Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam - Vinataba: Thực trạng công tác quản lý vốn Nhà nước tại dự án 152 Trần Phú, TP. Hồ Chí Minh

Vinataba đã góp và thoái vốn nhà nước như thế nào tại dự án 152 Trần Phú

Trong quá trình nghiên cứu, tổng hợp dữ liệu để đưa ra những đóng góp ý kiến xây dựng về công tác quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư nhận được một số thông tin liên quan tới khu đất 152 Trần Phú, TP. Hồ Chí Minh do Vinataba quản lý, sử dụng. Theo đó, ngày 21/08/2007, Vinataba cùng đối tác ký hợp đồng liên danh thành lập Công ty TNHH Vina Alliance vốn điều lệ là 55 triệu USD với 6 đơn vị tham gia sáng lập gồm: Vinataba, Vinataba Sài Gòn, Công ty CP Thương mại và Đầu tư Vi Na Ta Ba, Công ty TNHH Đô Thành Việt, Công ty CP Xây dựng Thương mại Căn Nhà Mơ Ước và Công ty TNHH Pacific Alliance Land Limited (tháng 10/2009, một số cổ đông của đơn vị này thoái vốn nâng tỷ lệ sở hữu tại Vina Alliance từ 49% lên mức 62%).

Ngày 09/01/2008, sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh có công văn số 263/STC-BVG thông báo giá bán mặt bằng khu đất số 152 Trần phú – TP Hồ Chí Minh.

Ngày 19/01/2009, UBND TP. Hồ Chí Minh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: AN 031739 với diện tích 30.972,7 m2, mục đích sử dụng đất là để xây dựng cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại dịch vụ khách sạn căn hộ cao cấp, thời hạn sử dụng lâu dài cho Vinataba.

Ngày 27/01/2011, Vinataba ký hợp đồng góp vốn bằng Quyền sử dụng đất với Công ty TNHH Vina Alliance, tổng diện tích 30.972,7 m2.

Tuy nhiên, đến ngày 21/08/2012, Vinataba mới có văn bản số 592/TLVN-TCKT báo cáo Thủ tướng Chính phủ xin chủ trương góp vốn bằng một phần giá trị Quyền sử dụng đất tại 152 Trần Phú – TP. Hồ Chí Minh vào Công ty TNHH Vina Alliance.

Ngày 18/07/2013, Thủ tướng Chính phủ có Văn bản số 1076/TTG-KNT đồng ý cho Vinataba được góp vốn vào Công ty TNHH Vina Alliance bằng Quyền sử dụng đất tại 152 Trần phú – TP. Hồ Chí Minh.

Việc góp vốn này được thực hiện sau khi ban hành Nghị quyết số 245/NQ-TLVN ký ngày 7/7/2015, và được Vinataba cụ thể hoá bằng việc Sở TN&MT TP. Hồ Chí Minh đăng ký vào Giấy Chứng nhận Quyền sử dụng đất với nội dung góp vốn cho Công ty TNHH Vina Alliance vào ngày 26/8/2015 theo Giấy chứng nhận đầu tư số: 411022000339.

Đầu năm 2017, cổ đông lớn nhất dự án là Pacific Alliance Land Limited thoái hết 62% cổ phần trong dự án 152 Trần Phú, thu về 44,2 triệu USD. So với mức góp vốn 545,6 tỷ đồng (34,1 triệu USD thời điểm đầu tư). Nếu xét theo đồng USD, công ty này lãi 10,1 triệu USD, tương đương tỷ suất lợi nhuận 30%, còn nếu tính theo VNĐ, con số này là khoảng 80%. Bên nhận chuyển nhượng là Công ty Bất động sản Trí Đức - có trụ sở tại 36-38 Nguyễn Văn Trỗi, Q. Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh.

Đến ngày 24/5 và 13/6/2017, Công ty Thuốc lá Sài Gòn và công ty mẹ Vinataba lần lượt ký các hợp đồng chuyển nhượng 7,5% và 20% vốn trong liên doanh Vina Alliance cho cổ đông hiện hữu là Công ty TNHH Sơn Đông.

Giá gốc của khoản đầu tư là 242 tỷ đồng, giá trị chuyển nhượng 371,5 tỷ đồng. Khoản lãi mà Vinataba (hợp nhất) nhận được là 129,5 tỷ đồng. Sơn Đông qua đó nâng tỷ lệ sở hữu trong dự án từ 10,5% lên 38% cổ phần.

