Ả-Rập Xê-Út: Thị trường lớn, dư địa rộng cho doanh nghiệp Việt

Lợi thế nổi bật của quốc gia này đến từ vai trò là một trong những nhà sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới, qua đó tạo nền tảng tài chính vững chắc và khả năng chi tiêu lớn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh toàn cầu đang dần phục hồi sau đại dịch, Ả-Rập Xê-Út tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đồng thời mở ra nhiều cơ hội cho các đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam.

Nền tảng kinh tế vững chắc và định hướng chuyển đổi

Theo Thương vụ Việt Nam tại Ả-Rập Xê-Út, cấu trúc kinh tế của nước này vẫn phụ thuộc đáng kể vào ngành dầu khí, lĩnh vực chiếm gần một nửa GDP và hơn 80% giá trị xuất khẩu. Nhờ nguồn thu lớn từ dầu mỏ, quốc gia này duy trì được cân đối tài khóa ổn định, đồng thời kiểm soát tốt các chỉ số kinh tế vĩ mô, trong đó lạm phát được giữ ở mức thấp, dao động khoảng 2–3% mỗi năm.

Sau đại dịch COVID-19, nền kinh tế ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với mức tăng trưởng nổi bật, đặc biệt trong năm 2022. Đà tăng trưởng này không chỉ đến từ giá năng lượng mà còn phản ánh hiệu quả của các chính sách điều hành kinh tế và đầu tư công quy mô lớn.

Đáng chú ý, nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ, Chính phủ Ả-Rập Xê-Út đã triển khai chiến lược cải cách dài hạn Vision 2030. Đây là một chương trình chuyển đổi toàn diện, hướng tới đa dạng hóa nền kinh tế thông qua phát triển các lĩnh vực mới như tài chính, du lịch, logistics, công nghệ thông tin và nông nghiệp bền vững. Chiến lược này không chỉ tạo ra động lực tăng trưởng mới mà còn kéo theo nhu cầu lớn về hàng hóa, dịch vụ và đầu tư từ bên ngoài.

Song song với quá trình chuyển đổi, quốc gia này cũng đẩy mạnh phát triển hạ tầng, đô thị và các dự án bất động sản quy mô lớn. Điều này góp phần thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu vật liệu xây dựng, thiết bị và sản phẩm tiêu dùng, mở rộng thêm cơ hội cho các nhà xuất khẩu quốc tế.

Cơ hội xuất khẩu và những lưu ý cho doanh nghiệp Việt

Về thương mại, Ả-Rập Xê-Út duy trì quy mô xuất nhập khẩu lớn với mạng lưới đối tác đa dạng, bao gồm nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới. Dù đang từng bước tăng cường sản xuất trong nước, quốc gia này vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất.

Đối với Việt Nam, đây là một thị trường giàu tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh cơ cấu hàng hóa của hai nước có tính bổ trợ. Các nhóm sản phẩm Việt Nam có lợi thế cạnh tranh bao gồm nông sản, thực phẩm, vật liệu xây dựng, dệt may và hàng tiêu dùng.

Trong lĩnh vực nông sản và thực phẩm, các mặt hàng như gạo, cà phê, thủy sản hay hạt điều có nhu cầu ổn định và xu hướng tăng trưởng tích cực. Đây là những sản phẩm phù hợp với thị hiếu tiêu dùng tại Ả-Rập Xê-Út, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhập khẩu lớn của quốc gia này trong bối cảnh điều kiện tự nhiên hạn chế sản xuất nông nghiệp.

Ở lĩnh vực vật liệu xây dựng và nội thất, nhu cầu từ các dự án phát triển hạ tầng và bất động sản tạo dư địa đáng kể cho các sản phẩm như thép, gạch ốp lát, đá xây dựng và đồ trang trí. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng phục vụ các dự án quy mô lớn.

Dệt may và thời trang cũng là một ngành có tiềm năng rõ nét. Thị trường Ả-Rập Xê-Út có nhu cầu cao đối với các sản phẩm phù hợp với văn hóa địa phương, như trang phục truyền thống Abaya và Thobe. Nếu tận dụng tốt lợi thế sản xuất và khả năng tùy biến sản phẩm, doanh nghiệp Việt Nam có thể gia tăng thị phần tại đây.

Quan hệ thương mại song phương giữa hai nước đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong những năm gần đây, với kim ngạch vượt mốc 3 tỷ USD vào năm 2023. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu hàng tiêu dùng, trong khi nhập khẩu các nguyên liệu như chất dẻo và khí hóa lỏng từ Ả-Rập Xê-Út, cho thấy sự bổ sung lẫn nhau trong cơ cấu thương mại.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý đến các yêu cầu kỹ thuật và tập quán kinh doanh. Trước hết là các tiêu chuẩn chất lượng, trong đó quy định về an toàn thực phẩm và chứng nhận Halal được áp dụng rất nghiêm ngặt. Việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn này là điều kiện tiên quyết để hàng hóa có thể thâm nhập thị trường.

Bên cạnh đó, thủ tục hải quan tại Ả-Rập Xê-Út có thể tương đối phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hoặc hợp tác với các đơn vị trung gian có kinh nghiệm để đảm bảo quá trình thông quan thuận lợi.

Về tập quán thương mại, người mua tại đây thường có xu hướng kiểm tra trực tiếp mẫu sản phẩm trước khi ký kết hợp đồng. Phương thức thanh toán phổ biến là thư tín dụng (LC), với thời gian thanh toán có thể kéo dài, đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch tài chính phù hợp. Với những lợi thế sẵn có, các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội để gia tăng xuất khẩu, đặc biệt trong các lĩnh vực thế mạnh như nông sản, vật liệu xây dựng, dệt may và hàng tiêu dùng.