Quan hệ thương mại Việt Nam – Singapore mở rộng chiều sâu hợp tác chuỗi giá trị

Thương mại song phương tăng tốc nhờ liên kết sản xuất và trung chuyển khu vực

Với tổng giá trị trao đổi đạt 4,5 tỷ SGD, tương đương khoảng 3,5 tỷ USD, Việt Nam chính thức duy trì vị trí đối tác thương mại lớn thứ 10 của Singapore, đồng thời nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chiến lược thương mại và đầu tư của quốc đảo này tại Đông Nam Á.

Đáng chú ý, mức tăng trưởng 33,9% so với cùng kỳ năm trước không chỉ phản ánh sự phục hồi thương mại sau giai đoạn biến động toàn cầu mà còn cho thấy xu hướng dịch chuyển sản xuất, logistics và trung chuyển hàng hóa trong khu vực đang tiếp tục tạo lợi thế cho Việt Nam, nơi ngày càng được xem là trung tâm sản xuất mới gắn với mạng lưới thương mại quốc tế do Singapore đóng vai trò điều phối.

Theo số liệu từ cơ quan quản lý doanh nghiệp Singapore, trong tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu của Singapore sang Việt Nam đạt 3,0 tỷ SGD, tăng 13,6% so với cùng kỳ, trong khi chiều ngược lại, nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam đạt 1,6 tỷ SGD, tăng mạnh tới 100,5%, trở thành động lực chính kéo tăng trưởng thương mại song phương.

Mặc dù Singapore vẫn duy trì trạng thái xuất siêu sang Việt Nam với giá trị gần 1,4 tỷ SGD, mức thặng dư này đã giảm đáng kể so với năm trước, cho thấy cán cân thương mại đang dần cân bằng hơn khi năng lực xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục mở rộng cả về quy mô lẫn cơ cấu sản phẩm.

Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu từ Singapore sang Việt Nam phản ánh rõ vai trò trung tâm trung chuyển công nghệ và năng lượng của quốc đảo này. Hai nhóm hàng chủ lực gồm máy móc, thiết bị điện và linh kiện điện tử cùng nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ chiếm tới hơn ba phần tư tổng giá trị xuất khẩu. Trong đó, nhóm máy móc và thiết bị điện đạt gần 1,9 tỷ SGD, tăng mạnh so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu nhập khẩu máy móc phục vụ sản xuất công nghiệp, điện tử và công nghệ cao tại Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao.

Điểm đáng chú ý nằm ở bản chất dòng thương mại là phần lớn hàng điện tử Singapore xuất sang Việt Nam mang tính tạm nhập tái xuất từ nước thứ ba, phản ánh vai trò của Singapore như một trung tâm logistics và phân phối khu vực. Ngược lại, nhóm nhiên liệu và sản phẩm dầu mỏ lại có tỷ lệ giá trị nội địa gần như tuyệt đối, cho thấy Singapore vẫn giữ vai trò nhà cung cấp năng lượng quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa và mở rộng sản xuất.

Ngoài các nhóm chủ lực, nhiều ngành hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực như thiết bị cơ khí, mỹ phẩm và hóa chất, cho thấy xu hướng mở rộng hợp tác thương mại sang các lĩnh vực tiêu dùng và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao hơn.

Việt Nam nâng vị thế trong chuỗi cung ứng, mở rộng không gian hợp tác mới

Ở chiều ngược lại, cơ cấu nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam đang phản ánh rõ nét quá trình chuyển dịch nền kinh tế Việt Nam sang sản xuất công nghệ và chế biến sâu. Nhóm máy móc, thiết bị điện và linh kiện tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với giá trị hơn 657 triệu SGD, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam, cho thấy năng lực sản xuất điện tử của Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Đáng chú ý, nhóm máy móc và thiết bị cơ khí ghi nhận mức tăng trưởng đột biến trên 300%, trở thành tín hiệu rõ ràng cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam không còn chỉ đóng vai trò gia công đơn giản mà đang dần mở rộng sang sản xuất thiết bị công nghiệp và linh kiện kỹ thuật có hàm lượng công nghệ cao hơn.

Bên cạnh đó, các nhóm hàng như thủy tinh công nghiệp, nhiên liệu, vật liệu xây dựng, thiết bị đo lường chính xác, dệt may, nông sản và sản phẩm gỗ tiếp tục duy trì tăng trưởng, phản ánh cấu trúc xuất khẩu đa dạng hơn và khả năng đáp ứng nhiều phân khúc thị trường khác nhau của doanh nghiệp Việt Nam.

Sự gia tăng mạnh mẽ của các nhóm hàng công nghiệp và công nghệ trong thương mại song phương cho thấy mối quan hệ Việt Nam – Singapore đang vượt khỏi mô hình thương mại truyền thống để tiến gần hơn tới hợp tác chuỗi giá trị sản xuất và đổi mới sáng tạo. Singapore đóng vai trò trung tâm tài chính, logistics và kết nối toàn cầu, trong khi Việt Nam ngày càng trở thành cứ điểm sản xuất có khả năng cung ứng quy mô lớn với chi phí cạnh tranh và lực lượng lao động kỹ thuật ngày càng được nâng cao.

Ông Cao Xuân Thắng, Tham tán thương mại Việt Nam tại Singapore cho biết, Thương vụ Việt Nam tại Singapore xác định năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030, do đó Thương vụ sẽ bám sát kế hoạch hành động và chỉ đạo của Bộ Công Thương để triển khai các nhiệm vụ ngay từ những tuần đầu, tháng đầu năm 2026.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn phản ánh bước tiến quan trọng của Việt Nam trong việc hội nhập sâu vào mạng lưới thương mại khu vực. Khi dòng vốn, công nghệ và thương mại ngày càng gắn kết, quan hệ kinh tế Việt Nam – Singapore nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghệ số, logistics thông minh, năng lượng sạch và dịch vụ tài chính, qua đó tạo nền tảng cho một giai đoạn hợp tác kinh tế chất lượng hơn trong những năm tới.