Tiết kiệm xăng dầu là “van điều tiết” quan trọng để bình ổn thị trường năng lượng

Thay đổi thói quen tiêu dùng để giảm áp lực thị trường

Các số liệu thị trường cho thấy áp lực đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu đang gia tăng rõ rệt. Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới – hiện đảm nhiệm vai trò vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu thô được vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng thế giới.

Từ đầu năm 2026 đến nay, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20%. Trong những kịch bản rủi ro được nhiều tổ chức phân tích, nếu việc phong tỏa hoặc gián đoạn vận tải qua khu vực này kéo dài, giá dầu Brent có thể tăng lên mức 120–140 USD mỗi thùng. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí năng lượng của nhiều nền kinh tế sẽ chịu áp lực lớn hơn trong thời gian tới.

Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước vẫn duy trì ở mức cao. Theo số liệu thống kê, năm 2025 tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ tại Việt Nam đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương trung bình mỗi tháng tiêu thụ từ 2,2 đến 2,3 triệu m³/tấn. Với quy mô tiêu thụ lớn như vậy, chỉ cần những biến động nhỏ của thị trường thế giới cũng có thể tạo ra áp lực đáng kể đối với công tác điều hành trong nước.

Trong bối cảnh đó, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm, hợp lý và hiệu quả được xem là một trong những “van điều tiết mềm” giúp giảm áp lực đối với thị trường năng lượng. Khi nhu cầu tiêu thụ được kiểm soát tốt hơn, nguồn cung trong nước sẽ có thêm dư địa để ổn định, từ đó góp phần hạn chế những cú sốc giá trong ngắn hạn.

Một trong những giải pháp quan trọng được khuyến nghị là điều chỉnh thói quen sử dụng nhiên liệu trong sinh hoạt và đi lại hằng ngày. Đối với người dân, việc hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không thật sự cần thiết có thể giúp giảm đáng kể lượng xăng dầu tiêu thụ.

Thay vào đó, việc ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, đi chung xe hoặc kết hợp nhiều mục đích di chuyển trong cùng một hành trình là những cách làm đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Nếu được áp dụng rộng rãi, các giải pháp này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí cho người dân mà còn góp phần giảm nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu trong toàn xã hội.

Bên cạnh thay đổi thói quen di chuyển, việc áp dụng các kỹ thuật lái xe tiết kiệm nhiên liệu cũng đóng vai trò quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy, việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ, kiểm tra áp suất lốp và thay dầu nhớt đúng hạn có thể giúp giảm từ 10 đến 15% lượng nhiên liệu tiêu hao.

Ngoài ra, người điều khiển phương tiện nên duy trì tốc độ ổn định, hạn chế tăng hoặc giảm ga đột ngột và tắt máy khi dừng đỗ trong thời gian dài. Những thay đổi nhỏ trong cách vận hành phương tiện có thể mang lại hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu đáng kể nếu được thực hiện thường xuyên.

Về lâu dài, việc chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc ít phát thải hơn cũng được xem là xu hướng cần được thúc đẩy. Các loại xe điện, xe hybrid hoặc việc sử dụng nhiên liệu sinh học như E5 và E10 đang dần trở thành lựa chọn thay thế phù hợp với định hướng phát triển năng lượng bền vững. Theo lộ trình dự kiến, việc triển khai sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 trên diện rộng sẽ được thực hiện từ ngày 1/6/2026.

Doanh nghiệp chủ động tối ưu năng lượng trong sản xuất và logistics

Không chỉ người dân, khu vực doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, vận tải và logistics – những ngành có mức tiêu thụ nhiên liệu lớn.

Một trong những giải pháp được khuyến nghị là xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cụ thể cho từng quy trình sản xuất hoặc vận chuyển. Khi có hệ thống quản lý rõ ràng, doanh nghiệp sẽ dễ dàng kiểm soát chi phí năng lượng và phát hiện những khâu vận hành chưa hiệu quả.

Bên cạnh đó, việc áp dụng các hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như ISO 50001 có thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh. Các hệ thống này cho phép theo dõi, đánh giá và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng một cách liên tục.

Trong lĩnh vực vận tải và logistics, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể mức tiêu hao nhiên liệu thông qua việc tối ưu hóa lộ trình vận chuyển, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng và hạn chế tối đa tình trạng xe chạy rỗng. Những giải pháp quản trị này không chỉ giúp tiết kiệm nhiên liệu mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp đang từng bước đầu tư vào các công nghệ tiết kiệm năng lượng và nâng cấp máy móc thiết bị hiện đại hơn nhằm giảm mức tiêu thụ nhiên liệu trong quá trình sản xuất. Song song với đó, việc khai thác các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời hoặc điện gió cho các hoạt động phụ trợ cũng được xem là hướng đi phù hợp trong dài hạn.

Tuy nhiên, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật và quản trị, yếu tố quan trọng không kém là ý thức tuân thủ và trách nhiệm chung của toàn xã hội. Người dân và doanh nghiệp cần tránh tâm lý tích trữ xăng dầu khi thị trường biến động, bởi hành vi này có thể gây mất cân đối cung – cầu cục bộ và tạo ra những biến động giá không cần thiết.

Việc chủ động phản ánh các dấu hiệu vi phạm trong kinh doanh xăng dầu, như bán sai giá niêm yết hoặc ngừng bán không có lý do chính đáng, cũng góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời xử lý và giữ ổn định thị trường.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động khó lường, sự phối hợp giữa các chính sách điều hành của Nhà nước và ý thức tiết kiệm của cộng đồng được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Mỗi hành động tiết kiệm nhiên liệu, dù nhỏ, đều góp phần tạo nên sự ổn định chung cho thị trường và nền kinh tế.