Tư duy hệ sinh thái trong cuộc đua đón dòng vốn du lịch mới

Mở rộng không gian đầu tư từ những định hướng chiến lược

Ngành du lịch Việt Nam đang chứng kiến những tín hiệu phục hồi đầy mạnh mẽ với những con số ấn tượng. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, cả nước đã đón 8,8 triệu lượt khách quốc tế, đạt mức tăng trưởng 14,6% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này giúp ngành hoàn thành khoảng 35% mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa trong cả năm.

Giữa bối cảnh nhu cầu vốn để nâng cấp hạ tầng và dịch vụ đang tăng cao, sự ra đời của Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được ví như một bệ phóng kịp thời, mở ra không gian phát triển mới cho toàn ngành.

Với mục tiêu thu hút từ 200 đến 300 tỷ USD vốn FDI đăng ký trong giai đoạn năm năm tới, Nghị quyết 10-NQ/TW đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng từ số lượng sang chất lượng. Dòng vốn mới sẽ không còn gói gọn trong các mô hình lưu trú truyền thống như khách sạn hay resort, mà được khuyến khích đổ vào các dự án hạ tầng chiến lược như sân bay, cảng biển, tổ hợp giải trí, kinh tế đêm, du lịch xanh và các nền tảng số. Đây là cơ hội để các địa phương định hình lại bản đồ du lịch dựa trên các dự án quy mô và có chiều sâu.

Thực tế cho thấy, các địa phương trọng điểm đã nhanh chóng nhập cuộc để chuẩn bị sẵn sàng cho làn sóng đầu tư này. Khánh Hòa liên tục công bố danh mục kêu gọi đầu tư giai đoạn năm năm tới tại các vùng kinh tế trọng điểm như Nha Trang, Cam Ranh hay vịnh Vân Phong, đồng thời hoàn thiện quy hoạch Khu du lịch quốc gia Ninh Chữ với quy mô hơn 10.000 ha đất liền.

Trong khi đó, Quảng Ninh lại chủ động chuyển hướng sang các sản phẩm công nghiệp văn hóa, dịch vụ cảng biển và kinh tế đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách. Ngay cả các điểm đến mới như Gia Lai cũng đang nỗ lực tận dụng sự kiện Năm Du lịch Quốc gia để quảng bá hình ảnh bản địa, kết nối hạ tầng liên vùng nhằm biến tiềm năng đại ngàn thành các dự án đầu tư cụ thể.

Đánh giá về tác động của chính sách mới, ông Lê Công Năng, Chủ tịch Diễn đàn Doanh nhân Việt Nam, Chủ tịch HĐQT WonderTour khẳng định, Nghị quyết 10 sẽ tạo ra một cuộc sàng lọc tích cực. Doanh nghiệp nào đổi mới nhanh, có năng lực quản trị hiện đại, sản phẩm khác biệt và khả năng kết nối chuỗi giá trị sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn, mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào giai đoạn phát triển mới của ngành du lịch. Cuộc cạnh tranh sắp tới giữa các doanh nghiệp sẽ không thuần túy là cuộc đua giành giật lượng khách nhỏ lẻ, mà là cuộc đua giành dòng vốn chất lượng cao để kiến tạo các giá trị bền vững.

Khơi thông các điểm nghẽn thực tế để dòng vốn ở lại

Dù hành lang chính sách đã mở, song dòng vốn FDI chất lượng cao sẽ không tự động chảy vào nếu các rào cản nội tại chưa được tháo gỡ một cách triệt để. Bài học từ sự đóng băng của phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng với các tranh chấp pháp lý condotel thời gian qua cho thấy, nhà đầu tư quốc tế hiện nay cực kỳ thận trọng. Họ cần những dự án có pháp lý minh bạch, có khả năng tạo ra dòng tiền thực từ hoạt động vận hành kinh doanh du lịch thay vì các cam kết lợi nhuận ảo trên giấy.

Nút thắt đầu tiên và lớn nhất chính là sự chồng chéo trong công tác quy hoạch. Một dự án du lịch quy mô lớn thường chịu sự điều chỉnh của nhiều tầng quy hoạch từ đất đai, xây dựng, lâm nghiệp cho đến môi trường và di sản. Mặc dù, Luật Đất đai mới đã có những quy định cởi mở hơn cho đất thương mại dịch vụ, nhưng việc thiếu đồng bộ giữa các cơ quan quản lý tại địa phương vẫn khiến nhiều nhà đầu tư chùn bước. Để giải quyết bài toán này, các tỉnh thành cần thiết kế cơ chế một đầu mối đủ thẩm quyền, công khai minh bạch tiến độ xử lý hồ sơ và chuẩn hóa danh mục dự án sạch để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và nguồn nhân lực cũng là những bài toán cần lời giải sớm. Nhà nước cần đi trước một bước trong việc đầu tư các hạ tầng công cộng thiết yếu như đường kết nối, hệ thống xử lý rác thải và hạ tầng số, tạo mặt bằng sạch để thu hút nguồn vốn tư nhân đầu tư phần cứng dự án. Đồng thời, chất lượng dịch vụ không thể nâng cấp nếu thiếu đi đội ngũ nhân sự có kỹ năng, ngoại ngữ và tư duy số đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Sự hội tụ của bốn yếu tố bao gồm chính sách vĩ mô từ Trung ương, quỹ đất sạch từ địa phương, năng lực công nghệ từ doanh nghiệp và chất lượng của nguồn nhân lực sẽ là chìa khóa quyết định thành bại.

Đã đến lúc du lịch Việt Nam cần chấm dứt tư duy chạy theo phong trào, tập trung vào chiều sâu chất lượng để chuyển mình từ một điểm đến giá rẻ thành một trung tâm du lịch cao cấp, tăng trưởng dựa trên các giá trị gia tăng cao và bền vững.