Sửa Luật Du lịch: Khơi thông điểm nghẽn để cất cánh

Chuyển đổi tư duy kết hợp mục tiêu chiến lược

Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước bước vào kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và là năm khởi đầu cho Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm tới. Trong bối cảnh tình hình quốc tế dự báo còn nhiều biến động, ngành du lịch Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải chuyển dịch quyết liệt.

Thay vì chỉ dừng lại ở tư duy phục hồi sau những biến cố toàn cầu, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã nhấn mạnh việc chuyển sang tư duy tăng trưởng, cạnh tranh và phát triển bền vững. Mục tiêu đặt ra vô cùng thách thức đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa trong năm 2026.

Nhìn lại năm 2025, ngành du lịch đã ghi nhận những kết quả kỷ lục với hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, 137 triệu lượt khách nội địa và tổng thu từ du lịch vượt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, để những con số này tiếp tục bứt phá, việc rà soát toàn diện Luật Du lịch 2017 và các văn bản liên quan là yêu cầu cấp thiết.

Một hành lang pháp lý thông thoáng sẽ là bệ phóng cho các dòng sản phẩm cao cấp như du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch MICE và du lịch golf, đồng thời tập trung thu hút những thị trường khách có mức chi tiêu cao và thời gian lưu trú dài ngày.

Nhu cầu thực tế đòi hỏi pháp luật phải linh hoạt trước làn sóng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các chính sách mang tính đột phá cần được tham mưu để tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế và nguồn lực, khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, việc điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030 phải đảm bảo sự tương thích với việc sắp xếp đơn vị hành chính và quy hoạch nông thôn mới, nhằm tạo ra những không gian phát triển du lịch vừa hiện đại, vừa giữ gìn được bản sắc văn hóa đặc trưng của từng vùng miền.

Tháo gỡ nút thắt thực tế và kiến tạo hành lang pháp lý mới

Dù gặt hái nhiều thành công nhưng thực tế hoạt động của ngành vẫn vấp phải không ít rào cản từ các quy định hiện hành. Một số nội dung của Luật Du lịch 2017 và Nghị định 168/2017/NĐ-CP được đánh giá là chưa theo kịp hơi thở của thời đại số, nhất là trong công tác quản lý khu và điểm du lịch. Các doanh nghiệp lữ hành hiện đang gặp khó khăn trong việc xác minh văn bằng hướng dẫn viên hay quy trình cấp giấy chứng nhận cập nhật kiến thức.

Đại diện nhiều doanh nghiệp chia sẻ rằng những vướng mắc trong việc xuất hóa đơn đối với các đoàn khách có sự thay đổi nhân sự gần ngày khởi hành đang gây ảnh hưởng lớn đến công tác hạch toán doanh thu.

Bên cạnh đó, các loại hình lưu trú mới như homestay hay farmstay đang phát triển mạnh mẽ nhưng lại thiếu các chính sách quản lý đặc thù, đặc biệt là các quy định liên quan đến quy hoạch đất đai.

Hệ thống thẻ hướng dẫn viên cũng bộc lộ những bất cập, chưa phản ánh đúng trình độ chuyên môn thực tế, trong khi việc kiểm tra điều kiện tối thiểu tại các nhà nghỉ du lịch chưa được phân cấp hợp lý, gây quá tải cho cấp quản lý cao hơn và làm chậm thời gian xử lý hồ sơ cho người dân.

Để giải quyết những vấn đề này, nhiều ý kiến đóng góp cho rằng cần bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về ký quỹ doanh nghiệp lữ hành và hoàn thiện cơ chế quản lý đối với những điểm tham quan chưa được công nhận.

Trong lĩnh vực lưu trú, việc xem xét bắt buộc xếp hạng khách sạn từ 1 đến 5 sao và phân cấp cho UBND cấp xã kiểm tra điều kiện tối thiểu được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng dịch vụ đồng bộ. Đặc biệt, việc hoàn thiện chính sách cho loại hình du lịch mạo hiểm và quản lý các cơ sở lưu trú thuộc các bộ ngành sẽ giúp chuẩn hóa thị trường.

Hiện nay, với hệ thống gồm 4.437 doanh nghiệp lữ hành quốc tế cùng hàng trăm cơ sở lưu trú hạng cao cấp từ 4 đến 5 sao, Việt Nam đang có tiềm năng rất lớn để vươn tầm quốc tế.

Việc hoàn thiện Luật Du lịch không chỉ đơn thuần là sửa đổi các điều khoản cũ, mà là xây dựng một nền tảng pháp lý mang tính kiến tạo, bảo đảm chất lượng dịch vụ ổn định và minh bạch. Khi các rào cản được gỡ bỏ, ngành du lịch sẽ thực sự chắp cánh, đóng góp quan trọng vào sự hưng thịnh của nền kinh tế nước nhà trong giai đoạn phát triển mới.