cho nền kinh tế AI.

Ông Vũ Quốc Huy - Giám đốc NIC, nhấn mạnh, Việt Nam đang ở thời điểm bước ngoặt khi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu. Những công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và dữ liệu lớn đang mở ra những cơ hội phát triển chưa từng có. Trong đó, AI đóng vai trò trung tâm, với giá trị đóng góp toàn cầu dự báo đạt 5.000 tỷ USD vào năm 2030.

Báo cáo nhấn mạnh, AI sẽ là chất xúc tác then chốt của nền kinh tế Việt Nam trong thập niên tới. Với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm của kinh tế số lên tới 20%, Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế số phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Dự kiến, quy mô nền kinh tế AI của Việt Nam có thể đạt 120 - 130 tỷ USD vào năm 2040, theo ước tính của BCG.

Ông Kubo Yoshitomo - Trưởng đại diện Văn phòng JICA tại Việt Nam, đánh giá cao sự chủ động và quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển hệ sinh thái AI, đồng thời khẳng định JICA cam kết hỗ trợ dài hạn thông qua chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và hợp tác triển khai thực tế.

Chương trình được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, đây cũng là bước đi cụ thể hóa các chủ trương lớn như Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 193 của Quốc hội về cơ chế đột phá phát triển đổi mới sáng tạo.

Theo Báo cáo, đến năm 2040, AI sẽ trở thành yếu tố cốt lõi trong quá trình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, đóng góp từ 120 - 130 tỷ USD cho nền kinh tế. Theo đó, 2 động lực tăng trưởng chính giúp AI có đóng góp lớn vào kinh tế Việt Nam đến năm 2040 là doanh thu từ tiêu dùng (45 - 55 tỷ USD) thông qua tiêu dùng các sản phẩm, dịch vụ có ứng dụng AI và tiết kiệm 60 - 70 tỷ USD chi phí do tăng năng suất nhờ sử dụng công nghệ.

Bản báo cáo phân tích sâu về hiện trạng nền kinh tế AI của Việt Nam, khái quát thành mô hình và các chi tiết từng lĩnh vực; chỉ ra chiến lược và lộ trình AI với 3 mục tiêu và 5 trụ cột chính, với các lĩnh vực áp dụng AI, hệ sinh thái khởi nghiệp, nhân sự, tài nguyên... Đặc biệt, Báo cáo đưa ra các đề xuất chiến lược quan trọng, thiết thực cũng như tầm nhìn cho hệ sinh thái AI của Việt Nam.

Ông Nguyễn Hoàng Hưng - Giám đốc Công nghệ Viettel AI, nhận định ba lĩnh vực nhiều tiềm năng để ứng dụng AI tại Việt Nam trong giai đoạn ngắn và trung hạn là hành chính công, giáo dục và y tế. Việc đầu tư có trọng tâm vào ba lĩnh vực này sẽ tạo ra bước đột phá trong phát triển doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện đời sống người dân.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 diễn ra mạnh mẽ với những đột phá mới về những công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và dữ liệu lớn đang định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu và làm thay đổi cấu trúc các nền kinh tế. Trong đó, AI đang nổi lên như một động lực trung tâm của cuộc cách mạng này, với quy mô dự báo đóng góp tới 5 nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu vào năm 2030, theo báo cáo của IDC.

Trước cơ hội lịch sử này, Việt Nam quyết tâm không chỉ tham gia, mà còn phải thiết lập một vị thế vững chắc trong lĩnh vực then chốt này, thông qua việc chủ động thúc đẩy hợp tác sâu rộng với các quốc gia, nền kinh tế và các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.