Xuất khẩu hạt điều tăng giá trị, mở rộng thị trường

Trung Quốc, Hoa Kỳ giữ vai trò chủ lực

Thị trường hạt điều thế giới trong quý III/2026 chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu thô ở mức cao và nguồn cung có dấu hiệu thắt chặt. Giá các loại hạt điều nhân nguyên hạt nhìn chung ổn định trong quý, sau đó bắt đầu tăng nhẹ vào đầu tháng 10/2026.

Giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đạt 7.082 USD/tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9, giá xuất khẩu bình quân đạt 7.242 USD/tấn, tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 6,7% so với cùng kỳ năm trước.

Diễn biến này giúp giá trị xuất khẩu duy trì tăng trưởng dù sản lượng giảm. Tuy nhiên, tháng 9/2026 ghi nhận tháng thứ ba liên tiếp lượng xuất khẩu đi xuống, với 64.888 tấn, giảm 10,6% so với tháng 9/2025. Áp lực chi phí nguyên liệu và nguy cơ gián đoạn nguồn cung tiếp tục là những vấn đề doanh nghiệp cần theo dõi.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu hạt điều lớn nhất của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026, với 131.463 tấn, tăng 4,6% về lượng và 20,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tỷ trọng của thị trường này trong tổng lượng xuất khẩu hạt điều Việt Nam tăng từ 22,6% lên 24,2%.

Hoa Kỳ đứng thứ hai, với 114.225 tấn, tăng 6,2% về lượng và 8,5% về trị giá. Tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này tăng từ 19,3% lên 21%. Tổng lượng hạt điều xuất khẩu sang Trung Quốc và Hoa Kỳ chiếm 45,2% tổng lượng xuất khẩu của Việt Nam trong kỳ.

Kết quả tại hai thị trường lớn cho thấy nhu cầu vẫn duy trì tích cực, tạo điểm tựa cho hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, tỷ trọng tập trung cao cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp mở rộng thêm thị trường để giảm phụ thuộc vào một số đối tác.

Trong tháng 9/2026, xuất khẩu hạt điều sang Bỉ, Ấn Độ và Ai Cập ghi nhận mức tăng trưởng ba chữ số. Trong 9 tháng, tỷ trọng xuất khẩu sang Đức, Canada, Australia, Tây Ban Nha và Thái Lan cũng tăng.

Ấn Độ là thị trường đáng chú ý khi nhu cầu tiêu thụ nhân điều tăng trong mùa lễ hội. Tại châu Âu, nhu cầu đối với hạt điều nhân tiếp tục được duy trì, tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác các đơn hàng ở phân khúc chất lượng cao.

Dù vậy, nguồn cung nguyên liệu đang gây sức ép lên hoạt động chế biến. Giá FOB tại Việt Nam đầu tháng 10/2026 đạt khoảng 7,10 USD/kg đối với hạt điều nhân WW320 và 8,00 USD/kg đối với loại WW240, tăng 0,10 USD/kg so với trước đó. Giá hạt điều vỡ và vụn cũng tăng nhẹ.

Tình trạng chậm trễ vận chuyển nguyên liệu từ Tây Phi khiến nguồn cung toàn cầu bị ảnh hưởng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng hạt điều thô nhập khẩu của Ấn Độ giảm khoảng 8% so với cùng kỳ năm 2025. Nguồn nguyên liệu khan hiếm và chi phí đầu vào cao có thể làm tăng giá thành sản phẩm, gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến.

Để hạn chế tác động, doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch thu mua, quản lý tồn kho và tiến độ giao hàng. Việc cân đối nguồn nguyên liệu với đơn hàng xuất khẩu sẽ giúp giảm nguy cơ phát sinh chi phí khi thị trường biến động.

Thái Lan mở rộng cơ hội cho hạt điều chế biến sâu

Thái Lan đang trở thành thị trường tiềm năng của hạt điều Việt Nam. Trong 8 tháng đầu năm 2026, nước này nhập khẩu 11.108 tấn hạt điều, trị giá 62,4 triệu USD. Việt Nam cung cấp 8.408 tấn, trị giá 55,3 triệu USD, tăng 36,2% về lượng và 30,3% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Hạt điều Việt Nam chiếm 75,7% tổng lượng nhập khẩu của Thái Lan, tăng từ mức 70,7% của cùng kỳ năm 2025. Giá nhập khẩu bình quân từ Việt Nam đạt 6.580 USD/tấn, cao hơn mức bình quân chung của Thái Lan là 5.620 USD/tấn.

Mức giá này phản ánh lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam ở nhóm sản phẩm chế biến sâu, hạt kích cỡ lớn, điều rang muối và sản phẩm đóng gói thương mại. Các mặt hàng này phục vụ chuỗi nhà hàng, khách sạn và hệ thống bán lẻ có yêu cầu cao về chất lượng.

Thị trường Thái Lan còn dư địa phát triển do nguồn cung nguyên liệu trong nước hạn chế. Nhu cầu đối với các sản phẩm hạt chế biến được dự báo tăng khoảng 5% mỗi năm. Xu hướng du lịch cao cấp, du lịch sức khỏe và nhu cầu thực phẩm tiện lợi cũng tạo cơ hội cho các sản phẩm hạt điều hữu cơ, hạt điều tẩm vị, đồ ăn nhẹ và sữa hạt điều.

Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh với những nguồn cung có giá thấp hơn. Lượng hạt điều từ Lào vào Thái Lan tăng mạnh, đưa thị phần của nước này từ 0,38% lên 9,8%. Giá nhập khẩu bình quân từ Lào đạt 2.267 USD/tấn, thấp hơn đáng kể so với mức 6.580 USD/tấn của Việt Nam.

Khoảng cách giá cho thấy doanh nghiệp Việt Nam cần xác định rõ phân khúc cạnh tranh. Nếu tập trung vào sản phẩm chế biến sâu và chất lượng cao, doanh nghiệp phải duy trì tiêu chuẩn sản phẩm, quy cách đóng gói và khả năng cung ứng ổn định. Với phân khúc giá thấp, việc kiểm soát chi phí nguyên liệu và chế biến sẽ quyết định khả năng cạnh tranh.

Ngành điều cần tiếp tục nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến, đa dạng hóa thị trường và chủ động nguồn nguyên liệu. Việc phát triển các dòng sản phẩm tiện lợi, đáp ứng nhu cầu bán lẻ và tiêu dùng hiện đại có thể giúp doanh nghiệp mở rộng đầu ra, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nhân điều truyền thống.

Kết quả 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy giá trị xuất khẩu hạt điều Việt Nam vẫn tăng dù sản lượng giảm. Để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần kiểm soát chi phí đầu vào, khai thác hiệu quả các thị trường lớn và nâng giá trị sản phẩm. Thái Lan là một hướng đi đáng chú ý, đặc biệt với các dòng hạt điều chế biến sâu có khả năng đáp ứng phân khúc tiêu dùng cao cấp.