Chính sách phát triển mô hình “doanh nghiệp một người” tại Việt Nam đang dần được định hình rõ nét, bắt đầu từ Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ về Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo.
Định hình mô hình doanh nghiệp một người
Trọng tâm của chính sách không chỉ nằm ở việc khuyến khích khởi nghiệp, mà còn hướng tới chính thức hóa lực lượng lao động phi truyền thống như freelancer, người bán hàng online, người làm nội dung số và hộ kinh doanh cá thể. Khi được đưa vào khuôn khổ pháp lý, nhóm này có điều kiện tiếp cận tốt hơn về thuế, tín dụng và các chính sách hỗ trợ, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh tế.
Theo định hướng của các cơ quan quản lý, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành khoảng 1 triệu doanh nghiệp một người trong giai đoạn đầu, tiến tới 10 triệu vào năm 2045. Nếu đạt được, mô hình này sẽ tạo ra sự chuyển dịch đáng kể từ việc làm truyền thống sang nền kinh tế cá nhân hóa, nơi mỗi cá nhân vừa là người lao động vừa là một đơn vị kinh doanh độc lập.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không coi doanh nghiệp một người là phiên bản thu nhỏ của doanh nghiệp truyền thống, mà là một mô hình kinh tế mới vận hành trên nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Điều này cho phép cá nhân có thể quản lý toàn bộ hoạt động kinh doanh nhờ công nghệ, thay vì phụ thuộc vào bộ máy nhân sự như trước đây.
Song song với định hướng này, Chính phủ cũng vừa ban hành Nghị định số 101/2026/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật Chuyển giao công nghệ, trong đó nhấn mạnh các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng và đổi mới công nghệ. Nghị định xác lập bốn nhóm hỗ trợ chính, gồm: hỗ trợ tiếp nhận chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp thuộc lĩnh vực và địa bàn ưu đãi đầu tư; khuyến khích hợp tác giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, tổ chức và cá nhân để triển khai dự án đổi mới công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo; hỗ trợ trực tiếp các hoạt động chuyển giao công nghệ; và phát triển mạng lưới tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh.
Đáng chú ý, các nội dung này không chỉ hướng tới doanh nghiệp lớn mà mở rộng mạnh sang khu vực kinh tế cá nhân, tạo thêm nền tảng để mô hình doanh nghiệp một người tiếp cận công nghệ dễ dàng hơn.
3 nhóm giải pháp triển khai đồng bộ
Để hiện thực hóa mô hình kinh tế một người, Việt Nam đang triển khai đồng thời nhiều nhóm giải pháp, tập trung vào cải cách thể chế, phát triển hạ tầng số và mở rộng cơ chế tài chính.
Trước hết là cải cách hành lang pháp lý và thuế theo hướng đơn giản hóa. Các bộ, ngành đang xây dựng hệ thống quản lý với nguyên tắc giảm tối đa thủ tục kế toán, thuế và báo cáo tài chính. Mục tiêu là tạo môi trường “dễ gia nhập – dễ vận hành – dễ tuân thủ”, qua đó giảm chi phí pháp lý cho người khởi nghiệp. Một số chính sách thuế ưu đãi cũng đang được thiết kế cho nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp mới thành lập, nhằm tạo điều kiện trong giai đoạn đầu hoạt động.
Cùng với đó, hạ tầng số được xác định là trụ cột quan trọng của mô hình kinh tế mới. Nhà nước định hướng xây dựng các nền tảng dùng chung phục vụ kế toán, thuế, quản trị kinh doanh và chăm sóc khách hàng. Hệ thống trợ lý ảo pháp lý và tư vấn tự động đang được triển khai nhằm giúp người kinh doanh cá nhân tiếp cận thông tin và thủ tục hành chính một cách trực tiếp, giảm phụ thuộc vào dịch vụ trung gian.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Song song, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục được mở rộng với các không gian khởi nghiệp, vườn ươm công nghệ và trung tâm nghiên cứu mở. Những mô hình này không chỉ cung cấp cơ sở vật chất mà còn đóng vai trò kết nối giữa tri thức, công nghệ và thị trường, tạo điều kiện để các cá nhân khởi nghiệp phát triển ý tưởng thành sản phẩm thực tế.
Về tài chính, nhiều cơ chế mới đang được nghiên cứu và triển khai thí điểm, bao gồm mô hình cho vay dựa trên dòng tiền thay vì tài sản thế chấp, và cơ chế định giá tài sản trí tuệ để huy động vốn. Đây được xem là giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn lớn của khu vực kinh tế nhỏ và siêu nhỏ trong việc tiếp cận nguồn vốn.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang được đẩy mạnh, với mục tiêu hỗ trợ ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng số trong quản trị. Các chính sách hỗ trợ thuế và khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, phù hợp hơn với mô hình kinh tế cá nhân.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, tài nguyên thiên nhiên suy giảm và các hàng rào kỹ thuật carbon đang dần tái định hình trật tự kinh tế toàn cầu, kinh tế xanh không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành con đường phát triển tất yếu.
Các chuyên gia cho rằng, kinh tế xanh không còn là khái niệm mang tính định hướng dài hạn, mà đang dần trở thành một yêu cầu mang tính bắt buộc đối với doanh nghiệp tham gia thị trường toàn cầu.
Thanh Hóa triển khai đợt cao điểm kiểm tra lĩnh vực dược, mỹ phẩm từ ngày 27/1 đến 31/3/2026 nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai phạm, bảo đảm an toàn thuốc và mỹ phẩm phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và thời gian sau Tết.
