Cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt theo Nghị quyết 36/NQ-CP

Giá xăng dầu tăng mạnh theo biến động thị trường thế giới

Ngày 7/3/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương đã ban hành văn bản hỏa tốc gửi Sở Công Thương các địa phương cùng các doanh nghiệp đầu mối, sản xuất và phân phối xăng dầu, thông báo việc triển khai thời gian điều hành giá xăng dầu theo Nghị quyết 36/NQ-CP của Chính phủ Việt Nam.

Theo nội dung nghị quyết được ban hành ngày 6/3/2026, cơ chế điều hành giá xăng dầu sẽ có thêm điều kiện kích hoạt sớm trong trường hợp thị trường biến động mạnh. Cụ thể, khi giá cơ sở của một trong các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% trở lên so với kỳ điều hành liền kề trước đó, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính Việt Nam thực hiện điều chỉnh giá và công bố giá cơ sở theo quy định.

Trong trường hợp mức tăng của giá cơ sở dưới ngưỡng 7%, việc điều hành giá xăng dầu vẫn được thực hiện định kỳ vào ngày thứ Năm hằng tuần, theo quy định hiện hành tại Nghị định 80/2023/NĐ-CP. Trên cơ sở các yếu tố cấu thành giá cơ sở, cùng ý kiến tham gia điều hành giá của Bộ Tài chính gửi trước 12 giờ trong ngày điều hành, Bộ Công Thương sẽ công bố mức giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu.

Cơ chế này được đánh giá là nhằm tăng khả năng phản ứng của chính sách điều hành trước các cú sốc giá năng lượng quốc tế, đồng thời vẫn giữ được tính minh bạch và ổn định trong điều hành thị trường xăng dầu. Các Sở Công Thương địa phương và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được yêu cầu chủ động cập nhật và triển khai thực hiện đầy đủ nội dung của nghị quyết.

Cùng ngày, Bộ Công Thương cũng ban hành văn bản hỏa tốc số 1440/BCT-TTTN gửi các thương nhân đầu mối và phân phối xăng dầu về phương án điều hành giá trong kỳ điều chỉnh ngày 7/3/2026.

Theo cơ quan quản lý, thị trường xăng dầu thế giới trong những ngày đầu tháng 3 chịu tác động của nhiều yếu tố địa chính trị và cung cầu phức tạp. Xung đột quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran tiếp tục leo thang, trong khi Iran vẫn duy trì việc phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới. Cùng thời điểm, một số nhà máy lọc dầu tại Trung Đông, Trung Quốc và Ấn Độ phải tạm dừng hoặc giảm công suất sản xuất.

Ngoài ra, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan cũng áp dụng biện pháp tạm ngừng hoặc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu nhằm ưu tiên nguồn cung cho thị trường nội địa. Tâm lý tích trữ năng lượng lan rộng tại nhiều nền kinh tế, trong khi xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn kéo dài, khiến nguồn cung xăng dầu toàn cầu trở nên căng thẳng.

Những yếu tố này đã đẩy giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường quốc tế tăng mạnh. Bình quân giá thành phẩm trong kỳ điều hành từ ngày 5/3 đến 7/3/2026 ghi nhận mức tăng đáng kể ở hầu hết các mặt hàng. Trong đó, giá xăng RON92 dùng để pha chế xăng sinh học E5RON92 đạt 109,73 USD/thùng, tăng hơn 20,8 USD/thùng so với kỳ trước. Giá xăng RON95 lên 116,165 USD/thùng, tăng hơn 24,2 USD/thùng.

Các mặt hàng dầu cũng ghi nhận mức tăng mạnh hơn. Dầu điêzen 0,05S đạt 153,485 USD/thùng, tăng hơn 40,5 USD/thùng; dầu hỏa đạt 180,88 USD/thùng, tăng tới 48 USD/thùng; còn dầu mazut 180CST 3,5S đạt 624,385 USD/tấn, tăng hơn 133 USD/tấn.

Điều chỉnh giá bán lẻ trong nước từ 15h ngày 7/3

Trên cơ sở biến động của thị trường quốc tế, cùng yếu tố tỷ giá VND/USD và các quy định hiện hành, liên Bộ Công Thương – Tài chính quyết định điều chỉnh tăng giá bán lẻ tối đa đối với các mặt hàng xăng dầu kể từ 15 giờ ngày 7/3/2026.

Theo đó, giá xăng E5RON92 được điều chỉnh lên mức không cao hơn 25.226 đồng/lít, tăng 3.777 đồng/lít so với kỳ trước. Giá xăng RON95-III tăng mạnh hơn, lên mức tối đa 27.047 đồng/lít, tương đương mức tăng 4.707 đồng/lít.

Các mặt hàng dầu ghi nhận mức tăng cao. Giá dầu điêzen 0,05S lên mức tối đa 30.239 đồng/lít, tăng 7.207 đồng/lít; dầu hỏa đạt 35.091 đồng/lít, tăng 8.490 đồng/lít; trong khi dầu mazut 180CST 3,5S được điều chỉnh lên 21.327 đồng/kg, tăng 3.831 đồng/kg.

Dù giá tăng mạnh, cơ quan điều hành vẫn duy trì khoảng chênh lệch hợp lý giữa xăng sinh học E5RON92 và xăng khoáng RON95 nhằm tiếp tục khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học theo định hướng của Chính phủ. Việc điều hành giá cũng được thực hiện với mục tiêu bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia thị trường, từ doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối cho tới người tiêu dùng.

Mức giá cơ sở mới sẽ được áp dụng cho đến trước kỳ công bố kế tiếp của Bộ Công Thương. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm điều chỉnh giá bán lẻ theo đúng quy định của các nghị định và thông tư hiện hành liên quan đến quản lý kinh doanh xăng dầu và sử dụng Quỹ Bình ổn giá.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, bảo đảm nguồn cung cho thị trường và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu phát hiện.

Việc điều chỉnh cơ chế điều hành giá cùng với diễn biến mới của thị trường năng lượng quốc tế cho thấy áp lực quản lý đối với thị trường xăng dầu trong nước đang gia tăng, đòi hỏi chính sách phải linh hoạt hơn để vừa phản ứng kịp thời với biến động toàn cầu, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.