Như vậy, Dự án 152 Trần Phú tính đến tháng 9/2017 chỉ còn lại hai nhà đầu tư là Công ty Bất động sản Trí Đức (62%) và Công ty TNHH Sơn Đông (38%).

Sau thoái vốn tại dự án 125 Trần phú, ông Hồ Lê Nghĩa được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐTV

Được biết, ông Hồ Lê Nghĩa sinh ngày 9/12/1979 tại Quỳnh Hậu, Quỳnh Lưu, Nghệ An; hiện trú tại phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội.

Ông Hồ Lê Nghĩa có bằng Tiến sĩ kinh tế (chuyên ngành kinh tế công nghiệp, Đại học kinh tế quốc dân), bằng Thạc sĩ quản trị kinh doanh (Trung tâm Pháp – Việt Đào tạo về quản lý, Đại học kinh tế quốc dân) và bằng Cử nhân kinh tế (hệ chính quy, chuyên ngành quản trị kinh doanh, Đại học kinh tế quốc dân).

Ngoài ra, ông Hồ Lê Nghĩa cũng có bằng lý luận chính trị cao cấp, ngoại ngữ Anh văn hạng C. Tại thời điểm góp vốn và thoái vốn tại dự án, ông đang là Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thành viên HĐTV, Trưởng ban Kiểm soát nội bộ Vinataba.

Trước khi về công tác tại Vinataba, ông Hồ Lê Nghĩa trải qua nhiều vị trí công tác. Cụ thể: Tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công nghiệp, ông Nghĩa là chuyên viên Phòng Quản lý Khoa học và Hợp tác quốc tế từ tháng 11/2003 – 3/2007. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Phó phòng bồi dưỡng cán bộ và dịch vụ công nghiệp.

Từ năm 2008 – hết năm 2010, ông Nghĩa đảm nhiệm vị trí Trưởng phòng Quản lý Khoa học và Hợp tác Quốc tế rồi Trưởng phòng Nghiên cứu Chiến lược Công nghiệp và Chính sách Hội nhập (1/2011 – 10/2011). Năm 2011, ông giữ chức Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công nghiệp và giữ chức vụ này đến đầu năm 2015.

Ông Hồ Lê Nghĩa Công tác tại Vinataba từ ngày 01/01/2015 với vai trò là Thành viên Hội đồng Thành viên. Từ 01/01/2016, ông Hồ Lê Nghĩa là Trưởng Ban Kiểm soát nội bộ Vinataba. Tại dự án 152 Trần Phú – TP HCM, Hội đồng Thành viên Vinataba khi đó đã ban hành Nghị quyết số 245/NQ-TLVN và Nghị quyết số 365/NQ-TLVN thông qua chủ trương từ góp đến thoái vốn đầu tư ngoài ngành.

Ngày 16/03/2017, Hội đồng Thành viên Vinataba ban hành Nghị quyết số 81/NQ-TLVN về giá khởi điểm, theo đó giá chào bán khởi điểm chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của Vinataba theo chứng thư Thẩm định giá VC 17/1/02/DN là 270.919.295.936 đồng tại dự án này.

Tại Kết luận Thanh tra 966/KL-TTCP ngày 20/09/2022 cũng chỉ rõ, chịu trách nhiệm đối với những vi phạm, khuyết điểm trên thuộc về Hội đồng Thành viên, Chủ tịch Hội đồng Thành viên, Tổng Giám đốc, Ban lãnh đạo Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Sài Gòn, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Thăng Long, Công ty TNHH MTV Thuốc lá Hải Phòng, Công ty TNHH MTV Viện Thuốc lá...  

Luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội) đánh giá cần phải làm rõ vai trò của Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinataba hiện nay khi giữ vị trí Thành viên Hội đồng Thành Viên, Trưởng Ban Kiểm soát trong quá trình thoái vốn tại dự án 152 Trần Phú là như thế nào? Quyết định số 341/QĐ-TLVN ngày 18/09/2014 quy định về quyền và nghĩa vụ các thành viên Hội đồng Thành viên ra sao? Đặc biệt, việc xử lý trách nhiệm của các tập thể, cá nhân hiện đang công tác tại Vinataba và các đơn vị thành viên hiện nay cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, trong đó Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp sẽ giữ vai trò then chốt.