TP.HCM tăng tốc tăng trưởng, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực rút lui

Doanh nghiệp vẫn chịu sức ép

Nửa đầu năm 2026, GRDP TP.HCM tăng 8,55% so với cùng kỳ, đóng góp khoảng 24,5% GDP cả nước. Quý I tăng 8,57%, quý II tăng 8,53%. Đây là mức tăng trưởng 6 tháng cao nhất trong 10 năm qua.

Dịch vụ tăng 8,89%, chiếm 54% GRDP và đóng góp 56% vào mức tăng chung. Chín ngành dịch vụ chủ yếu tăng 9,21%, chiếm 49% GRDP. Vận tải và logistics tăng 13,68%, đóng góp 15,2% vào tăng trưởng GRDP. Công nghiệp - xây dựng tăng 8,5%, chiếm 32,8% GRDP và đóng góp 30,6% vào tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,1% trong 6 tháng và tăng 10,18% trong 8 tháng.

Thương mại tiếp tục tăng. Doanh thu bán lẻ hàng hóa 8 tháng đạt trên 617.000 tỷ đồng, tăng 17,2%. Xuất khẩu tăng 7,8%. Các chỉ số này tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% trong năm 2026. Tuy nhiên, diễn biến của khu vực doanh nghiệp cho thấy sức ép vẫn lớn.

Trong 8 tháng, hơn 51.800 doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường, tăng 4,9% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp rút khỏi thị trường khoảng 43.100, tăng 24,4%. Tương quan này cho thấy cứ 10 doanh nghiệp gia nhập hoặc quay trở lại thì có hơn 8 doanh nghiệp rút lui. Tốc độ rút lui tăng nhanh hơn tốc độ gia nhập đang tạo áp lực lên sức khỏe khu vực doanh nghiệp.

Khó khăn còn thể hiện ở khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ vốn. TP.HCM đã bố trí nguồn lực hàng ngàn tỷ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND. Tuy nhiên, mới có 2 hồ sơ đề nghị hỗ trợ.

Khoảng cách giữa nguồn lực đã bố trí và số hồ sơ tiếp cận cho thấy chính sách đang gặp điểm nghẽn ở khâu triển khai. Thành phố đã tổ chức đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp để làm rõ khó khăn, xác định nguyên nhân và tháo gỡ các vướng mắc trong tiếp cận chính sách.

Chi phí sản xuất và giá cả cũng tạo thêm áp lực. Chỉ số giá quý II tăng 3,81% so với quý I. Trong khi đó, kinh doanh bất động sản tăng 4,46%, chiếm khoảng 3,1% GRDP và đóng góp 1,5% vào tăng trưởng chung.

Bất động sản chưa tạo được lực kéo lớn đối với xây dựng và các ngành liên quan. Việc tháo gỡ các vướng mắc của thị trường này được đặt cùng với yêu cầu đẩy nhanh xây dựng nhà ở xã hội và chỉnh trang đô thị.

Kích cầu và tăng tốc kinh tế số

TP.HCM xác định thị trường nội địa là một động lực quan trọng trong những tháng cuối năm. Đợt kích cầu dự kiến triển khai từ tháng 11 đến Tết Nguyên đán, hướng tới tăng doanh thu ít nhất 20% cho các ngành hàng tham gia.

Thành phố sẽ tăng kết nối nguồn hàng, thúc đẩy thương mại điện tử, hiện đại hóa hệ thống phân phối và mở rộng các chương trình khuyến mãi trong giai đoạn cao điểm. Mục tiêu là tạo thêm sức mua và đơn hàng cho doanh nghiệp.

Kinh tế số được đặt vào nhóm động lực tăng trưởng mới. Theo Kế hoạch 127/KH-UBND, TP.HCM phấn đấu để kinh tế số đóng góp từ 30% GRDP trở lên trong năm 2026. Giá trị tăng thêm của kinh tế số chiếm 15% GRDP; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp 18% GRDP; TFP đóng góp từ 60% trở lên vào tăng trưởng.

Thành phố đặt mục tiêu phủ sóng 5G cho ít nhất 95% người dân. Tỷ lệ cảng biển sử dụng nền tảng số đạt 93%; nhà máy sử dụng nền tảng MES đạt ít nhất 17%; cửa hàng bán buôn, bán lẻ sử dụng nền tảng số đạt ít nhất 16,7%. Thương mại điện tử phấn đấu chiếm từ 13,4% tổng mức bán lẻ.

Để thực hiện các mục tiêu này, thành phố dự kiến dành 4-5% chi ngân sách địa phương cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời thu hút 100 chuyên gia hàng đầu.

Các giải pháp được đặt ra gồm ban hành cơ chế Sandbox, thiết kế “luồng xanh” cho dự án công nghệ cao, xây dựng cơ chế mua sắm công riêng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố cũng định hướng phát triển mạng 5G/6G, trung tâm dữ liệu vùng, trung tâm tính toán hiệu năng cao, bản sao số, trung tâm điều hành thông minh và siêu cảng số.

Đầu tư công tiếp tục được thúc đẩy. Thành phố phấn đấu giải ngân tối thiểu 70% kế hoạch vào cuối quý III và đạt 100% cả năm.

Trong 6 tháng, vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 309.769 tỷ đồng, tăng 9,9%. FDI đạt hơn 6,8 tỷ USD, tăng 114,2% so với cùng kỳ và hoàn thành 61,8% kế hoạch năm. Trong đó, 888 dự án được cấp mới với tổng vốn hơn 1,12 tỷ USD; 99 dự án điều chỉnh vốn với gần 3,19 tỷ USD; góp vốn, mua cổ phần đạt hơn 2,52 tỷ USD.

Nguồn vốn đầu tư đang tăng, song yêu cầu đặt ra là chuyển vốn thành năng lực sản xuất, việc làm và giá trị gia tăng trong nền kinh tế. TP.HCM cũng định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ và sản phẩm chủ lực giai đoạn 2026-2030. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho bất động sản, tăng tốc đầu tư công và phát triển nhà ở xã hội.

Mục tiêu năm 2026 của thành phố là tăng trưởng GRDP trên 10%, thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng, giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công và hoàn thành 27.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Để đạt mục tiêu này, bài toán lớn nằm ở khả năng duy trì đà tăng của các khu vực sản xuất, thương mại và dịch vụ, đồng thời giảm số doanh nghiệp phải rút khỏi thị trường. Kích cầu tiêu dùng, tháo gỡ vốn, đẩy nhanh đầu tư công và phát triển kinh tế số đang được đặt song song để tạo thêm động lực cho giai đoạn cuối năm.