Việt Nam - Campuchia kiến tạo chuỗi cung ứng xanh bền vững

Hiện thực hóa dòng thương mại lớn

Mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác kinh tế và đầu tư giữa Việt Nam và Campuchia đang đứng trước những cơ hội lớn để phát triển lên một tầm cao mới nhờ vào nền tảng chính trị, ngoại giao tốt đẹp.

Trải qua chặng đường dài gần 60 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức, Việt Nam hiện đã khẳng định vững chắc vị thế là đối tác thương mại hàng đầu của Campuchia trong khối ASEAN, đồng thời là một trong những bạn hàng lớn nhất của quốc gia này trên thị trường quốc tế. Những chuyển dịch tích cực của bối cảnh kinh tế khu vực đang tạo ra những động lực mạnh mẽ thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp hai nước tìm kiếm và khai thác các dư địa hợp tác mới.

Các số liệu thống kê thực tế đã chứng minh sức chống chịu ấn tượng và mức độ gắn kết ngày càng chặt chẽ của chuỗi cung ứng giữa hai quốc gia láng giềng. Trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đã thiết lập mức kỷ lục mới khi đạt khoảng 11,33 tỷ USD. Tiếp đà tăng trưởng này, chỉ tính riêng trong quý 1 năm 2026, tổng giá trị trao đổi thương mại giữa hai nước đã chạm mốc khoảng 3,44 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng 4,3% so với cùng kỳ năm trước.

Từ những tín hiệu lạc quan này, các nhà hoạch định chính sách và đại diện doanh nghiệp đều đồng thuận cho rằng mục tiêu nâng tầm kim ngạch thương mại song phương lên mức 20 tỷ USD là một con số hoàn toàn thực tế và có khả năng đạt được nếu hai bên quyết liệt tháo gỡ các rào cản dòng biên mậu.

Bên cạnh bức tranh thương mại, hoạt động đầu tư cũng ghi nhận những bước chuyển mình mang tính chiến lược và đa dạng hóa sâu sắc. Hiện tại, Việt Nam đang có hơn 200 dự án đầu tư kinh doanh hoạt động hiệu quả tại Campuchia. Riêng trong năm 2025, các doanh nghiệp Việt Nam đã triển khai thêm 6 dự án đầu tư mới với tổng nguồn vốn đăng ký đạt khoảng 62 triệu USD, dòng vốn này tập trung chủ yếu vào hai lĩnh vực cốt lõi là nông nghiệp và công nghiệp.

Sự hoàn thiện của các hiệp định hợp tác song phương, mạng lưới liên kết ngân hàng xuyên biên giới cùng hệ thống Luật Đầu tư hiện đại, cạnh tranh của Campuchia đang trở thành bệ đỡ vững chắc, khuyến khích các doanh nghiệp lớn của Việt Nam tiếp tục mở rộng quy mô dòng vốn.

Trong tương lai, định hướng hợp tác giữa hai nền kinh tế sẽ không còn bó hẹp trong các ngành khai thác truyền thống như cao su hay viễn thông. Thị trường đang mở rộng cánh cửa cho các lĩnh vực công nghệ cao và bền vững như nông nghiệp tuần hoàn, chuyển đổi số doanh nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chuỗi cung ứng xanh và phát triển hệ thống hạ tầng logistics xuyên biên giới.

Campuchia đang nỗ lực định vị mình là một địa bàn sản xuất an toàn, một nguồn cung ứng nguyên liệu thô đáng tin cậy và là điểm đến chiến lược cho dòng vốn đầu tư dài hạn.

Tháo gỡ điểm nghẽn nâng cao năng lực doanh nghiệp

Để hiện thực hóa những mục tiêu kinh tế, vai trò cầu nối của các tổ chức hiệp hội như Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Phòng Thương mại Campuchia (CCC) là vô cùng quan trọng.

Tại các phiên làm việc cấp cao, Ngài Neak Oknha Kith Meng, Chủ tịch Phòng Thương mại Campuchia đã thẳng thắn đưa ra các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông dòng chảy thương mại. Trong đó, đề xuất ưu tiên hàng đầu là việc hai Chính phủ cần đẩy mạnh hơn nữa tiến độ kết nối hạ tầng giao thông chiến lược, đặc biệt là các tuyến đường bộ cao tốc, hệ thống bến bãi cửa khẩu và đơn giản hóa quy trình thủ tục hải quan nhằm tối ưu hóa hoạt động giao thương và du lịch.

Một nút thắt lớn cần sớm được tháo gỡ chính là việc xem xét nâng cấp các cửa khẩu phụ, cửa khẩu địa phương còn lại lên thành các cửa khẩu quốc tế. Đây được đánh giá là bước đi mang tính quyết định nhằm triệt tiêu các điểm nghẽn trong hoạt động thương mại qua biên giới, giúp các doanh nghiệp tiết giảm tối đa chi phí logistics, gia tăng hiệu suất vận hành của chuỗi cung ứng và tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho nền kinh tế vùng biên.

Ngoài ra, với lợi thế là thành viên của Hiệp định RCEP cùng các thỏa thuận thương mại tự do song phương với các cường quốc như Trung Quốc và Hàn Quốc, Campuchia không chỉ là một thị trường nội địa với 18 triệu dân mà còn là cửa ngõ quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các thị trường lớn trên thế giới. Do đó, các nhóm lĩnh vực như năng lượng tái tạo, công nghiệp xanh, chế biến nông sản sâu và dịch vụ chất lượng cao đang là những mảnh đất màu mỡ chờ đón dòng vốn ngoại viện.

Về phía đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh khẳng định hợp tác kinh tế giữa hai nước cần phải được đặt trong một tầm nhìn rộng mở hơn, gắn liền với các chương trình liên kết tiểu vùng Mekong và sự hội nhập sâu rộng của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Để hỗ trợ các đơn vị kinh doanh chớp thời cơ, VCCI đã đề xuất ba hướng đi trọng tâm, bao gồm tăng cường tần suất các hoạt động kết nối cung cầu và giao thương trực tiếp giữa các địa phương; thúc đẩy phát triển các chuỗi giá trị chung trong các ngành có tính bổ trợ cao; và đặc biệt là tập trung nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ chuyển đổi số và chuẩn hóa tiêu chuẩn bền vững cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Những cam kết hành động mạnh mẽ và sự thấu hiểu sâu sắc từ phía chính quyền lẫn doanh nghiệp hai nước đang đặt những viên gạch vững chắc cho một chương mới trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Campuchia. Khi những rào cản kỹ thuật và hạ tầng được tháo gỡ bằng những giải pháp thực chất, sự hợp lực này không chỉ giúp hai quốc gia láng giềng đạt được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, mà còn góp phần xây dựng một khu vực biên giới hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững.