Xuất nhập khẩu Việt Nam trên hải trình vươn tầm thế giới

Bước chuyển mình từ công xưởng đến thương hiệu toàn cầu

Nhìn vào bức tranh kinh tế Việt Nam những năm qua, chúng ta thấy một sự chuyển dịch sâu sắc trong tư duy kinh doanh. Tại Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới (VOIEF) 2025, số liệu về quy mô thị trường thương mại điện tử chạm ngưỡng 31 tỷ USD đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ là thương mại số không còn là kênh bán hàng phụ mà đã trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi.

Việt Nam hiện vững vàng trong Top 3 thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, một vị thế cho phép các doanh nghiệp nội địa trực tiếp chạm tay vào người tiêu dùng toàn cầu mà không cần qua quá nhiều khâu trung gian truyền thống.

Bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, đã nhận định rất sắc sảo rằng đây là thời điểm TMĐT chủ động kiến tạo thị trường. Câu chuyện thành công của ngành hạt điều và trái cây sấy là một minh chứng sống động. Thay vì chấp nhận phận gia công với lợi nhuận thấp, các thương hiệu Việt đã học cách kể chuyện trên các nền tảng như Amazon hay Tmall.

Việc kết hợp hình ảnh lifestyle chuẩn quốc tế với chiến lược đóng gói thông minh đã giúp doanh thu một thương hiệu hạt điều tăng 500% chỉ sau 6 tháng. Đó không chỉ là thành công về con số, đó là sự chiến thắng của tư duy marketing hiện đại trên nền tảng nông sản bản địa chất lượng cao.

Tuy nhiên, sự hào nhoáng của các con số tăng trưởng không làm lu mờ những bài toán quản trị khắt khe. Như ông Trần Quý Hiến từ Ecomstone Vietnam đã nhấn mạnh, các sàn thương mại quốc tế không phải là nơi để bán hàng nhanh hay tận thu ngắn hạn. Đó là đấu trường của sự chuyên nghiệp, nơi đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa từ dữ liệu vận hành đến bảo hộ thương hiệu.

Những doanh nghiệp thất bại thường không phải do sản phẩm kém, mà do thiếu sự chuẩn bị về hạ tầng số và khả năng đọc hiểu hành vi khách hàng quốc tế. Đối với thị trường Trung Quốc, sự minh bạch và câu chuyện thương hiệu rõ ràng còn là điều kiện tiên quyết để người tiêu dùng sẵn sàng chi trả mức giá cao cho hàng nhập khẩu từ Việt Nam.

Tấm hộ chiếu xanh và chìa khóa mở cửa đại dương mới

Trong giai đoạn phát triển mới, bền vững không còn là khẩu hiệu trang trí trên các bản báo cáo thường niên mà đã trở thành vé vào cửa bắt buộc. Khi các thị trường trọng điểm như EU áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon và Quy định chống mất rừng, hàng rào kỹ thuật đã được nâng lên một tầm cao mới.

Doanh nghiệp Việt đứng trước hai lựa chọn: thay đổi để thích nghi hoặc chấp nhận bị loại khỏi cuộc chơi. Bà Betty Pallard, chuyên gia thương mại quốc tế, đã tóm gọn triết lý này bằng một câu nói đầy sức nặng: Chúng ta không chỉ xuất khẩu hàng hóa, chúng ta xuất khẩu sự uy tín.

Sự uy tín đó được cụ thể hóa bằng những hành động quyết liệt của các doanh nghiệp đầu đàn. Điển hình như Simexco trong ngành cà phê, khi họ chủ động số hóa dữ liệu vùng nguyên liệu tới từng hộ nông dân. Việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng và giảm dấu chân carbon không chỉ giúp họ vượt qua những quy định ngặt nghèo của châu Âu mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh tuyệt đối khi đàm phán với các đối tác khó tính tại Hàn Quốc. Chuyển đổi số lúc này không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là nâng cấp toàn diện năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua sự minh bạch và trách nhiệm với môi trường.

Bên cạnh những thị trường truyền thống, năm 2025 cũng đánh dấu sự thức tỉnh đối với thị trường Halal với quy mô dự kiến đạt 10.000 tỷ USD vào năm 2030. Ông Ramlan Bin Osman, Giám đốc Trung tâm Halal Quốc gia, đã chỉ ra rằng Halal chính là quy trình đảm bảo chất lượng từ trang trại đến bàn ăn. Việc các doanh nghiệp snack trái cây Việt Nam đạt chứng nhận này và tăng trưởng hơn 200% tại các nước vùng Vịnh là một tín hiệu cho thấy hàng Việt có khả năng tương thích cực tốt với các tiêu chuẩn chuyên biệt toàn cầu nếu được đầu tư đúng hướng.

Giải pháp thương mại cho doanh nghiệp Việt trong kỷ nguyên mới là một tổ hợp của công nghệ, bản sắc và trách nhiệm. Lợi thế địa lý từ làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu hay chiến lược Trung Quốc +1 chỉ là bệ phóng ban đầu. Để đi xa và bền vững, doanh nghiệp cần chuyển đổi từ niềm tin cá nhân sang niềm tin dựa trên dữ liệu.

Khi chúng ta ngừng bán hàng giá rẻ và bắt đầu bán giá trị cùng niềm tin, cột mốc kim ngạch xuất nhập khẩu 1.000 tỷ USD sẽ không còn là đích đến xa vời mà là kết quả tất yếu của một nền kinh tế đang trưởng thành và đầy tự trọng trên bản đồ thế giới.