Ưu tiên giáo dục, kiến tạo nguồn lực phát triển

Ngày 5/9, hơn 25 triệu học sinh trên cả nước đồng loạt khai giảng năm học 2026-2027. Lễ khai giảng năm nay được tổ chức thống nhất theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, diễn ra sau một đợt sắp xếp trường lớp quy mô lớn tại các địa phương.

Ưu tiên nguồn lực cho vùng khó

Tại lễ khai giảng năm học 2026-2027 của Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương, xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh giáo dục phải đi trước một bước, trở thành nền tảng và động lực then chốt trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Thông điệp này đặt yêu cầu đổi mới giáo dục trong mối quan hệ trực tiếp với chất lượng nguồn nhân lực. Nhà trường cần được trao quyền nhiều hơn gắn với trách nhiệm giải trình; giáo viên cần giảm áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn; phương pháp đánh giá phải hướng tới sự phát triển của người học. Gia đình và xã hội cũng cần trở thành nguồn lực đồng hành cùng nhà trường.

Trong thư gửi ngành giáo dục nhân ngày khai giảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến thực chất về chất lượng dạy và học, công bằng trong tiếp cận giáo dục, năng lực của người học và niềm tin của xã hội. Thành tích giáo dục cần gắn với sự tiến bộ thực chất của từng học sinh, thay vì chạy theo điểm số hay thành tích.

Như vậy, đầu tư cho giáo dục cần được nhìn rộng hơn việc xây trường, bổ sung phòng học và trang thiết bị. Giá trị của khoản đầu tư phải được phản ánh ở chất lượng con người được đào tạo.

Trong một nền kinh tế thay đổi nhanh, kiến thức có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời. Khả năng tự học, tư duy sáng tạo, kỹ năng công nghệ, năng lực thích ứng, tính trung thực và trách nhiệm xã hội ngày càng có ý nghĩa đối với khả năng tham gia thị trường lao động và năng lực cạnh tranh của người lao động.

Từ góc nhìn đó, đổi mới giáo dục gắn với đổi mới nguồn nhân lực. Ngành giáo dục cần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực; từ coi trọng điểm số sang đánh giá sự tiến bộ thực chất của người học; đồng thời gắn nội dung đào tạo với nhu cầu của người học và nền kinh tế.

Một dấu ấn đáng chú ý trong năm học mới là hơn 100 trường học nội trú vùng biên được khánh thành, thuộc giai đoạn 1 của chương trình xây dựng 248 trường tại 248 xã biên giới đất liền theo Thông báo số 81 của Bộ Chính trị.

Với học sinh vùng biên, trường học mới cải thiện điều kiện học tập và mở rộng cơ hội phát triển. Đây là khoản đầu tư trực tiếp cho nguồn nhân lực tại những địa bàn còn nhiều khó khăn, nơi giáo dục giữ vai trò quan trọng trong nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

121 trường thuộc giai đoạn 2 đang được xây dựng, dự kiến hoàn thành chậm nhất ngày 30/8/2027 để phục vụ năm học 2027-2028. Quy mô đầu tư này thể hiện yêu cầu bảo đảm cơ hội học tập giữa các địa bàn, thu hẹp khoảng cách về điều kiện giáo dục do đặc thù địa lý.

Đầu tư cơ sở vật chất tạo nền tảng cho việc nâng cao chất lượng dạy và học. Về lâu dài, hệ thống giáo dục tốt hơn sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực có kỹ năng, nâng năng suất lao động và tạo động lực phát triển bền vững cho địa phương.

Từ trường học đến nguồn nhân lực

Tại Hà Nội, hơn 2,3 triệu học sinh bước vào năm học mới, tăng khoảng 37.800 em so với năm học trước. Thành phố tiếp tục đầu tư xây mới, cải tạo, mở rộng hàng trăm trường học, từng bước đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của một đô thị lớn.

Chia sẻ về môi trường học tập, chị Thu, phụ huynh học sinh Trần Văn Anh, lớp 7A3, Trường THCS Trần Duy Hưng, cho rằng điều phụ huynh quan tâm là học sinh được phát triển về kiến thức, kỹ năng, đạo đức và tinh thần trách nhiệm.

“Trong kỷ nguyên đất nước vươn mình, tôi cho rằng đầu tư cho giáo dục càng cần được quan tâm và đặt ở vị trí ưu tiên. Điều đáng mừng là sự đầu tư ấy không chỉ tập trung ở các thành phố lớn mà còn được triển khai tại nhiều vùng nông thôn, vùng cao, vùng khó khăn”, chị Thu chia sẻ.

Giáo dục đang được nhìn nhận như một khoản đầu tư dài hạn cho nguồn nhân lực. Từ giáo dục phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, đại học và đào tạo lại, mỗi khâu đều góp phần hình thành năng lực của lực lượng lao động.

Năm học 2026-2027 mở ra với những ngôi trường mới và yêu cầu mới về chất lượng giáo dục. Phía sau mùa khai giảng là bài toán chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới của Việt Nam. Đầu tư đúng cho giáo dục hôm nay sẽ góp phần hình thành lực lượng lao động có năng lực, nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo động lực cho tăng trưởng dài hạn.