Tự động hóa ngành dệt may trước áp lực chi phí

Đối diện "gọng kìm" áp lực toàn cầu

Ngành dệt may bước vào năm 2026 với những thách thức chưa từng có tiền lệ. Không chỉ dừng lại ở các biến động địa chính trị làm đứt gãy chuỗi cung ứng, ngành còn đang chịu sức ép nặng nề từ sự thay đổi chính sách thương mại và chi phí nguyên liệu, thiết bị tăng cao.

Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), yêu cầu từ các nhãn hàng quốc tế hiện nay đã vượt xa khuôn khổ chất lượng thuần túy. Tính bền vững, sự minh bạch trong nguồn gốc và khả năng sản xuất linh hoạt theo thời gian thực đang trở thành những "thước đo" nghiệt ngã cho bất kỳ doanh nghiệp nào muốn trụ vững trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thực tế cho thấy, năng lực cạnh tranh truyền thống dựa trên quy mô và nhân công giá rẻ đã không còn là ưu thế. Ông Yeo Gwang Tae, Chủ tịch Công ty TNHH Phồn Thịnh - Tae Gwang, nhấn mạnh sự thiếu hụt lao động tay nghề cao cùng áp lực rút ngắn thời gian giao hàng đang buộc các nhà máy phải tìm đến những giải pháp vận hành thông minh.

Chuyển đổi số lúc này không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành yêu cầu sống còn. Việc đầu tư vào hệ thống quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa chính là lời giải để doanh nghiệp vừa cải thiện năng suất, vừa giảm thiểu chi phí vận hành trong dài hạn.

Sự chủ động của các doanh nghiệp nội địa đang tạo ra những tín hiệu tích cực. Thay vì phòng thủ, nhiều đơn vị đã bắt đầu triển khai các dây chuyền sản xuất hiện đại, tích hợp sâu công nghệ số để duy trì đà phát triển. Điều này cho thấy tư duy quản trị đã dịch chuyển từ việc chạy theo số lượng sang tập trung vào hiệu suất và tối ưu hóa quy trình, giúp dệt may Việt Nam thích ứng linh hoạt trước những cơn gió ngược của kinh tế thế giới.

Tăng trưởng từ những con số thực

Làn sóng đổi mới công nghệ đang mang đến những thiết bị may mặc thế hệ mới vượt trội, không chỉ đơn thuần thực hiện các đường kim mũi chỉ mà còn đóng vai trò là những điểm chạm dữ liệu.

Theo ông Wu Liang Jie, Chủ tịch HIKARI, các dòng máy thông minh hiện nay sở hữu khả năng điều khiển lực căng chỉ tự động và truyền động kỹ thuật số, giúp loại bỏ tối đa lỗi kỹ thuật trên các loại vật liệu vải đa dạng. Đặc biệt, việc kết nối IoT cho phép dữ liệu sản xuất được truyền trực tiếp về máy chủ theo thời gian thực, giúp nhà quản lý nắm bắt chính xác hiệu suất máy móc và số lượng sản phẩm tại mọi thời điểm.

Hiệu quả của việc số hóa có thể đo lường bằng những con số ấn tượng. Ông Nguyễn Văn Tiếp, Phó Tổng giám đốc Phồn Thịnh - Tae Gwang, cho biết các thiết bị tự động hóa hiện nay có thể tinh gọn từ 4 đến 5 công đoạn trong quy trình sản xuất truyền thống.

Nhờ đó, năng suất lao động có thể tăng tối thiểu từ 20% đến 30%. Việc giảm thời gian dừng máy và khả năng phát hiện sớm các điểm nghẽn trong dây chuyền thông qua hệ thống dữ liệu trung tâm đã tạo ra một bước vọt về khả năng kiểm soát chất lượng, giúp doanh nghiệp đáp ứng những đơn hàng gấp với yêu cầu khắt khe nhất.

Tuy nhiên, hành trình tiến tới nhà máy thông minh vẫn còn đó những rào cản về mức độ sẵn sàng của đội ngũ kỹ thuật và quy trình vận hành cũ. Đầu tư vào máy móc là cần thiết, nhưng việc nâng cao năng lực cho con người để làm chủ công nghệ mới chính là yếu tố quyết định thành bại.

Những doanh nghiệp dám chấp nhận thách thức, chủ động xây dựng mô hình sản xuất số hóa sẽ sở hữu lợi thế tuyệt đối để định hình lại tương lai của ngành dệt may. Trong kỷ nguyên sản xuất số, công nghệ không chỉ là công cụ sản xuất, mà là nền tảng để dệt may Việt Nam khẳng định vị thế bền vững trên bản đồ công nghiệp thế giới.