Việt Nam – Lào tăng tốc kết nối chiến lược, hướng tới mục tiêu thương mại 10 tỷ USD

Lễ đón chính thức Thủ tướng Sonexay Siphandone được tổ chức trọng thể tại Trụ sở Chính phủ dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Ngay sau lễ đón, hai Thủ tướng đã tiến hành hội đàm.

Hạ tầng giao thông mở đường cho hợp tác kinh tế Việt Nam - Lào hiệu quả

Tại hội đàm, lãnh đạo hai nước khẳng định tiếp tục dành ưu tiên cao nhất cho quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam – Lào. Trong đó, kết nối hạ tầng giao thông được xác định là một trong những trụ cột quan trọng nhất để hiện thực hóa mục tiêu phát triển chung trong giai đoạn mới.

Hai bên thống nhất đẩy mạnh triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, nổi bật là tuyến đường bộ cao tốc Hà Nội – Vientiane và tuyến đường sắt Vũng Áng – Vientiane. Đây là nền tảng để hình thành mạng lưới kết nối kinh tế, logistics và thương mại giữa hai quốc gia.

Việc thúc đẩy đồng thời cả hạ tầng cứng và hạ tầng mềm phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy hợp tác giữa hai nước. Đối với Lào, các dự án kết nối giao thông mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics của khu vực. Là quốc gia không giáp biển, Lào cần những hành lang vận tải hiệu quả để mở rộng khả năng tiếp cận các cảng biển và thị trường quốc tế. Các tuyến giao thông kết nối với Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra cửa ngõ quan trọng giúp hàng hóa của Lào lưu thông thuận lợi hơn.

Ở chiều ngược lại, việc tăng cường kết nối với Lào cũng giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả đầu tư tại nước bạn. Tính đến đầu năm 2026, các dự án đầu tư của Việt Nam tại Lào đã đạt tổng vốn khoảng 6,6 tỷ USD, tạo nền tảng quan trọng cho việc mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực sản xuất, năng lượng, nông nghiệp và dịch vụ.

Hạ tầng kết nối cũng được xem là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD vào năm 2030. Trước mắt, hai nước hướng tới mốc 5 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2030 thông qua việc tháo gỡ các rào cản thương mại, hoàn thiện cơ chế hợp tác và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Nhằm tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế, Việt Nam và Lào cũng thống nhất đưa kinh tế, thương mại và đầu tư trở thành “trụ cột gắn kết chiến lược mới”. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như năng lượng và khoáng sản, hai nước sẽ mở rộng hợp tác sang nông nghiệp sạch, thương mại điện tử, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc nghiên cứu các cơ chế đặc thù phù hợp với tính chất quan hệ song phương cũng được đặt ra nhằm tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Thương mại tăng trưởng mạnh, mở rộng không gian hợp tác khu vực

Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy dư địa phát triển của quan hệ kinh tế Việt Nam – Lào còn rất lớn. Kim ngạch thương mại song phương đạt 2,98 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý sau khi thương mại hai chiều lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD trong năm trước đó.

Cơ cấu thương mại giữa hai nước ngày càng đa dạng. Ở chiều xuất khẩu, các mặt hàng của Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều lĩnh vực sản xuất và công nghiệp. Sản phẩm hóa chất dẫn đầu với kim ngạch 353,2 triệu USD, tăng 112,7%. Máy móc thiết bị đạt 140,7 triệu USD, tăng 132,8%.

Nhiều nhóm hàng khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh như clanhke và xi măng tăng 264,4%, dây điện tăng 126,7%, giấy tăng 79%, sắt thép tăng 52,8% và thức ăn gia súc tăng 41,4%. Việt Nam đồng thời tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ ổn định nguồn cung xăng dầu cho thị trường Lào.

Ở chiều nhập khẩu, than đá đạt kim ngạch 145,8 triệu USD, phân bón đạt 96,7 triệu USD. Đáng chú ý, nhóm hàng rau quả từ Lào vào Việt Nam tăng trưởng tới 199,8%, phản ánh xu hướng mở rộng trao đổi hàng hóa nông sản giữa hai nền kinh tế.

Động lực cho tăng trưởng thương mại đến từ nhiều yếu tố, trong đó có các khung khổ pháp lý mới như Hiệp định Thương mại song phương sửa đổi năm 2024 và Hiệp định về mua bán than và điện ký kết năm 2025. Những thỏa thuận này tạo cơ sở để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thế mạnh.

Năng lượng đang nổi lên như một điểm sáng mới trong quan hệ kinh tế song phương. Các dự án điện gió quy mô lớn tại Lào bắt đầu đi vào vận hành và cung cấp điện cho Việt Nam từ cuối năm 2025. Dự án điện gió Trường Sơn công suất 600 MW tại tỉnh Bolikhamxay đã vận hành thương mại từ tháng 9/2025. Trong khi đó, dự án điện gió Savan 1 công suất 300 MW tại tỉnh Savannakhet bắt đầu bán điện sang Việt Nam từ tháng 12/2025.

Các dự án này không chỉ giúp Lào khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo mà còn hỗ trợ Việt Nam bổ sung nguồn điện sạch phục vụ phát triển kinh tế.

Bên cạnh hợp tác kinh tế, Việt Nam và Lào tiếp tục duy trì phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, Liên Hợp Quốc và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong. Hai bên thống nhất ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, đồng thời phối hợp duy trì lập trường chung của ASEAN đối với các vấn đề liên quan đến hòa bình, ổn định và phát triển khu vực.

Hai nước cũng tăng cường hợp tác trong ứng phó với các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và khai thác trái phép tài nguyên.

Việc triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Hà Nội – Vientiane hay đường sắt Vũng Áng – Vientiane vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi song phương. Các công trình này được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trên các hành lang kinh tế của tiểu vùng Mekong và ASEAN, góp phần tăng cường kết nối khu vực và mở rộng không gian phát triển cho cả hai nền kinh tế.