Trung tâm tài chính quốc tế với khát vọng định hình lại bản đồ vốn Việt Nam

Kỳ vọng tái cấu trúc dòng vốn

Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử khi nỗ lực hiện thực hóa việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) trong thập kỷ tới. Sự kiện Quốc hội thông qua Nghị quyết số 222/2025/QH15 vào tháng 6/2025 về việc hình thành IFC theo mô hình hai địa điểm tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã chính thức khai hỏa cho một cuộc đua mới.

Đây không đơn thuần là một dự án bất động sản tài chính hay một cụm văn phòng cho thuê hạng A, mà là một cú hích mang tính tái định nghĩa cách thức nền kinh tế Việt Nam tương tác với dòng chảy tài chính toàn cầu.

Ông Ngô Thành Huấn, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc điều hành CTCP FIDT, nhận định rằng việc hình thành IFC mang tính tái cấu trúc hệ sinh thái hơn là chỉ mở rộng quy mô. Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam chủ yếu đóng vai trò là điểm đến của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chảy vào các khu công nghiệp.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của IFC sẽ thay đổi luật chơi. Việt Nam giờ đây hướng tới việc không chỉ thu hút mà còn giữ chân, phân bổ và tái đầu tư vốn. Điều này giúp quốc gia chuyển mình từ một thị trường vốn đang nổi thành một điểm đến tài chính có vai trò cấu trúc trong khu vực ASEAN.

Sự chuyển dịch này đòi hỏi một hệ sinh thái dịch vụ tài chính cao cấp như ngân hàng đầu tư, quản trị rủi ro và fintech phải được nâng cấp đồng bộ. Thay vì chỉ thiên về tín dụng ngân hàng và các giao dịch ngắn hạn đầy biến động, IFC sẽ tạo ra không gian cho các dòng vốn dài hạn, ổn định. TP. Hồ Chí Minh, với lợi thế là đầu tàu kinh tế, có cơ hội vàng để trở thành điểm trung chuyển vốn, kết nối dòng tiền quốc tế với thị trường đầy tiềm năng của Đông Nam Á.

Tuy nhiên, để giấc mơ này không chỉ dừng lại ở những con số trên giấy, giới chuyên gia cho rằng cần có bốn điều kiện tiên quyết: pháp lý đặc thù ổn định, tự do luân chuyển vốn có kiểm soát, nguồn nhân lực tài chính cấp cao và sự kết nối thực chất với nội lực kinh tế trong nước.

Trụ cột niềm tin và vai trò hạt nhân của hệ thống ngân hàng

Nhìn từ góc độ quốc tế, kinh nghiệm từ Singapore cho thấy một trung tâm tài chính chỉ có thể thành công dựa trên ba trụ cột là ổn định, pháp quyền và mở cửa. Ông Lim Dyi Chang, Giám đốc Cấp cao từ Ngân hàng UOB Việt Nam, nhấn mạnh rằng sự nhất quán trong chính sách là yếu tố then chốt tạo dựng niềm tin. IFC chỉ có thể vận hành khi các giao dịch xuyên biên giới được xử lý an toàn và có tính dự báo.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng nước ngoài đóng vai trò quan trọng như những mạch máu kết nối, giúp giảm ma sát cho dòng vốn thông qua việc tuân thủ các chuẩn mực quản trị rủi ro và phòng chống rửa tiền quốc tế.

Tuy nhiên, linh hồn của IFC Việt Nam phải là các ngân hàng thương mại nội địa. Ông Bùi Hải Dương, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ Nam A Bank, khẳng định ngân hàng chính là cầu nối chủ lực dẫn dòng vốn offshore và onshore vào nền kinh tế thực. Thông qua cơ chế của trung tâm tài chính, các ngân hàng có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý để tái đầu tư vào hạ tầng, năng lượng sạch và công nghệ.

Đặc biệt, IFC mở ra cơ hội triển khai hệ sinh thái dịch vụ tài chính trong chuỗi cho các ngành thế mạnh như nông nghiệp, từ khâu sản xuất đến sàn giao dịch hàng hóa, giúp nâng cấp giá trị hàng xuất khẩu Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Một điểm nhấn đột phá trong mô hình IFC Việt Nam là cơ chế sandbox khung thử nghiệm có kiểm soát. Đây là không gian linh hoạt cho phép triển khai các mô hình tài chính và công nghệ mới như blockchain, tiền số và hợp tác fintech dưới sự giám sát chặt chẽ.

Thông qua sandbox, các ngân hàng nội địa có thể thử nghiệm số hóa chuỗi cung ứng và thanh toán xuyên biên giới, giảm thiểu rủi ro trước khi nhân rộng ra toàn thị trường. Đây chính là bệ phóng để ngân hàng Việt Nam không chỉ làm trung gian vốn mà còn trở thành đầu mối cung cấp dịch vụ đầu tư trọn gói, từ tư vấn pháp lý đến quản trị dòng tiền cho các nhà đầu tư quốc tế.

Năm 2026 được kỳ vọng là thời điểm bản lề khi IFC bắt đầu đi vào vận hành thực tế. Để thành công, Nhà nước cần xây dựng chính sách ưu đãi có chọn lọc để thu hút các định chế tài chính chiến lược, đồng thời chuẩn hóa hệ sinh thái sản phẩm theo chuẩn quốc tế.

Việc nâng cấp hạ tầng công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhiệm vụ của ngành tài chính mà là yếu tố quyết định để IFC trở thành trung tâm tài chính có sức cạnh tranh, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng dài hạn của toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.