TP.HCM: Khơi thông nguồn lực để dẫn dắt mô hình tăng trưởng mới

Động lực tăng trưởng đang được khơi thông

Những kết quả kinh tế - xã hội đạt được trong quý I/2026 cho thấy sức bật đáng kể của siêu đô thị gần 14 triệu dân này. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kết quả hiện tại với mục tiêu tăng trưởng hai con số cũng đặt ra áp lực lớn, đòi hỏi thành phố phải quyết liệt hơn trong cải cách thể chế, giải phóng nguồn lực và xử lý các điểm nghẽn tồn tại nhiều năm.

Phát biểu tại cuộc làm việc với lãnh đạo TP.HCM, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố trong thời gian qua, đồng thời nhấn mạnh đây là giai đoạn đặc biệt thuận lợi để TP.HCM phát huy vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, góp phần hoàn thiện mô hình phát triển mới của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Quý I/2026, GRDP của TP.HCM tăng 8,27%, mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Nếu loại trừ yếu tố dầu khí, tốc độ tăng trưởng đạt 8,58%. Khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi tăng 8,91% và đóng góp khoảng 56% GRDP. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%, trong khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8%.

Bức tranh tài chính – đầu tư cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Thu ngân sách nhà nước đạt gần 401,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 50% dự toán năm và tăng 24,3% so với cùng kỳ. Thu hút vốn FDI đạt hơn 6,6 tỷ USD, bằng khoảng 60% kế hoạch năm và tăng tới 106,25%.

Nguồn lực tín dụng tiếp tục được mở rộng khi tổng huy động vốn đạt hơn 5.446 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3%; dư nợ tín dụng đạt 5.442 nghìn tỷ đồng, tăng 17,33%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 141,7 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7%.

Môi trường kinh doanh cũng cho thấy sự cải thiện rõ nét với gần 24,3 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 29,14%; hơn 9,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động.

Theo Thủ tướng, những kết quả này phản ánh sự đổi mới mạnh mẽ trong phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo của thành phố theo hướng quyết liệt, trọng tâm, trọng điểm và dám đối diện trực tiếp với các vấn đề tồn tại. Nếu tiếp tục duy trì tinh thần đó, TP.HCM hoàn toàn có thể đạt được các mục tiêu phát triển đã đề ra.

Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn còn lớn

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần sớm khắc phục.

Trước hết, mức tăng trưởng 8,27% vẫn thấp hơn đáng kể so với kịch bản từ 10,5-11% mà thành phố đề ra. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực tăng trưởng trong các quý còn lại là rất lớn nếu muốn hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026.

Theo đánh giá của Chính phủ, mức tăng trưởng hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, vị trí và dư địa phát triển của TP.HCM. Một số ngành, lĩnh vực vẫn tăng trưởng thấp hơn mục tiêu. Tư duy đổi mới của lãnh đạo thành phố chưa lan tỏa đồng đều xuống tất cả các cấp, các ngành.

Đáng chú ý, tiến độ giải ngân đầu tư công vẫn là điểm nghẽn lớn. Trong khi được giao khối lượng vốn rất lớn, việc triển khai còn chậm, làm giảm hiệu quả lan tỏa của nguồn vốn nhà nước đối với nền kinh tế.

Cùng với đó, việc triển khai các cơ chế đặc thù, các chương trình nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp còn chưa đạt kỳ vọng.

Các vấn đề tồn tại nhiều năm như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường tiếp tục ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như chất lượng sống của người dân. Nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là bài toán chưa có lời giải căn cơ.

Luật Đô thị đặc biệt và yêu cầu giải phóng nguồn lực phát triển

Một trong những định hướng được Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng Luật Đô thị đặc biệt dành cho TP.HCM.

Theo Thủ tướng, đây là lần đầu tiên Trung ương cho phép thành phố chủ động thiết kế chính sách. Vì vậy, TP.HCM cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để đề xuất các nhóm chính sách thực sự mạnh, đồng bộ, đột phá và khả thi, nhất là trong các lĩnh vực tài chính, đất đai và hạ tầng.

Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để thành phố phát huy đầy đủ tiềm năng của một siêu đô thị, đồng thời trở thành mô hình thể chế mới cho cả nước.

Song song với hoàn thiện thể chế, TP.HCM đang tập trung tháo gỡ các nguồn lực bị ách tắc trong nhiều năm. Thành phố hiện đã có phương án xử lý toàn bộ 838 dự án tồn đọng, qua đó có thể giải phóng hơn 206 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư và khoảng 17 nghìn ha đất đai.

Riêng nhóm dự án thuộc hệ thống theo dõi, giám sát đã xử lý được 154/414 dự án, tương ứng gần 3,9 nghìn ha đất và tổng mức đầu tư gần 118 nghìn tỷ đồng.

Thủ tướng yêu cầu việc xử lý các dự án tồn đọng phải mang lại kết quả thực chất trên thực tế, bảo đảm nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án chứ không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện phương án trên giấy tờ.

Chính phủ xác định việc hoàn thành các công trình hạ tầng trọng điểm là điều kiện tiên quyết để TP.HCM đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như Vành đai 3, Quốc lộ 50, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy; đồng thời sớm khởi công hoặc tăng tốc các công trình chiến lược gồm Metro số 2, đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, cầu vượt biển Cần Giờ, cầu Thủ Thiêm 4 và cảng Cái Mép Hạ.

Đặc biệt, dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng được xác định là nhiệm vụ bắt buộc phải hoàn thành trong năm 2026. Theo Thủ tướng, các vướng mắc về cơ chế cơ bản đã được tháo gỡ, vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện quyết liệt để đưa công trình về đích.

"Trong năm nay dứt khoát phải xong dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Hướng tới trung tâm tài chính quốc tế và đô thị đáng sống

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn, TP.HCM còn được giao những nhiệm vụ mang tính chiến lược dài hạn.

Trong đó, việc xây dựng và vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo ra một cực tăng trưởng mới, thu hút dòng vốn chất lượng cao và tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Song song với đó, thành phố phải đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các ngành công nghiệp công nghệ cao. Hiện quy mô hệ sinh thái khởi nghiệp của TP.HCM đạt khoảng 7-7,5 tỷ USD, lớn nhất cả nước; gần 30 nghìn doanh nghiệp công nghệ thông tin - truyền thông đang hoạt động, chiếm khoảng 40% tổng số doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam.

Về phát triển nhà ở cho thuê, Chính phủ xác định đây là ưu tiên chiến lược nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng thị trường bất động sản phát triển bền vững hơn. Trước mắt, thành phố cần sử dụng nguồn vốn nhà nước để triển khai, đồng thời nghiên cứu cơ chế đủ mạnh để huy động nguồn lực tư nhân trong dài hạn.

Với vị thế trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, cùng hàng loạt cơ chế mới đang được xây dựng, TP.HCM đang đứng trước cơ hội tạo nên bước chuyển quan trọng trong mô hình phát triển. Tuy nhiên, Thủ tướng cũng nhấn mạnh, thời gian không còn nhiều, Thành phố cần hành động quyết liệt hơn, giao trách nhiệm rõ ràng hơn và thay thế ngay những cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc để bảo đảm mọi mục tiêu phát triển được hiện thực hóa đúng tiến độ. Chỉ khi các nguồn lực được khơi thông đồng bộ, TP.HCM mới có thể phát huy đầy đủ vai trò đầu tàu tăng trưởng và động lực dẫn dắt nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.